د هند او د منځنۍ آسیا پنځو هیوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو په یوه ګډه اعلامیه کې له یو سوله‌ییز، باثباته او له ترهګرۍ پاک افغانستان څخه ملاتړ څرګند کړی دی.

دوی دغه څرګندونې د هند او منځنۍ آسیا د خبرو اترو د څلورم پړاو په پای کې وکړې، چې په نوي‌ډهلي کې د هند د بهرنیو چارو وزیر په مشري ترسره شوه.

وزیرانو همداراز ټینګار وکړ چې له افغانستان څخه د مخدره موادو د قاچاق پر ضد باید جدي مبارزه وشي.

په اعلامیه کې همداراز د ترمز سیمه‌ییز لوژستیکي مرکز د یو اېن‌اېچ‌سي‌ار له نړیوالو زېرمو سره د یو ځای کېدو هرکلی شوی، چې موخه‌یې بې‌ځایه شویو ته د بشري مرستو د رسولو ظرفیت پیاوړتیا ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د کالیفورنیا ایالت ته د ملي ګارد استول یوه سمه پریکړه وه، ترڅو د تاوتریخجنو او پاروونکو پېښو مخه ونیول شي.

ټرمپ په تروث‌سوشیال کې لیکلي که دا ګام نه وای اخیستل شوی، لاس‌انجلس به پوره له منځه تللی وای.

هغه د کالیفورنیا والي ګاوین نیوزوم او د لاس‌انجلس ښارواله کارن باس «نالایقه» بللي او ویلي یې دي چې دوی باید د هغه مننه کړې وای.

ټرمپ چارواکي په دروغ ویلو تورن کړي او ویلي یې دي چې دا مظاهرې سوله‌ییزې نه وې، بلکې له تاوتریخوالي ډکې وې.

نوموړي ټینګار کړی چې حکومت به تل د خلکو د امنیت لپاره لازم اقدامات کوي.

د کابل ښار پنځلسمه ناحیه کې د طالب ځواکونو او مخالفو وسله والو ترمنځ نښته شوې.

د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع د نښتې پخلی کړی؛ خو په دې اړه یې نور جزیات نه دي ورکړي.

بل لورته بیا د طالب استخباراتو اړوند المرصاد رسنۍ ویلي، چې قصبه کې د داعش پر یو پټنځای عملیات روان دي.

دا خبر د بشپړیدو په حال کې دی.

د بشري حقونو سازمان “هه‌نگاو” د راپور له مخې، د ۲۶ کلنې افغانې کډوالې کبرا رضايي جسد له ۵۰ ورځو وروسته په تهران کې وموندل شو، چې د بدن ځینې غړي یې پرې شوي وو.

راپور وايي، رضايي چې د تهران په ورامين کې اوسېده، مړی یې خلکو د کثافاتو په منځ کې موندلی دی، چې له جنتیکي ازموینو وروسته د هغې هویت تایید شو.

هه‌نگاو زیاتوي، د ایران امنیتي ځواکونو د هغې د ښخولو مخه نیولې، ځکه تر اوسه یې د دفن قانوني اجازه نه ده صادره شوې.

د هنګري لومړي وزیر ویکتور اوربان ویلي، هېواد یې نه غواړي د اوکراین جګړه کې ښکېل شي او نه غواړي “یو نوی افغانستان” یې د دروازې تر څنګ را وټوکېږي.

هغه دا څرګندونې د فرانسې په مونتارجي ښار کې د ښي اړخو محافظه‌کارو ګوندونو په غونډه کې کړې.

اوربان اروپايي مشران تورن کړي چې خلک د اوکراین جګړې ته هڅوي.

نوموړي ویلي، دا جګړه نه شي ګټل کېدای او یوازې مرګونه لري.

هغه زیاته کړې چې اروپا سولې، اوربند او خبرو ته اړتیا لري، نه جګړې ته.

د نوموړي په وینا، هېواد یې نه غواړي زامن یې د جګړې له ډګره په تابوتونو کې راستانه شي.

اوربان د اروپا د “نظامي اقتصاد” پر لور تګ هم وغانده.

د جرمني ورځپاڼې فرانکفورتر الګیماینه څایتونګ په یوه تازه راپور کې ویلي، چې طالبان په داسې حال کې بهرنیو ښځینه سیلانیانو ته د تاریخي ځایونو د لیدو اجازه ورکوي، چې افغان ښځې بیا له پارکونو، موزیمونو او تاریخي ځایونو څخه منع شوي دي.

راپور وايي، طالبانو د دې بندیز دلیل دا ښودلی چې ښځې او نارینه باید په ګډه خوښۍ و نه لمانځي، خو دا اصول پر بهرنیو ښځو نه تطبیقېږي.

