د خیبرپښتونخوا سترې محکمې د پاکستان حکومت له‌خوا پر پښتون ژغورنې غورځنګ (پي‌ټي‌اېم)، او د دې غورځنګ پر مشر منظور پښتین او یو شمېر نورو مشرانو لګول شوي بندیزونه تایید کړل.

د محکمې پرېکړې له مخې د غورځنګ د بندیزونو د لرې کولو غوښتنه رد شوې ده.

د پاکستان ډان ورځپانې راپور ورکړی چې د کورنیو چارو وزارت په ۲۰۲۴ کال کې پر پي‌ټي‌اېم بېلابېل بندیزونه لګولي چې د محکمې په خبره، بشپړه پرېکړه به وروسته خپره شي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ وکیلانو ویلي، پي‌ټي‌اېم یو مدني او ټولنیز غورځنګ دی چې د ۲۰۱۴ کال راهیسې د پښتنو د حقونو لپاره فعالیت کوي او د تاوتریخوالي ضد دریځ لري.

خو د پاکستان حکومت وکیل، ثناء الله، ادعا کړې چې د غورځنګ مشران د دولت ضد فعالیتونو سره تړاو لري او په خپلو غونډو کې یې د پاکستان پر وړاندې د کرکې ډکې ویناوې کړي دي.

د غورځنګ وکیلانو ویلي، پي‌ټي‌اېم د سیاسي ګوند نه، بلکې یو غورځنګ دی، او د ټاکنو کمېسیون سره د ثبت اړتیا نه لري.

دوی همدارنګه د بندیز لاملونو د روښانتیا غوښتنه کړې، خو حکومت تر اوسه کوم معلومات نه‌دي شریک کړي.

د رویټرز د راپور له مخې، د ایران او وینزویلا د نفتو د وضعیت په اړه د نړیوالو اندېښنو له امله، په تېره میاشت کې پانګه‌والو په امریکا کې د نفتو په بازار کې بې‌ساري معامله کړې.

د بورس د معلوماتو له مخې، د هیوستون د «WTI میدلند» قراردادونو حجم شاوخوا ۱.۹ میلیونه ته ورسېد، چې د تاریخ لوړترینه شمېره ده.

رویټرز زیاتوي چې په ۳۰م د جنوري، د واشنګټن او تهران ترمنځ د تاوتریخوالي د زیاتېدو پر مهال، یوازې په یوه ورځ کې ۲۵۷ زره قراردادونه معامله شول.

په همدې ورځ د امریکا د نفتو بیه شاوخوا ۶۵ ډالره هرې بشکې ته رسېدلې، چې د کال له پیل راهیسې ۱۴٪ زیاتوالی ښيي.

رویټرز لیکلي، چې دا حجم او بیه ښيي چې نړیواله اندېښنه د نفتو په بازار کې د بیو د ثبات لپاره پانګه‌والو ته د بې‌ساري فعالیت لامل شوې ده.

د مایکروسافت بنسټګر بیل ګیټس، د جفري اپسټین له قضیې وروسته، د خپلو لیدنو په اړه لومړی ځل پښیماني څرګنده کړه.

بیل ګیټس په یوه مرکه کې ویلي چې لیدنې یې له اپسټین سره «احمقانه» وې او د دې لیدنو څخه «پښیمانه» دی، خو هر ډول ناسم چلند یا د اپسټین له مجرمانه فعالیتونو سره د اړیکې تور یې رد کړ.

هغه ادعا کړې چې د اپسټین سره لیدنې یوازې د دې لپاره وې چې د نړۍ د شتمنو کسانو مالي ملاتړ د ګیټس بنسټ د نړیوالې روغتیا په برخه کې جذب کړي، او هیڅکله یې د اپسټین شخصي جزیرې ته نه دی تللی او له هیڅ قربانیانو سره یې نه دي لیدلي.

همدا رنګه د ګیټس پخوانۍ میرمن ملیندا فرنچ ګیټس، له نورو شتمنو نارینه وو غوښتنه کړې چې د اپسټین سره د خپلو اړیکو په اړه وضاحت ورکړي.

د جفري اپسټین قضیه د نړۍ په کچه د جنسي جرمونو او د کم عمره نجونو د سیستماتیکې ناوړه استفادې بدنامه قضیه بلل شوې ده چې په کې ګڼ شمېر سیاسي، مالي او مشهور شخصیتونه شامل دي.

