د ایران دولتي، تسنیم خبري اژانس منلې چې په تهران او شاوخوا سیمو کې د تېرو څو شپو په جریان کې د اعتراضونو پر مهال د وژل شویو کسانو شمېر «د پام وړ» دی.

بل خوا هم‌مهاله خپلواکې نړیوالې ادارې وایي د پراخ انټرنېټي بندیز له امله د قربانیانو دقیق شمېر نه شي تثبیتېدای.

تسنیم د خپلو باخبره سرچینو له مخې ادعا کړې چې په وژل شویو کې ښځې، ماشومان، لارویان، دوکانداران او د اعتراض برخه‌وال شامل دي.

په همدې حال کې، ګڼ عیني شاهدان وایي چې د ایران امنیتي ځواکونو پر معترضانو په جګړه‌ییزو مرمیو ډزې کړې دي.

سره له دې، تسنیم دا مرګونه «د داعش‌ډوله ترهګریزو بریدونو» پورې تړي او د ایران له ځواکونو یې دفاع کړې ده.

د اسراییلو رسنیو راپور ورکړی چې د ایران د وروستیو اعتراضونو په تړاو به د دې هېواد سیاسي ـ امنیتي کابینه د سې‌شنبې په ورځ غونډه وکړي.

د اسراییلو چینل ۱۲ هم ویلي چې لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو به د یکشنبې په ماښام له جګپوړو امنیتي چارواکو سره خبرې اترې ولري.

یادې شبکې زیاته کړې چې دا خبرې اترې له مخکې پلان شوې وې او ټولې امنیتي برخې به پکې شاملې وي، خو اټکل کېږي چې په ایران کې روان وضعیت به هم د بحث له مهمو موضوعاتو څخه وي.

د ایران د پارلمان رییس محمدباقر قالیباف امریکا ته خبرداری ورکړی چې هر ډول پوځي اقدام به یوازې د ایران په ځواب پورې محدود نه پاتې کېږي، بلکې د امریکا او اسراییلو ستراتیژیکې پوځي اډې به هم د تهران د هدف په لېست کې شاملې شي.

هغه وویل، ایران د خپل امنیت د ساتنې لپاره یوازې د برید وروسته غبرګون ته منتظر نه پاتې کېږي او که خطر نږدې شي، مخکینی اقدام هم د تهران له انتخابونو څخه دی.

دا دریځ په داسې وخت اعلان شوی چې د واشنګټن او تهران ترمنځ سیاسي او پوځي کړکېچ تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی.

د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم نن عمان ته د رسمي سفر لپاره ولاړ.

د سفر موخه د عمان له علمي او تعلیمي بنسټونو سره د همکاریو د پراختیا او د لوړو زده کړو په برخه کې د نوو پروګرامونو د پیل امکاناتو څېړل ښودل شوي دي.

د طالبانو حکومت د وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي چې ندیم به د عمان له پوهنتونونو، څېړنیزو مرکزونو او نورو علمي موسسو لیدنې وکړي او د ګډو پروژو پر جوړښت او فرصتونو خبرې وکړي.

له دې وړاندې ندا محمد ندیم ایران ته په یو رسمي سفر تللی و چې موخه یې د لوړو زده کړو پیاوړتیا بلل شوې وه.

رویټرز د دریو اسرائیلي سرچینو په حواله راپور ورکړی چې په ایران کې د وروستیو کلونو تر ټولو لویو حکومت‌ضدو لاریونونو او د امریکا د احتمالي مداخلې له هم‌مهاله کېدو سره، اسرائیل د لوړې کچې تیارسۍ په حالت کې دی.

په راپور کې د یوې اسرائیلي باخبره سرچینې له قوله ویل شوي چې د شنبې په ورځ د نتانیاهو او د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر ترمنځ په ټیلیفوني خبرو کې دواړو لورو د ایران په اړه د امریکا د احتمالي مداخلې پر موضوع خبرې کړي دي.

د افغانستان د پخواني ولسمشر حامد کرزي د دفتر رئیس، کریم خرم، خبرداری ورکړی چې د باغ بالا تپه او شهرنو پارک کې د ودونو تالارونو، تیلو پمپونو او لوړو ودانیو جوړول به د کابل ښار ایکوسیستم، شنو ساحو او تاریخي هویت ته جدي او نه جبرانېدونکی زیان ورسوي.

خرم وايي، باغ بالا او شهرنو پارک هغه دوه نادرې شنې سیمې دي چې د کابل د زیات نفوس، د اوبو کمښت او د هوا ککړتیا په شرایطو کې حیاتي ارزښت لري.

