د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي، چې د «افغانستان–مرکزي اسیا مشورتي خبرو» غونډه پیل شوې ده.
د وزارت په وینا، دغه غونډه د بهرنیو چارو وزیر ملا امیر خان متقي په مشرۍ ترسره کېږي او پکې د افغانستان او د مرکزي اسیا د هېوادونو لوړپوړي استازي ګډون لري.
د یاد وزارت ویاند حافظ ضیاء احمد تکل ویلي، چې په دې خبرو کې به پر سیاسي، اقتصادي او امنیتي موضوعاتو بحث وشي.
د دوی په خبره، سیمهییز اتصال، سوداګرۍ پراختیا، ترانزیټي اسانتیا او ګډې امنیتي ننګونې هم د اجنډا مهمې برخې دي.
رویټرز سپینه ماڼۍ کې د یو شمېر سرچینو په حواله ویلي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د لوی څارنوال پام بونډي د ګوښه کولو وروسته د خپلې کابینې پر کچه د بدلونونو پر غور بوخت دی.
تر دې دمه لا روښانه نه ده چې د کابینې کوم غړي به په نږدې راتلونکې کې له خپلو دندو ګوښه شي، خو ځینې لوړپوړي چارواکي د دندو له لاسه ورکولو له خطر سره مخ دي.
ځینو سرچینو ویلي، د ملي استخباراتو مشره تولسي ګبرد او د سوداګرۍ وزیر هاورډ لوټنیک هغه کسان دي چې احتمال لري د ټرمپ د راتلونکو بدلونونو تر پوښښ لاندې راشي.
دغه راپور زیاتوي چې د پام بونډي د ګوښه کولو وروسته د سپینې ماڼۍ دننه فضا لا پسې حساسه شوې او د کابینې بدلونونه ښايي د ټرمپ د پالیسۍ په لور یو مهم سیاسي ګام وي.
د هند د نفتو وزارت اعلان کړی چې دغه هېواد د اوو کلونو وروسته، د منځني ختیځ د انرژۍ د ستونزو په شرایطو کې، له ایرانه تېل پېرلي دي.
رویټرز راپور ورکړی چې هند د ۲۰۱۹ کال راهیسې د امریکا د فشارونو له امله د ایران تېلو ته لاسرسی نه درلود؛ خو د هرمز تنګي له لارې د تېلو لېږد ستونزو د انرژۍ پر تأمین اغېز کړی و.
د هند چارواکو ویلي چې د چاڼخونې توانېدلي د خامو تېلو اړتیاوې پوره کړي، او د ایران د تېلو د پیسو ورکولو برخه کې ستونزه نه ده رامنځته شوې.
همدارنګه، هند شاوخوا ۴۴ زره ټنه مایع ګاز (LPG) هم له ایرانه وارد کړی چې اوس د مانګالور بندر ته رسېدلی او د تخلیې په حال کې دی.
هندي چارواکو ویلي چې د راتلونکو میاشتو لپاره د خامو تېلو بشپړ ظرفیت هم برابر شوی دی.
هند له ۴۰ څخه ډېرو هېوادونو تېل واردوي او سوداګریز شرکتونه د خپلو شرایطو له مخې د بېلابېلو سرچینو څخه تېل اخلي.
په کابل کې د ایران سفارت د یوې اعلامیې له لارې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د سېلابونو له امله د افغانو د وژل کېدو او ټپي کېدو په اړه خواشیني څرګنده کړې ده.
په اعلامیه کې ویل شوي چې سفارت د قربانیانو له کورنیو او ټولو هغو کسانو سره چې د دې طبیعي پېښې له امله زیانمن شوي، خپل همدردي څرګندوي او د ټپيانو لپاره د ژر روغتیا هیله لري.
د افغانستان د ملي بېړنیو پېښو د مدیریت ادارې پرون وویل چې په تېرو لسو ورځو کې د بارانونو له امله په هېواد کې ۷۷ تنه مړه او ۱۳۷ نور ټپیان شوي دي.
د یادونې ده چې دغه سیلابونو خلکو ته ګڼ مالي زیانونه هم اړولي دي.
د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وایي، د پاکستان د پوځي رژیم له لوري د وروستیو جنګي جنایتونو پر مهال ملکي خلکو ته درانه تلفات او مالي زیانونه اوښتي دي.
د نوموړي په وینا، د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۲مې څخه د اپرېل تر ۴مې پورې د پاکستاني ځواکونو په بریدونو کې ۷۶۱ ملکیان وژل شوي او ۶۲۶ نور ټپیان شوي دي.
هغه ویلي چې په دې موده کې ۱۱۴۰ کورونه ویجاړ شوي، ۳۴ جوماتونه، ۱۳ ښوونځي، ۱۳ مدرسې، ۳ کلینیکونه او ۲۵۶ دوکانونه هم تخریب شوي دي.
نوموړي ویلي چې همدارنګه ۴۲ موټرونه او ۶۶۱ څاروي له منځه تللي دي.
د فطرت په وینا، په دغو عملیاتو کې ۲۵۶ نور عامه او خصوصي تاسیسات هم زیانمن شوي او شاوخوا ۲۷۴۰۷ کورنۍ د بمبارونو له امله بېځایه شوې دي.
د فطرت په خبره، پاکستان په افغانستان ۱۴۹۷۳ هاوانونه او توپونه را ویشتي دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي، د امریکا پوځ د F-15 جنګي الوتکې د عملې دویم غړی په یوه زړور ژغورنیز عملیات کې له ایران څخه راایستلی دی.