اسلام آباد کې د چین سفیر جیانګ زایډونګ، د پاکستان د کورنیو چارو له وزیر محسن نقوي سره کتلي او په بلوچستان کې وروستي وسله وال بریدونه یې غندلي.

نقوي د چینایي اتباعو او پانګو ساتنه د پاکستان ملي لومړیتوب بللی.

نقوي سفیر ته د امنیتي اقداماتو په اړه تفصیلي معلومات ورکړي او ویلي یې دي، چې د ځانګړې خونديتوب واحد به جوړ شي تر څو د چینایي اتباعو او پروژو امنیت لا پیاوړی شي.

دواړو لوریو په ترهګرۍ ضد مبارزه، استخباراتي معلوماتو شریکولو، او سایبر جرمونو مخنیوي کې د پراخې همکارۍ هوکړه وکړه او د پاکستان او چین ستراتیژیکې ملګرتیا د لا پیاوړتیا ژمنه یې کړې.

د امریکا ولسمشر، ډونالد ټرمپ، د چهارشنبې ورځ د ان‌بي سي تلویزیوني شبکې سره په مرکه کې ویلي، چې د ایران مذهبي مشر علي خامنه ای «باید ډیر اندیښمن اوسي».

نوموړي وویل: «هو، زما په اند باید ډیر اندیښمن وي. لکه څنګه چې پوهیږئ، هغوی زموږ سره په مذاکره کې دي.»

دا خبرې په داسې حال کې شوي چې راپورونه د ایران او امریکا ترمنځ د مذاکراتو د منځپانګې او د ترسره کېدو د ځای په اړه اختلاف ښيي.

ټرمپ دوه اونۍ وړاندې هم په یوې بلې مرکې کې علی خامنه‌ای «مریض سړی» او «د ایران د تباهۍ عامل» بللی و او ویلي یې وو چې «وخت راغلی چې په ایران کې نوي مشرتابه ته لار ومومو.»

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د جرمني پر سیاسي مشر فریدریش مرتس نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې جرمني چې یو وخت د اروپا د پرمختګ انجن و، اوس د شاتګ په انجن بدل شوی دی.

عراقچي ویلي، چې تېر سپټمبر په نیویارک کې د مرتس په ټینګار، د اروپا درېیو هېوادونو (E3) د ایران د اټومي مذاکراتو کې خپل رول پای ته ورساوه او د ملګرو ملتونو د بندیزونو د بیا فعالېدو هڅه یې وکړه، خو اوس همدا مرتس هڅه کوي بېرته هماغو مذاکراتو ته د ورګرځېدو اجازه ترلاسه کړي.

د هغه په وینا، کله چې اسراییلو د ۲۰۲۵ کال په جون کې له زرو ډېر ایرانیان ووژل، مرتس پرې خوشالي وښوده او دا یې د خواشینۍ پر ځای د خوښۍ خبره وبلله.

عراقچي همداراز وویل، چې مرتس په عامه توګه ادعا کړې وه چې ایران ګواکې یوازې څو اوونۍ د سقوط تر پړاو پورې پاتې دی، چې دا یې هم خیالي تصور پاتې شوی.

نوموړي ویلي، د جرمني ولس یو لوی ولس دی او د بشریت لپاره یې سترې علمي او صنعتي لاسته راوړنې لري، او ایران تل له جرمني سره د ښو اړیکو غوښتونکی پاتې شوی، خو دا د افسوس وړ ده چې دا مهال داسې یو کس د جرمني استازیتوب کوي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې د متحده عربي اماراتو له بندخونو شاوخوا ۱۰۸ تنه افغان بندیان د دغه هېواد د ملي ورځې په مناسبت خوشې شوي دي.

د یاد وزات ویاند حافظ ضیا احمد تکل په وینا، دا اقدام د وزارت د ځانګړي هدایت او په متحده عربي اماراتو کې د “اسلامي امارت” د سفارت د پرله‌پسې هڅو په پایله کې ترسره شوی دی.

نوموړي ویلي، د خوشې شویو افغانانو له ډلې یو شمېر یې هېواد ته راستانه شوي او د پاتې کسانو د ستنېدو بهیر به د اړوندو قانوني پروسو تر بشپړېدو وروسته په نږدې راتلونکې کې بشپړ شي.

وزارت د متحده عربي اماراتو د دولت او اړوندو ادارو له همکارۍ او بشردوستانه اقدام څخه مننه کړې او ټینګار یې کړی، چې په بهر کې د افغان بندیانو د قضیو د تعقیب لپاره به خپلې هڅې دوامداره وساتي.