د ده په وینا، د دغو ځایونو له منځه وړل نه یوازې چاپېریالي فاجعه ده، بلکې د کابل د راتلونکي ژوند د کیفیت پر ضد مستقیم ګوزار دی.

هغه ټینګار کړی چې باغ بالا تپه سربېره پر طبیعي ارزښت، تاریخي اهمیت هم لري، ځکه دا د امیر عبدالرحمن خان د دورې قصر او د کابل د تاریخي هویت یوه مهمه برخه ده.

ښاغلي خرم د طالبانو حکومت چاپېریال ساتنې ادارې، د زراعت وزارت او د کابل ښاروالۍ څخه غوښتي چې خپل قانوني مسوولیت ادا کړي او اجازه ورنه کړي چې د “یو څو حریصو کسانو” د مالي ګټو لپاره د کابل شنې او تاریخي سیمې له منځه ولاړې شي.

نوموړي همدارنګه خبرداری ورکړی چې که دا بهیر ونه درېږي، کابل به نه یوازې خپل طبیعي تنفس، بلکې خپله تاریخي څېره هم له لاسه ورکړي.

د امریکا جمهوري‌پال سناتور لیندسي ګراهام د ایران د اعتراض کوونکو په ملاتړ د ډونالډ ټرمپ د نوي پیغام په بیا خپرولو سره لیکلي:«ښاغلی ولسمشر، لکه د تل په شان، تاسو سل په سلو کې سم وایاست.»

ګراهام ویلي، چې اوس باید د تل لپاره د ایران خلک ازاد شي او دوی اوږده کړاوونه ګاللي دي.

هغه دغه راز زیاته کړې:«مرګ د آیت‌الله پر حکومت.»

ګراهام په پای کې ویلي، راځئ چې ایران ته بیا ځل عظمت ور وګرځوو.

د ترکیې په استانبول ښار کې دوموتکس(DOMOTEX) نړیوال نندارتون پر مهال، د افغانستان یوې غالۍ‌جوړوونکې کمپنۍ د ۱۹ هېوادونو له شرکتونو سره تر سیالۍ وروسته د نندارتون د غوره تولیداتو لوړه جایزه ګټلې.

یاد نندارتون، د جنورۍ په ۸مه پیل شوی و چې د نړۍ د غالیو د صنعت له سترو شرکتونو سره یو مهم نړیوال فورم بلل کېږي.

افغان شرکت په دې نندارتون کې د لاس‌اوبدل شوو غالیو نوې ټولګه وړاندې کړې وه چې د کیفیت، نوښت او دودیز هنر د یوځای کېدو له امله د نړیوالو داوریانو پام ور واړاوه.

د امریکا مرکزي قومندانۍ (سنتکام) ویلي، چې د خپلو سیمه‌ییزو شریکانو په همکارۍ یې د سوریې په بېلابېلو سیمو کې د داعش ډلې پر مرکزونو، پټنځایونو او تحرکاتو هممهاله بریدونه کړي دي.

د سنتکام له مخې، دغه عملیات د شنبې په ورځ شاوخوا د غرمې پر مهال د «هاک‌آی سټرایک» تر نوم لاندې ترسره شوي، هغه لړۍ چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په لارښوونه د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې پیل شوې ده.

امریکايي پوځ ویلي، دا بریدونه د هغه خونړي حملې په ځواب کې دي چې د تېر کال د ډسمبر پر ۱۳مه په پالمیرا کې د داعش له لوري پر امریکايي او سوریایي ځواکونو شوې وه.

سنتکام ټینګار کړی چې هدف یې د داعش د بیا منظمېدو مخنیوی، د احتمالي بریدونو شنډول او د امریکايي ځواکونو خوندیتوب دی.

د افغانستان د اسلامي وحدت ګوند مشر او پخواني لوړپوړي سیاستوال، محمد محقق هغه راپورونه په کلکه رد کړي چې ګواکې هغه په ایران کې د وسله‌وال برید هدف ګرځېدلی دی.

محقق په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې دغه اوازې هغه مهال خپرې شوې چې دی د خپل شخصي سفر پر مهال ایران ته تللی و او د انټرنېټ اړیکه یې د لنډ وخت لپاره پرې شوې وه، چې له امله یې د هغه د برخلیک په اړه ناسمې ګونګوسې رامنځته شوې.

نوموړي ټینګار کړی چې ایران ته یې سفر یوازې د خپلوانو د لیدو لپاره و او هلته هېڅ ډول امنیتي پېښه نه ده رامنځته شوې.

په همدې حال کې، د هغه زوی محمدصادق محقق هم له تهران څخه دا راپورونه رد کړي او ویلي یې دي چې د محقق د وژل کېدو یا ټپي کېدو خبرونه بې‌اساسه دي.