ټرمپ په یوه پیغام کې ویلي چې دغه پوځي افسر، چې یو درناوی شوی ډګروال دی، د ایران په غرنیو سیمو کې د دښمن تر شا پاتې شوی و، خو د پراخو عملیاتو او هوايي پوښښ په مرسته په خوندي ډول ژغورل شوی دی.
د هغه په وینا، په دې عملیاتو کې لسګونه الوتکو برخه اخیستې وه چې پر پرمختللو او مرګونو وسلو سمبالې وې، او یاد افسر سره له ټپي کېدو اوس په ښه وضعیت کې دی.
ټرمپ دا هم زیاته کړې چې تر دې وړاندې یو بل پیلوټ هم په جلا عملیاتو کې ژغورل شوی و، خو د دویم عملیات د خوندیتوب لپاره دا خبر نه و خپور شوی.
هغه ټینګار کړی چې دا لومړی ځل دی چې دوه امریکایي پیلوټان د دښمن په خاوره کې په جلا جلا عملیاتو کې ژغورل کېږي.
نوموړي ویلي چې دواړه عملیات پرته له دې چې امریکایي ځواکونو ته تلفات واوړي، بریالي ترسره شوي او دا یې د ایران پر فضا د امریکا د بشپړې هوايي برترۍ نښه بللې.
د پاکستان د بهرنیو چارو پخوانۍ وزیرې حنا رباني کهر له لوري د پاکستان او متحده عربي امارات ترمنځ د مالي اړیکو په اړه روانو اوازو ته تازه وضاحت ورکړل شوی دی.
هغې په خپلو څرګندونو کې ویلي چې په رسنیو او ټولنیزو شبکو کې د پور د بېرته ورکولو په تړاو زیات بحثونه تر ډېره احساساتي بڼه لري او د واقعیتونو سم انځور نه وړاندې کوي.
کهر ټینګار کړی چې د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې یوازې د مالي معاملو پورې محدودې نه دي، بلکې دا اړیکې پر اوږدمهاله همکارۍ، باور او متقابلو ګټو ولاړې دي.
د هغې په وینا، اسلاماباد او ابوظبي د کلونو راهیسې یو بل ته د مهمو شریکانو په توګه ګوري.
نوموړې زیاته کړې چې دواړه هېوادونه د پخو او مسوولو دولتونو په توګه د یو بل پالیسیو او پرېکړو ته درناوی لري، او هر ډول مالي ترتیبات د همدې اصولو له مخې پر مخ وړل کېږي.
د یادونې وړ ده چې په دې وروستیو کې د پور د بېرته اخیستلو په اړه خپرو شویو راپورونو د پاکستان په کورنیو رسنیو کې اندېښنې راپورته کړې وې، خو چارواکي هڅه کوي دا وضعیت عادي او د دواړو هېوادونو د دوامداره اړیکو برخه وښيي.
د طالبانو حکومت د امر بالمعروف وزیر، خالد حنفي ویلي چې ځوانان باید د عصري علومو او ټکنالوجۍ زدهکړې ته وهڅول شي او په دې برخه کې دې لازم فرصتونه برابر شي.
د یاد وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې نوموړي دا څرګندونې د بېلابېلو ولایتونو له قومي مشرانو، دیني عالمانو او استادانو سره په لیدنه کې کړې دي.
هغه زیاته کړې چې خلک حق لري خپلې ستونزې له حکومت سره شریکې کړي او حکومت مکلف دی چې مشروع غوښتنو ته ځواب ووایي.
حنفي د دیني زدهکړو ترڅنګ د عصري علومو پر ارزښت هم ټینګار کړی.
د یادونې ده چې واک ته د طالبانو حکومت له رسیدو وروسته افغان نجونې له زده کړو محرومې دي او دوی له حکومت څخه غواړي چې دوی ته هم د زده کړو اجازه ورکړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته خبرداری ورکړی چې که د هرمز تنګي لار په راتلونکو ۴۸ ساعتونو کې خلاصه نه کړي او یا سیاسي هوکړې ته ونه رسېږي، له سختو پوځي پایلو سره به مخ شي.
ټرمپ لیکلي: “«ایا مو په یاد دي چې ما ایران ته لس ورځې وخت ورکړی و چې یا معامله وکړي او یا هم د هرمز تنګي لار پرانیزي؟ وخت په ختمېدو دی — یوازې ۴۸ ساعته پاتې دي، که نه نو پر هغوی به جهنم راکوز شي.!»
بلخوا ایران د زور له لارې د هرمز تنګي پر پرانیستلو ویلي وو چې د امریکا به دا ارمان پوره نشي، او هر ډول غبرګون ته تیار دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې، د ایران د وژل شوي جنرال قاسم سلیماني د ورېرې حمیده سلیماني افشار او د هغې د لور قانوني اقامت ختم کړی او دواړه دا مهال د کډوالۍ او ګمرکونو د پلي کولو ادارې (ICE)
په توقیف کې دي.
روبیو يه خپله ایکس پاڼه ویلي، افشار چې مخکې په امریکا کې د ګرین کارت لرونکې وه، د ایران د رژیم ښکاره ملاتړې وه او پر امریکایانو د بریدونو ملاتړ یې کړی و.
هغه زیاته کړه چې دا ډول کړنې د امریکا له ارزښتونو سره په ټکر کې دي.
د نوموړي په وینا، د ډونالډ ټرمپ ادارې پرېکړه کړې چې هېڅ هغه بهرنی وګړی به په امریکا کې د اوسېدو اجازه ونه لري چې د امریکا ضد یا د ترهګرو رژیمونو ملاتړ کوي.
روبیو ویلي، د افشار او د هغې د لور د ایستلو (ډیپورټ) پروسه روانه ده او ډېر ژر به له امریکا وشړل شي.