د راپور لیکواله زیاتوي، چې طالبان د بهرنیانو له تګ څخه ملاتړ کوي، ځکه دا بهرنۍ پیسې راوړي او غواړي نړیوال اعتبار یې ښه وښيي.

په ۲۰۲۴ کال کې له ۸۴۰۰ ډېر بهرني سیلانیان افغانستان ته تللي، چې دا شمېر د تېرو دوو کلونو پرتله لوړ دی.

راپور وایي، افغان ښځې نه شي کولای د هرات تاریخي کلا، د بابر باغ، او د کابل ملي موزیم ته لاړې شي؛ خو بهرنیان کولای شي د طالبانو له هرکلي سره دا ځایونه وویني.

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار په خپل اختریز پیغام کې ویلي، د افغانستان د تېرو جګړو تجربه ښيي، چې د تلپاتې سولې یوازینۍ لاره، د ټولو خواوو ترمنځ رښتینې او بې‌قید و شرطه خبرې دي.

هغه خبرداری ورکړی چې د پخوانیو تاوتریخجنو لارو تکرار او پر بهرنیانو تکیه، هېواد بېرته فاجعو ته بیايي.

حکمتیار ټینګار کړی چې واک باید د خلکو د رایې او ملي ارادې له لارې، په سوله‌ییز ډول انتقال شي او هېڅ څوک د زور، کودتا یا بهرني ملاتړ له لارې واک ته نه‌شي رسېدای.

نوموړي د مارشال عبدالرشید دوستم وروستیو څرګندونو ته په اشارې سره ویلي، چې د دې ډول ظلمونو مخنیوی باید وشي.

هغه زیاته کړې، اړینه ده یو داسې ملي شورا جوړ شي، چې د خلکو ریښتینی استازیتوب وکړي او ملت باید په ټولو ملي پرېکړو کې مستقیم ګډون ولري.

نوموړي ویلي چې د اساسي قانون نشتوالی یو جدي خلا ده او یوازینی مشروع بنسټ د نوي اساسي قانون د تدوین لپاره، باید د خلکو له خوا ټاکل شوې شورا وي.

‏د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان، یو ځل بیا د حجاب د اجباري کولو ملاتړ کړی دی.

هغه په یوه پیغام کې چې پر ایکس شبکه خپور شوی، لیکلي: «لکه څنګه چې د حجاب اجباري کول خلک ناراضه کوي، همداراز لوڅ‌توب هم د خلکو له خوا د منلو وړ نه دي.»

نوموړي زیاته کړې چې د حضرت علي (رض) له وینا یې زده کړې چې د خدای رضا د خلکو د رضا په جلبولو کې ده.

پزشکیان تر دې مخکې هم د ښځو د حجاب اختیاري بڼه غندلې وه.

نوموړي تر دې وړاندې په یوې غونډه کې د حجاب اختیاري لرونکو مېرمنو انځورونه د تاسف وړ بللي او د «بې حجابۍ» پر ضد یې د جدي اقداماتو سپارښتنه کړې ده.

د امریکا د کالیفورنیا والي، ګاوین نیوسام، د لاس‌انجلس په مظاهرو کې د ټرمپ له‌خوا د ملي ګارډ د سرتېرو ځای پر ځای کول «غیرقانوني» بللي دي.

نوموړي ویلي، دا کار د ایالتي واکونو خلاف دی او له ولسمشره یې د دغه امر د بېرته اخیستو غوښتنه کړې.

مظاهرې چې د کډوالۍ د سختو سیاستونو پر ضد روانې دي، درې ورځې به دوام ولري.

پولیسو ځینې مظاهرې غیرقانوني اعلان کړې او له مظاهره‌چیانو سره یې نښتې شوي دي.

سپینې ماڼۍ د نیوسام څرګندونې رد کړې او ویلې یې دي چې د نظم ساتنه اړینه ده.

د امریکا پولیسو په سانفرانسسیکو کې شاوخوا ۶۰ تنه مظاهره‌چیان نیولي دي.

دا مظاهرې د یکشنبې په ورځ د ټرمپ د مهاجرتي تګلارو پر ضد د مهاجرتي خدماتو ودانۍ مخې ته شوې وې.

مظاهرې چې په لومړي سر کې سوله‌ییزې وې، وروسته د پولیسو سره په نښتو واوښتې.

په دې نښتو کې دوه پولیس افسران هم ټپیان شوي دي.

ورته مظاهرې په لاس‌انجلس کې هم روانې دي، چې خلک پکې د مهاجرینو د نیولو او شړلو پر ضد غږ پورته کوي.