د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح د پاکستان پر حکومت نیوکه کړې او ویلي یې دي، که رښتیا هم اسلام‌اباد د وروستي خونړي برید اصلي طراح نیولی وي، نو دا د پاکستان لپاره یو تاریخي ازمېښت دی.

صالح په خپله ایکس پاڼه ویلي، پاکستان چې د نړۍ له سترو پوځونو څخه یو لري، باید یوازې په اعلامیو او ټولنیزو رسنیو بسنه ونه کړي، بلکې عملي ګامونه دې واخلي او د هغو ټولو پر ضد دې پوځي عملیات وکړي چې د اسلام‌اباد په برید کې لاس لري.

نوموړي زیاته کړې: «د دومره لوی پوځ موخه دا ده چې د خلکو وینه خوندي کړي، نه دا چې یوازې ټویټونه خپاره کړي.»

د هغه په خبره، که پاکستان د خپلو خلکو د قاتلانو پر وړاندې عملي اقدام ونه کړي، نو دا به د دې پوځ د موجودیت مشروعیت تر پوښتنې لاندې راولي.

د امریکا مرکزي قومندانۍ (سنتکام) په تازه خپرو شویو عکسونو سره ویلي، چې د KC-135 ستراتېتانکر الوتکه د هوايي ځواک لپاره حیاتي رول لري او د دې وړتیا لري چې پوځي الوتکې د اوږدې مودې لپاره په هوا کې وساتي.

سنتکام په خپله ایکس پاڼه ویلي، دغه الوتکه تر ۲۰۰ زره پونډه زیات تېل نورو الوتکو ته د الوتنې پر مهال لېږدوي، چې له امله یې جنګي او څارګریزې الوتکې کولی شي له بېړنۍ ناستې پرته خپل مأموریتونه وغځوي.

په راپور کې راغلي، د KC-135 الوتکې په شا برخه کې یو ځانګړی عمله، چې «بوم آپرېټر» بلل کېږي، ځای پر ځای وي او د ځانګړي پایپ له لارې نورو الوتکو ته په هوا کې تېل ورکوي.

د اسراییلو د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو دفتر اعلان کړی چې د امریکا سره په هر احتمالي تړون کې د ایران د حکومت پر ژمنو باور نه شي کېدای.

د نتانیاهو دفتر ټینګار کړی چې د ایران سره هر ډول خبرې اترې باید د دې هېواد د بالستیک توغندیو د پروګرام محدودول هم پکې شامل وي.

په بیان کې همدارنګه ویل شوي چې که ایران د اسراییلو د زیانمنولو لپاره هر ډول هڅه وکړي؛ نو دا به جدي او خطرناکې پایلې ولري.

د نتانیاهو دفتر زیاته کړې چې اسراییل به د خپلې امنیتي دفاع لپاره له هېڅ اقدام څخه ډډه ونه کړي او د هر ډول ګواښ پر وړاندې به کلک غبرګون وښيي.

د طالبانو حکومت تر واک لاندې د بلخ ولایت د امنیې قوماندانۍ مسوولینو خبر ورکړی، چې امنیتي ځواکونو یې په دې ولایت کې د هدفمندو عملیاتو پر مهال د خلکو “بلک میل کولو” په تور اووه کسان نیولي.

د مسولینو په وینا، یادې ډلې به د ټولنیزو شبکو له لارې له خلکو شخصي معلومات او انځورونه ترلاسه کول او وروسته به یې د افشا کولو په ګواښ ترې پیسې غوښتې.

یادو انلاین مجرمینو په خپلو جرمونو اعتراف کړی.

امنیې قوماندانۍ ویلي، چې له نیول شویو کسانو څخه قانوني څېړنې روانې دي او د ورته شبکو د له منځه وړلو لپاره نورې پلټنې هم دوام لري.

د امریکا د پنځمې سمندري بېړۍ قومندانۍ اعلان کړی چې د USS Santa Barbara جنګي بېړۍ سرتېرو د «Killer Tomato» په نوم مهم پوځي تمرین کې برخه اخیستې ده.

دغه تمرین د مرکزي قومندانۍ سنتکام (CENTCOM) تر ساحې لاندې ترسره شوی او پکې د A-10 Thunderbolt II جنګي الوتکو هم فعاله ونډه لرله.

د امریکا پوځ وايي، دا ژوندی فایر تمرین د سمندري ځواکونو د توپچي وړتیا د لوړیدو په هدف شوی، د هوايي او سمندري ځواکونو ترمنځ همغږي یې پیاوړې کړې او په سیمه کې یې د امریکا د پوځي ځواک د چمتووالي او تاثیر اچوونې پیغام روښانه کړی دی.

دا تمرینات داسې مهال کېږي چې په منځني ختیځ کې د امریکا او ایران ترمنځ امنیتي کړکېچونه لا هم دوام لري.

د پکتیا پخواني والي حلیم فدایي ویلي، هغه کسان چې اوس د فدرالي نظام یا د «خراسان» نوم په اړه خبرې کوي، له واقعي اړتیاوو څخه لرې بحثونه مطرح کوي.

د ده په وینا، کله چې د هېواد بنسټیز وضعیت له ستونزو سره مخ وي او خلک له جدي ننګونو سره لاس او ګرېوان وي، فرعي او سمبولیک بحثونه عملي ارزښت نه لري.