د ازبکستان لپاره د قزاقستان سفارت اعلان کړی، چې د افغانستان په اړه د ځانګړو استازو د تماس ډلې راتلونکې غونډه به د فبرورۍ په ۱۶مه د قزاقستان په پلازمېنه استانه کې ترسره شي.

د سفارت د معلوماتو له مخې، دا موضوع د افغانستان لپاره د ازبکستان ځانګړي استازي اسمت‌الله ارګاشف او په ازبکستان کې د قزاقستان سفیر بیبوت اتامکولوف ترمنځ په لیدنه کې وڅېړل شوه.

دواړو لوریو د افغانستان پر روان اقتصادي او بشري وضعیت خبرې کړي او ټینګار یې کړی، چې د سیمې له اقتصادي همکاریو سره د افغانستان یوځای کول د سیمې د ثبات او پرمختګ لپاره مهم ګام دي.

د امریکا د ولسمشرۍ مرستیال نوماند جي‌ډي ونس ویلي، چې په ایران کې د پرېکړو اصلي واک د اسلامي جمهوریت د رهبر په لاس کې دی او ولسمشر عملاً مهم رول نه لري.

ونس په یوه تلویزوني مرکه کې ویلي، چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر په ښکاره ډول د رهبر سره مستقیم تماس لري او همدا هغه کس دی چې امریکا ورسره اړیکه نیسي، خو نوموړي ټینګار کړی چې له داسې یوه هېواد سره دیپلوماتیک تعامل ډېر ستونزمن دی، ځکه اصلي پرېکړه کوونکي ته مستقیم لاسرسی نشته.

هغه زیاته کړه: «دا یو ډېر عجیبه هېواد دی د دیپلوماسۍ لپاره، ځکه ته نشې کولی له هغه چا سره خبرې وکړې چې واقعاً د هېواد مسؤل دی.»

جي‌ډي ونس وویل، چې ډونالډ ټرمپ کولی شي مستقیم له ولادیمیر پوتین او شي جین‌پینګ سره ټیلیفوني خبرې وکړي، حتا له هغو هېوادونو سره چې اړیکې یې له امریکا سره ډېرې ترینګلې دي، خو د ایران په قضیه کې دا امکان نشته.

نوموړي وویل: «دا چې موږ نشو کولی د ایران له واقعي رهبر سره مستقیمې خبرې وکړو، دا کار دیپلوماسي ډېره سخته او پېچلې کوي.»

ونس د ایران د اټومي پروګرام په اړه هم وویل، چې ټرمپ د عراق له تجربې درس اخیستی او هېڅکله نه غواړي تاریخ بیا تکرار شي.

د هغه په وینا، د ټرمپ اصلي موخه دا ده چې «لیوني او بې‌مسؤلیته کسان» اټومي وسلو ته لاسرسی ونه مومي، ځکه دا کار به په ټوله نړۍ کې د اټومي وسلو خطرناکه سیالي پیل کړي او نړیوال امنیت به له جدي ګواښ سره مخ کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، چې له متحده ایالاتو سره د اټومي موضوع په تړاو خبرې اترې د جمعې په ورځ شاوخوا د سهار په لسو بجو د عمان په پلازمېنه مسقط کې ترسره کېږي.

عراقچي د دغو خبرو د تنظیم او کوربتوب له امله د عمان له حکومت او خلکو مننه کړې او ویلي یې دي، چې د عمان له‌خوا ټول اړین ترتیبات نیول شوي دي.

نوموړي هیله څرګنده کړې، چې دا خبرې به د دواړو لوریو ترمنځ د تفاهم او ډیپلوماټیکو حل‌لارو په لور یو ګټور ګام وي.

بل لورته د ایران د ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، سیدعباس عراقچي یو ډېر باخبره او له پراخې تجربې برخمن شخصیت دی، چې د ډیپلوماسۍ له لارې د ملي امنیت د پیاوړتیا ژوره پوهه لري.

پزشکیان ټینګار کړی، چې د امریکا پر وړاندې پوځي‌محوره بهرنۍ تګلاره تر ټولو د باور وړ لاره ده، او زیاته کړې یې ده چې ډیپلوماسي‌محوره بهرنۍ پالیسي د همدې پوځي‌محور سیاست یوه برخه ګڼل کېږي، نه جلا مسیر.

د هغه په وینا، د ایران بهرنۍ تګلاره باید د ملي ګټو، امنیت او ځواک پر بنسټ ولاړه وي او ډیپلوماسي باید د همدې چوکاټ دننه وکارول شي.