د هند حکومت وايي له کاناډا سره یې هوکړه کړې چې د نوې سوداګریزې موافقې خبرې بېرته پیل کړي.

دغه مذاکرات دوه کاله مخکې د ډېپلوماټیکو ترینګلتیاوو له امله ځنډول شوي وو.

د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني د جي–۲۰ سرمشریزې په څنډه کې د هند له لومړي وزیر نرېندرا مودي سره لیدلي او د دواړو هېوادونو مشرانو د CEPA په نوم د لوړې کچې اقتصادي مشارکت د خبرو پر بیا پیل موافقه کړې.

کارني ویلي، دواړو خواوو د سوداګرۍ خبرې پیل کړې چې ښايي دوه اړخیزه راکړه ورکړه تر ۷۰ میلیارده کاناډایي ډالرو لوړه کړي.

سربېره پر دې، دواړو هېوادونو د سولر انرژۍ، ملکي اټومي انرژۍ او د یورانیمو د اوږدمهاله قراردادونو په تړاو هم د همکارۍ خبرې کړي دي.

د یادونې ده چې د دواړو هېوادونو اړیکې له هغه وروسته د ښه کېدو په لور روانې دي چې کاناډا په ۲۰۲۳ کال کې د هند او کاناډا د سیاسي شخړې له امله سوداګریزې خبرې درولې وې.

د ننګرهار پخواني والي ضیاءالحق امرخېل ایکس پاڼې کې لیکلي، د پاکستاني چارواکو هغه څرګندونې بابیزې ګڼلې چې په کابل کې د نظام د بدلون خبرې کوي.

‏ښاغلي امرخیل ویلي، د پاکستان حکومتي چارواکو تر خبریالانو پورې، ټول د طالبانو د نظام د بدلون بحثونه کوي، خو پاکستان فکر کوي چې دا د افغانستان په چارو کې لاسوهنه نه ده.

‏ضیاءالحق امرخیل په سختو ټکو د پاکستان دا ډول دوه مخې چلند غندلی او ویلي کله چې بحث تحریک طالبان پاکستان ته رسېږي، هغه ډلې ته چې د ده په وینا د پاکستان د پوځ د ظلم، بې عدالتۍ او د پښتنو د بیا بیا محرومیتونو په نتیجه کې زېږېدلې، نو بیا ناڅاپه ادعا کېږي چې افغانستان په پاکستان کې لاسوهنه کوي.

‏امرخېل لیکلي:« دا منطق پاکستان کلونه کارولای او تل یې هڅه کړې چې په افغانستان کې نظامونه بې ثباته او بدل کړي، خو اوس دغه مداخلې پای ته رسېدلې یوازې خپل ځان ستړی کوي.»

رویټرز د باوري سرچینو په حواله راپور ورکړی چې امریکا او اوکراین د ولادیمیر زېلېنسکي د احتمالي سفر په اړه خبرې کوي او امکان شته هغه روانه اوونۍ واشنګټن ته ولاړ شي.

رویټرز د سفر موخه د زېلېنسکي او د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ترمنځ د سولې د طرحې په اړه مخامخ بحث بللی.

رویټرز زیاته کړې چې د سفر دقیق وخت لا نه دی ټاکل شوی.

ولادیمیر زېلېنسکي نن له ټرمپ څخه د هغه د مرستو مننه کړې او ویلي یې دي چې اوکراین د امریکا، امریکایانو او په ځانګړې توګه د ټرمپ د ملاتړ قدردان دی، هغه ملاتړ چې د جاولین توغندیو له ورکړې پیل شوی و.

دا څرګندونې وروسته له هغې شوي چې ټرمپ ادعا کړې وه، چې اوکرایني مشران د امریکا له مرستو مننه نه کوي.

د پیسو نړیوال صندوق (IMF) په یو نوي راپور کې په پاکستان کې فساد پراخ، ژور او سیستماتیک بللی او ویلي یې دي چې دا وضعیت د هېواد اقتصاد، پانګونې او د خلکو پر باور سخت منفي اغېز کوي.

راپور ټینګار کوي چې د دولت پراخ حضور، پېچلي قوانین، کمزوري مالي او تدارکاتي سیستمونه او د دولتي شرکتونو ناکاره مدیریت د فساد د لا پراختیا اصلي لاملونه دي.

د IMF په وینا، عدلي بنسټونه له ځنډونو او درنو قضیو سره مخ دي او د فساد ضد ادارې لکه NAB او FIA کافي خپلواکي او اغېزمنتیا نه لري.

بل لورته زلمي خلیلزاد د دغه راپور په تړاو ویلي چې په پاکستان کې چارواکي د فساد پر وړاندې جدي ګامونه نه پورته کوي، ځکه ډېر یې پخپله په همدې سیسټم کې ښکېل دي، چې پایله یې د خلکو اقتصادي زیانونه او محرومیتونه دي.

پاکستان چې نږدې ۹۰ میلیارد ډالر پور لري، تر اوسه د IMF د دغه راپور په اړه رسمي دریځ نه دی څرګند کړی.

د پخواني ولسمشر حامد کرزي ویاند ایمل فیضي په پاکستاني ډیپلومات آصف دراني سختې نیوکې کړي.

ښاغلي فیضي د دراني څخه پوښتلي چې پاکستان کې “مدني ټولنې” حالت څنګه دی؟
نوموړي لیکلي:« د بشري حقونو مدافعین له سختو تورونو سره مخ دي، فعالین د څارنې، ځورونې او بند سزا زغمي، او حقایق ویونکي او ریښتیني خبریالان وژل کیږي. #PTM او #بلوڅان په نښه شوي ډلې دي. »

ایمل فیضي ویلي د اپوزیسیون غونډې او قومي لاریونونه ځپل کیږي او دا هرڅه د هغه پوځ لاندې کار کوي چې بهرنۍ پالیسي، اقتصاد او نور کنټرولوي.

