د اسراییل پوځ ویلي، چې دوی د دوشنبې سهار په بریدونو کې د ایران په لوېدیځ، مرکز او ختیځ سیمو کې شپږ هوایي ډګرونه بمبار کړي دي.

د دغه پوځ په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې په دغو بریدونو کې ۱۵ الوتکې، د الوتنو باندونه، ځمکني هنګرونه، د سون‌توکو الوتکه او د F-5، F-14 او AH-1 ډوله الوتکې زیانمنې شوې دي.

تر اوسه د ایران چارواکو د دغې ادعا په تړاو رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د اسراییلو پوځ اعلان کړی چې د ایران لوېدیځ او د پلازمېنې تهران په مرکزي سیمو کې یې نوي پوځي بریدونه بشپړ کړي دي.

په دې بریدونو کې د ایران د ځمکنيو-هوا توغندیو پر توغوونکو هم برید شوی دی.

د اسرائیل پوځ لیکلي، چې شاوخوا ۲۰ جنګي الوتکو د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ، د ایران پر نظامي هدفونو بریدونه کړي، چې له ۳۰ زیات ډول ډول وسلې پکې کارول شوې دي.

اسراییلي پوځ زیاته کړې چې دوی به د ایران د نظامي وړتیاوو کمزوري کولو ته دوام ورکړي او هڅه به وکړي چې د اسراییلو د امنیت د خوندي کولو لپاره هوايي برلاسی ترلاسه کړي.

د شمالي کوریا د بهرنیو چارو وزارت د امریکا لخوا پر ایران د ترسره شویو هوایي بریدونو کلکه غندنه کړې او دا یې د ملګرو ملتونو د منشور ښکاره نقض بللی دی.

دغه وزارت ویلي، چې د هېوادونو د ارضي تمامیت او ملي حاکمیت پر وړاندې د زور کارول او د هغې اړوند ګواښونه د ملګرو ملتونو له منشور سره په ټکر کې دي.

دغه وزارت دغه راز ویلي چې شمالي کوریا باور لري چې اسراییل او متحده ایالاتو د سولې د ساتنې او ګواښونو د له منځه وړلو تر نامه لاندې، له فزیکي قوې کار اخیستی او د منځني ختیځ وضعیت یې لا پسې ترینګلی کړی دی.

د امریکا لخوا د ایران پر درېو هستوي مرکزونو نطنز، فردو او اصفهان د یکشنبې په ورځ د بریدونو وروسته، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت نړیوال امنیتي خبرداری خپور کړی دی.

په دغه خبرداري کې ویل شوي چې د امریکا پر وګړو او ګټو د مظاهرو امکان شته.

خبرداري کې مریکايي وګړو ته سپارښتنه شوې، چې په ټوله نړۍ کې له ډېر احتیاط څخه کار واخلي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ، د ایران د هستوي مرکزونو پر ضد د امریکا د وروستي برید او د تاوتریخوالي د زیاتوالي په غبرګون کې پوښتنه کړې، چې “ولې باید د ایران رژیم بدل نه شي؟”

هغه پر خپله ایکس پاڼه لیکلي:«د رژیم بدلون اصطلاح کارول سیاسي پلوه مناسبه نه ګڼل کېږي؛ خو که اوسنی رژیم ونه شي کولای ایران ته بیا عظمت ورکړي، نو ولې باید دا بدلون و نه کړي؟»

ټرمپ زیاته کړې چې هغه به «ایران ته بیا عظمت ورکړي.»

بل لور ته، امریکايي او اروپايي دیپلوماتان چې نومونه یې نه دي افشا شوي، سی‌بی‌اس نیوز ته ویلي چې محرمانه خبرې روانې دي، څو دا وڅېړل شي چې راتلونکی رهبر به څوک وي او دا چې څنګه د ایران هستوي سایټونه، مواد او احتمالي چاپېریالي او روغتیايي اغېزې د سیمه‌ییزو متحدینو لپاره خوندي کړل شي.

ملګرو ملتونو کې د ایران دايمي استازي، امیر سعید ایرواني د امنیت شورا بیړنۍ غونډه کې ویلي چې تهران د نړیوالو قوانینو له مخې د خپلې دفاع بشپړ قانوني حق لري.

