سرچینې وايي چې د تاجیکستان د بهرنیو چارو، امنیتي ادارو او نورو مهمو بنسټونو استازیو یو لوړپوړی دولتي پلاوی نن شنبه کابل ته رسېدلی دی.
د دغه سفر موخه د طالبانو حکومت او تاجیکستان ترمنځ د سیاسي، اقتصادي او امنیتي اړیکو پراخېدل بلل شوي، او ویل کېږي چې پلاوی به له بېلابېلو طالب چارواکو سره د همکاریو پر راتلونکو مرحلو ژور بحثونه وکړي.
سرچینې زیاتوي چې د مهمو اړیکو ترڅنګ به په پلازمېنه دوشنبه کې د طالبانو حکومت د سفارت او یو لړ نورو تخنیکي موضوعاتو په اړه هم خبرې وشي.
رویټرز د ځايي سرچینو په حواله راپور ورکړی چې حماس د غزې پر هغو سیمو خپل کنټرول پراخوي چې اسراییلو ترې شاتګ کړی او دې کار د دې ډلې د سیالانو شکونه زیات کړي چې ایا حماس به رښتیا هم له واکه د وتلو ژمنه عملي کړي او که نه.
د راپور له مخې، د تېرې میاشتې اوربند وروسته حماس په چټکۍ سره خپل حضور پیاوړی کړی او هغه فلسطینیان یې اعدام کړي چې د اسراییلو سره د همکارۍ او یا د جرمونو په تور تورن وو.
نړیوال ځواکونه له حماس غواړي چې بېوسلې شي او واک پرېږدي، خو لا هم دې ته بدیل اداره نه ده روښانه شوې.
د غزې لسګونو اوسېدونکو رویټرز ته ویلي چې حماس په غیرمستقیمو لارو خپل کنټرول سخت کړی، د سیمو د داخلېدونکو توکو څارنه کوي او پر ځینو وارداتي شخصي توکو لکه سونتوکو او سګرټو مالیه لګوي او هغه سوداګر جرمانه کوي چې د لوړې بیې توکي راولي.
خو د حماس د رسنیو د دفتر مشر، اسماعیل الثوابته، دا راپورونه رد کړي او ویلي یې دي چې د سګرټو او سونتوکو مالیه لوړول ناسم ادعا ده.
هندي رسنیو راپور ورکړی چې د هند تر کنټرول لاندې د کشمیر په شرینګر ښار کې د پولیسو پر یوه مرکز کې زوروره چاودنه شوې چې له امله یې لږ تر لږه ۷ پولیس وژل شوي او ۲۷ نور ټپیان شوي دي.
د راپورونو له مخې، چاودېدونکي توکي له وړاندې په سیمه کې ځای پر ځای شوي وو.
د ټپیانو له ډلې د څو کسانو روغتیايي حالت د اندېښنې وړ بلل شوی او امکان شته د مړو شمېر لوړ شي.
تر دې دمه هېڅ ډلې د برید مسوولیت نه دی منلی.
د افغانستان د مویتای ملي لوبغاړي محمد یوسف جهانګیر د اسلامي هېوادونو د پیوستون په سیالیو کې د سرو زرو تاریخي مډال ګټلی دی.
هغه د پایلوبې په پړاو کې خپل ترکي سیال د ۲۹ پر ۲۸ امتیازونو مات او د اتلولۍ عنوان یې خپل کړ.
جهانګیر تر دې مخکې د اندونیزیا او سعودي سیالان هم له لارې لرې کړي وو او د لومړي افغان په توګه یې په دغو معتبره سیالیو کې د سرو زرو مډال ترلاسه کړ.
په ورته وخت کې، د مویتای بل افغان لوبغاړي سید حمیدالله سادات د برونزو مډال ګټلی.
دا سیالۍ دا مهال د سعودي عربستان په کوربهتوب روانې دي.
د طالبانو حکومت تر واک لاندې د ازموینو ملي ادارې نن په کابل کې د طب او ستوماتولوژۍ پوهنځیو له ۹ زره ۳۷۷ فارغانو څخه د ۱۴۰۴ کال ایګزیټ ازموینه واخیسته.
دا ازموینه په ځانګړو مراسمو کې واخیستل شوه چې د یادې ادارې طالب مسوولینو پکې د نويو بدلونونو او موخو په اړه خبرې هم کړي.
مسولینو ویلي، چې ګډونوالو نه یوازې خپلې تحصیلي دورې، بلکې د ستاژ عملي مرحله هم بشپړه کړې، او د ازموینې له بریالیتوب وروسته به ورته د تخصصي زدهکړو، روغتونونو کې د عملي کار او مسلکي خدمتونو فرصت برابر کړي.
یاده اداره زیاتوي چې سږنی بهیر د شفافیت، منظم مدیریت او لوړ ګډون له مخې تر پخوا پراخ او معیاري ترسره شوی دی.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي، چې مولوي امیر خان متقي د ملګرو ملتونو د سیاسي او د سولې د ټینګښت چارو له مرستیالې سرمنشي، روزمیري ان ډیکارلو، سره ټلیفوني خبرې کړې دي.
د وزارت په خبره، په دغه تماس کې د زلزلهځپلو او راستانه شويو کډوالو د مرستو، د سیمې او افغانستان وضعیت، اقتصادي همکارۍ، د نشهیي موادو پر ضد مبارزې او د خصوصي سکتور په کاري ګروپونو خبرې شوې دي.