د طالبانو حکومت استخباراتو ریاست ته نږدې المرصاد د اسلامي نړۍ د بې‌ثباتۍ مثلث؛ تر سر لیک لاندې مقاله کې لیکلي چې داعش، آی‌اېس‌آی او صهیونیزم په پټه د اسلامي هیوادونو بې ثباتۍ ته کار ویلې او ژوره همکاري لري.

مقاله کې لیکل شوي:«دغه بدنامه رژیم د خپل بقا لپاره د ملي بودیجې اویا سلنه پوځ ته ځانګړې کړې، په داسې حال کې چې په هېواد کې د بېوزلۍ کچه ۴۰ سلنې ته رسېدلې ده. ورسره جبري ورکېدل، له محکمې پرته وژنې او د طبیعي سرچینو لوټماري د پاکستان د ۷۸ کلن تاریخ یوه ناوړه څنډه جوړوي.»

په مقاله کې ویل شوي د پاکستان د دعوو خلاف تحریک طالبان پاکستان له افغانستانه وارده شوې ډله نه ده؛ بلکې دا د پاکستان د پوځ د کلونو ظلم او ستم محصول دی.

مقاله لیکلي: «د سوات، وزیرستان او مهمند خونړي عملیات چې زرګونه ملکيان یې ووژل، مدرسې یې ورانې کړې او میلیونونه خلک یې بې‌کوره کړل، د دې خاورې د خلکو په ځوان نسل کې د قیام روحيه راویښه کړه.»

د هند دفاع وزیر راجنات سینګ د سندیانو د ټولنې یوې غونډې ته په وینا کې ویلي چې که څه هم د سند ایالت دا مهال د پاکستان برخه ده، خو د «تمدني اړیکو» له امله د هند له لرغوني هویت څخه نه جلا کېږي.

نوموړي ویلي:«سرحدونه بدلېدای شي، څوک نه پوهېږي، کېدای شي سبا سند بېرته هند ته را وګرځي.»

راجنات سینګ د هند او سند د تاریخي او کلتوري اړیکو یادونه کړې او د بیلګې په توګه یې د سندي هندوانو هغه دریځ یاد کړی، چې د هند له وېش وروسته هم د سند له جلا کېدو سره لا رواني ستونزه لري.

د ده په وینا، د سند سیند اوبه د هندوانو لپاره مقدسې ګڼل کېږي او حتا «په سند کې ګڼو مسلمانانو هم باور درلود چې د سند اوبه د زمزم د اوبو په رقم سپېڅلې دي.»

د هند دفاع وزیر همدارنګه ویلي، چې پاکستان تر واک لاندې کشمیر باید بېرته هند ته وسپارل شي.

افغان او پاکستاني کارپوهان وایي ټي ټي پي د پاکستاني پوځ د ظلمونو، هوایي بمبارد او خپلسرو وژنو پایله ده.

د شننونکو په باور پاکستان په لوی لاس غواړي د خپلو ظلمونو او بې عدالتیو له امله د رامنځته شوې ډلې مسولیت په افغانستان واچوي.

د افغان شننونکو په آند پاکستان تل د خپلو ورانکارو کړنو او فعالیتونو مسولیت په افغانستان د دوي د دوه مخې پالیسۍ برخه ده.

د ویتنام د چاپېریال وزارت وايي چې د هېواد په مرکزي سیمو کې د سختو بارانونو، سیلابونو او ځمکښوېدنو له امله ۹۰ کسان وژل شوي او ۱۲ نور لا هم ورک دي.

یاد وزارت ویلي، چې تر ټولو ډېر تلفات د «داک لاک» په غرنیو سیمو کې ثبت شوي، هلته چې زرګونه کورونه تر اوبو لاندې شوي دي.

د دغه وزارت په خبره، په ټوله اغېزمنه سیمه کې شاوخوا ۲۳۵ زره کورونه زیانمن شوي او نږدې ۸۰ زره هکتاره کرنیزې ځمکې له منځه تللي دي.

د حکومت د ارزونې له مخې، د سیلاب اقتصادي زیان نږدې ۳۴۱ میلیونه ډالر اټکل شوی.

د ویتنام د ملي احصایې ادارې د معلوماتو له مخې، د روان کال جنوري څخه تر اکتوبر پورې د سختو طبعي پېښو له امله ۲۷۹ کسان وژل شوي یا ورک شوي او ټول زیانونه له ۲ میلیارده ډالرو اوښتي دي.

ویتنام چې د جنوب ختیځې آسیا په سیمه کېدلته د خبر لنډه پښتو نسخه وړاندې کېږي.

د فلسطین د وسله‌والې ډلې یو پلاوی د یکشنبې په ورځ قاهرې ته تللی ترڅو د غزې د جګړې د منځګړیو سره د اوربند د سرغړونو په اړه خبرې وکړي.

مصر، قطر او امریکا د حماس او اسراییل ترمنځ منځګړیتوب کوي او د تېرو اوربندونو د ساتنې هڅې کوي.

اسراییل ویلي، د شنبې په ورځ یې د حماس پنځه لوړپوړي غړي وژلي، او تور یې پورې کړی چې د برید لپاره استول شوي وو.

بل لورته د غزې روغتیايي چارواکو په وینا، هوایي بریدونو لږ تر لږه ۲۰ کسان وژلي دي.