هغه د یکشنبې په سهار د امریکا لخوا د ایران پر سوله‌يیزو اتومي تاسیساتو بریدونه وغندل او دا یې د امریکا په سیاسي تاریخ کې یو بل شرموونکی فصل وباله.

ایرواني وویل چې ولسمشر ټرمپ د دې بدمرغه سناریو تر ټولو شرموونکی رول لوبولی دی.

نوموړي زیاته کړه چې د ایران د غبرګون وخت، ډول او پراخوالی به د هېواد وسله‌وال ځواکونه وټاکي.

د ایران رسنیو راپور ورکړی چې د دوشنبې په سهار (شاوخوا ۲:۳۰ بجې) د تهران او کرج د هوايي دفاع سیستمونه د اسراییلي بې‌پیلوټه الوتکو د بریدونو پر وړاندې فعال شوي دي.

د راپورونو له مخې، د ایران دفاعي ځواکونو د اسراییلي ډرونونو پر وړاندې په چټک ډول غبرګون ښودلی او د هېواد په مرکزي او لوېدیځو سیمو کې د هوايي مدافعې فعالیتونه پیل شوي دي.

ایراني رسنیو د ځایي اوسېدونکو له قوله لیکلي، چې د تهران شمال‌لویدیځ په آسمان کې د دوشنبې په سهار دوه روڼ څیزونه لیدل شوي دي.

که څه هم د پېښې په اړه رسمي جزئیات نه دي خپاره شوي؛ خو چارواکو ویلي چې د وضعیت کنټرول ته دوام ورکوي.

د روسیې د امنیت شورا مرستیال رئیس، دیمیتري مدودف ویلي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ترمپ پر ایران د برید په ترسره کولو سره یوه نوې جګړه پیل کړې، چې پایله به یې د ایران د مشر ایت‌الله علي خامنه‌يي د دریځ پیاوړتیا وي.

مدودف زیاته کړې، ترمپ چې د سولې له ژمنو سره واک ته ورسېد، اوس یې امریکا یوې نوې جګړې ته داخله کړې او له دې سره به هېڅکله د سولې نوبل جایزه و نه‌ګټي.

هغه ادعا کړې چې د ایران اټومي تاسیساتو ته د پام وړ زیان نه‌دی اوښتی، او خبرداری یې ورکړی چې امریکا ممکن یوې ځمکنۍ جګړې ته وکاږي.

د رویټرز د راپور له مخې، مدودف یو ځل بیا ټینګار کړی، چې واشنګټن باید د مستقیمې جګړې له خطره ځان وژغوري.

د امریکا او اسراییلو چارواکو نیویارک ټایمز ته ویلي، چې د ایران د فردو اتومي تاسیسات د امریکا په بمبارۍ کې سخت زیانمن شوي؛ خو له منځه نه دي تللي.

دا خبره له هغو څرګندونو سره توپیر لري چې ولسمشر ټرمپ د برید وروسته کړې وې او ویلي یې و چې «تاسیسات په بشپړه توګه ویجاړ شوي دي.»

د اسراییلو دوه لوړپوړو چارواکو ویلي، چې د فردو ځینې تجهیزات ښايي مخکې له برید نه بل ځای ته انتقال شوي وي.

یو امریکایي چارواکي هم منلې چې فردو تاسیسات لا نه دي ړنګ شوي؛ خو زیاته کړې یې ده چې د شدید زیان له امله «له فعال حالته وتلي» دي.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ویلي، چې په ایران د شوې حملې موخه د دغه هېواد اتومي وړتیاوو کمول و او دا برید بریالی و.

هغه وړاندیز کړی چې د اوږدې جګړې د مخنیوي لپاره باید یو هر اړخیز اوربند، رامنځته شي او هممهاله د امریکا او ایران ترمنځ خبرې پیل شي.

خلیلزاد ویلي، که هدف د رژيم بدلون شي، دا به اوږده جګړه وزېږوي.

هغه زیاتوي چې د ایران ولس د ښه حکومت مستحق دی، خو دا بدلون باید له دننه راووځي.