مولوي متقي د ملګرو ملتونو د مرستو مننه کړې او ویلي یې دي، سره له دې چې په تېرو ۱۲ میاشتو کې له دوو میلیونو ډېر کډوال بېرته افغانستان ته راستانه شوي، «اسلامي امارت» د هغوی د ستنېدو بهیر په ښه ډول مدیریت کړی دی.
هغه ټینګار کړی چې د مهاجرو موضوع باید له سیاست سره ونه تړل شي.
متقي همداراز ادعا کړې چې افغانستان په امنیتي، سیاسي او اقتصادي برخو کې د پرمختګ په حال کې دی او د یوې هېواد په استثنا، د سیمې له حکومتونو سره اړیکې پراخې شوې دي.
د ملګرو ملتونو مرستیالې سرمنشي، روزمیري ډیکارلو، د راستانه شویو کډوالو په مدیریت او د مخدره موادو ضد مبارزې په برخه کې د طالبانو حکومت هڅې ستایلې دي او ویلي یې دي چې ملګري ملتونه د افغانستان لپاره له اړوندو هېوادونو سره د سیاسي ښکیلتیا د پراخېدو هڅې کوي.
د جمعیت اسلامي ګوند مشر او پخوانی جهادي قوماندان محمد اسماعیل خان د طالبانو حکومت «بدوي ډله» بللې او ویلي یې دي چې د دوی په واکمنۍ کې د خلکو د کار، هوساینې، سولې او پرمختګ هېڅ نښه نه ښکاري.
هغه په R24 تلویزیون خپره شوې مرکه کې ټینګار کړی چې د طالبانو وخت به ختمېږي او د دوی د حکومت دوام ناممکن دی.
اسماعیل خان وايي طالبان حکومت نه، بلکې هغه ډله ده چې د لویو هدفونو د پوره کولو لپاره راوستل شوي او دا هدفونه به په راتلونکي کې روښانه شي.
هغه زیاته کړې چې د افغانستان د ازادۍ مسوولیت د هر افغان پر غاړه دی او د خلکو مهاجرت د همدې مبارزې لپاره د چمتووالي مانا لري.
اسماعیل خان د نظامي اقدام په اړه ویلي چې د سیمې هېوادونه له طالبانو سره په تعامل کې ګډوډ دي او همدغه وضعیت د وسلهوال اقدام چانس کم کړی؛ خو وایي د مخالفو سیاسي او سازماني هڅو بهیر روان دی او هیله لري چې د عملي اقدام زمینه هم برابره شي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیحالله مجاهد د ایران له صدا او سیما ټلویزیون سره په مرکه کې منلې چې د امریکا بېپېلوټه الوتنې لاهم د افغانستان د هوايي حریم په سر ترسره کېږي او دا کار د هېواد پر حاکمیت ښکاره سرغړونه ده.
ښاغلي مجاهد ویلي، دا الوتنې د ځینو ګاونډیو له لارې روانې دي او باید ودرول شي.
هغه د هلمند د اوبو تړون ته د طالبانو حکومت د ژمنتیا یادونه هم کړې او ویلي چې د وچکالۍ له امله ایران ته د اوبو رسېدل کم شوي دي.
نوموړي د نظام پر پرمختګونو د ټینګار ترڅنګ، د رسمیت پېژندنې نشتوالی، اقتصادي ستونزې او د کډوالو ستنېدل د طالبانو د حکومت مهمې ننګونې وبللې.
مجاهد ټینګار کړی چې ایران کې له افغان کډوالو سره باید انساني چلند وشي.
هغه وویل چې د ایران د تېلو ځینې ټانکرونه ځکه درول شوي چې معیار یې نهدی پوره کړی.
مجاهد یو ځل بیا غوښتنه کړې چې د افغانستان کنګل شوې شتمنۍ باید ازادې شي، ځکه د افغان ولس ملکیت دی.
افغانستان لپاره د برتانيې ځانګړي استازي ریچارډ لینډزي ویلي چې د افغانانو د خوړو د امنیت د ټینګښت لپاره بېړنۍ او ګډې نړیوالې هڅې ضروري دي.
هغه ویلي، شاوخوا ۱۵ میلیونه افغانان لا هم د خوړو له ناامنۍ رنج وړي، او د دوامدارې مرستې نشتوالی د دې وضعیت د خرابېدو لامل کېږي.
له دې مخکې UNDP هم ویلي وو چې په لسو افغانانو کې نهو ته کافي خواړه نه رسېږي، چې ډېری یې د خوړو اندازه کموي، پورونه اخلي او خپلې شتمنۍ پلوري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو اعلان کړی چې په جرمني، ایټالیا او یونان کې څلور کیڼ اړخې ډلې د «ځانګړو نړیوالو ترهګرو» په نوملړ کې شاملې شوې دي.
د هغه په وینا، په جرمني کې د «انټيفا اوست» ډله او په یونان او ایټالیا کې درې نورې ډلې د امریکا له لوري په رسمي ډول د ترهګریزو سازمانونو په توګه پېژندل شوي.
روبیو زیاتوي، واشنګټن پلان لري چې دغه ډلې د نومبر تر ۲۰مې نېټې پورې د «بهرنیو ترهګرو سازمانونو» نوملړ ته هم ورسوي.