فدایي ټینګار کړی چې اوس باید د «ضرورت» او «غوښتنې» تر منځ لومړیتوب وټاکل شي او اساسي اړتیاوې د سیاسي او ټولنیزو بحثونو په سر کې ځای ولري.

نوموړي زیاته کړې چې له ارمانونو او سیاسي نظریاتو سره مخالفت نه لري، خو هر فکر او طرحه خپل مناسب وخت او شرایط غواړي.

د هغه په باور، د هېواد د اوسني کړکېچ او ستونزو په شرایطو کې دا ډول بحثونه تر ډېره غیر عملي ښکاري او ښايي څرګنده او مثبته پایله ونه لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي وایي، دوی په څرګنده اعلان کړی چې د مذاکراتو په بهیر کې د پوځي کس حضور نه مني.

نوموړي زیاته کړې چې امریکایانو غوښتنه کړې وه څو د سنتکام له قومندان سره هم یو تشریفاتي لیدنه وشي، خو د ده په وینا، دوی له دې غوښتنې سره کلک مخالفت وښوده.

عراقچي ټینګار کړی چې د سنتکام د قومندان حضور د مذاکراتو په اصل موضوع کې هېڅ بدلون نه راولي.

د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) په خپل درې میاشتني راپور کې، چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر څخه تر دسمبر پورې د افغانستان د بشري حقونو وضعیت ارزوي، ویلي چې طالبانو په دې موده کې په هېواد کې د ژوندیو موجوداتو د تصویر د خپرولو بندیز نور هم سخت کړی دی.

د راپور له مخې، دغه بندیز په بلخ، پکتیا، هرات، خوست، کندز او میدان وردګو ولایتونو کې عملي شوی دی.

یوناما زیاتوي چې دا مهال دا محدودیت په بېلابېلو کچو د هېواد په ګڼو ولایتونو کې تطبیقېږي او د دولتي او خصوصي تلویزیوني شبکو فعالیتونه یې اغېزمن کړي دي.

راپور همداراز څرګندوي چې په همدې موده کې د هغو کسانو پر وړاندې خپل‌سري نیونې او ګواښونه زیات شوي چې په ټولنیزو رسنیو کې د نامناسبو محتواوو د خپرولو په تور نیول شوي دي.

یوناما په خپل راپور کې دا هم ویلي چې د طالبانو له لوري د ۲۰۲۵ کال د سپتمبر له ۲۹مې څخه د اکتوبر تر لومړۍ نیټې پورې د ۴۸ ساعته انټرنېټ پرې کېدو وروسته، ځینو کاروونکو په ټولنیزو شبکو کې محدودیتونه تجربه کړي دي.

د راپور په وینا، دا وضعیت په ځانګړي ډول پر سوداګرو، په ځانګړې توګه ښځینه متشبثینو، منفي اغېز کړی چې د خپلو کاروبارونو د پراختیا لپاره پر ټولنیزو پلاتفورمونو تکیه کوي.

د طالبانو حکومت اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د خپل حکومت د دفاع وزارت یوې غونډې کې خبرداری ورکړ چې «افغانستان غوړه ګوله نه، د زقوم ونه ده» او په خبره یې هر «نامولود» ماشوم یې د هضمولو توان نه لري.

ښاغلي برادر ویلي افغانستان هیڅ هیواد ته زیان نه دی رسولی او له ګاونډیانو هم غواړي چې دې هېواد ته بهانې ونه پلټي.

د طالبانو حکومت اقتصادي مرستیال ټینګار وکړ چې د دوی د حکومت تګلاره په اسلامي شریعت ولاړه ده.

نوموړي دغه څرګندونې نن یکشنبه ‏په ابو عبیدة بن الجراح نظامي پوهنتون کې نظامي افسرانو ته په خبرو کې کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د رسنیو سره په تازه خبرو کې ویلي چې د امریکا سره د روانو خبرو پایله لا هم معلومه نه‌ده او دوی پر امریکا باور نه لري، بلکې حتی احتمال لري چې فریب موجود وي.

نوموړي ویلي، که خبرې بریالۍ شي او که ناکامې هیواد یې باید د کوم تړون په تمه تم نشي او باید د هر ډول موافقې پرته خپل کارونه په خپلواکه توګه پر مخ یوسي.

هغه خپلو مسؤلینو ته ویلي، چې په دې شرایطو کې ویره یو وژونکی زهر دی او د فشار لاندې تسلیمیدل پای نه لري، حتی که یو ګام شاته لاړ شو، نه ده څرګنده چې څومره شاتګ به کوو.

همدارنګه هغه ټینګار کړی چې ایران د نړیوالو د رسمیت پیژندلو ته اړتیا نلري، بلکې غواړي چې د ایران د خلکو حقونو ته درناوی وشي.

عراقچي، د ایران د یورانیمو غني کول د ملي عزت او حقیقي اړتیا برخه وبلله او ویې ویل، که څه هم چیلنجونه موجود وي، هیڅکله به خپل قانوني حقونه قرباني نه کړي.

عباس عراقچي زیاته کړې، چې ایران د اټومي بم غوښتونکی نه دی؛ د دوی “بم” یوازې دا ځواک دی چې لویو ځواکونو ته “نه” ووایي؛ د امریکا پوځي جوړښتونه له ایران ویره لري، او هېواد یې د ډیپلوماتیکو خلکو دی، د جګړې لپاره چمتو، خو د جګړې غوښتونکي نه دي.