خیبر پښتونخوا کې د ام‌پوکس ناروغۍ درې نوې پېښې ثبت شوې دي.

د خیبر پښتونخوا چارواکو ویلي، چې دا کسان څه موده وړاندې له متحده عربي اماراتو څخه راستانه شوي وو.

تر دې وړاندې پاکستان کې یوه ښځه پر دغې ناروغۍ اخته شوې وه.

دا یوه خطرناکه ناروغي ده چې اوس د روغتیا نړۍوال سازمان د نړۍ په کچه د دغې ناروغۍ له کبله د بېړنی روغتیايي وضعیت اعلان کړی دی.

د دغه سازمان مسوولینو د یادې ناروغۍ لپاره د واکسین د جوړونې په موخه د یوه کاري پروګرام له جوړولو هم خبر ورکړی دی.

دوی زیاتوي، د روغتیا نړۍوال سازمان د یادې ناروغۍ د راکابو کولو لپاره د واکسین د تولید لپاره د واکسینونو له تولیدي شرکتونو سره اړیکې ټینګې کړې دي.

د امریکا پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې له نتنیاهو یې غوښتي چې غزه کې جګړه ژر تر ژره پای ته ورسوي.

هغه د جمعې په ورځ یوې غونډې ته ویلي، چې نتنیاهو پوهېږي څه وکړي؛ خو ژر تر ژره باید دا جګړه تمامه کړي.

بایډن تېره میاشت امریکا ته سفر کړی و، چې له یو شمېر چارواکو سره یې کتلي وو.

د یادونې ده چې ټرمپ تر دې وړاندې هم غزه کې له جګړې سره مخالفت څرګند کړی و.

که څه هم تر اوسه اسرائیل په دې اړه څه نه دي ویلي، خو تر دې وړاندې یې زیاته کړې چې غزه کې به د حماس تر له منځه وړلو پورې جګړه کوي.

کاناډا کې افغان کډوال وایي چې د اګست پنځلسمه د افغانانو لپاره یوه توره تاریخي ورځ ده.

دوی د کاناډا پارلمان مخې ته په یو اعتراضیه غونډه کې ویلي چې د بهرنیو هیوادونو د ښکاره اوپټو جوړجاړیو ، استخباراتي همکاریو او له پخوا تنظیم شویو پلانونو په نتیجه کې د افغانستان منتخب جمهوري نظام سقوط وکړ او طالب جنګیالیو ته د وسلې په زور په کابل کې د دولتي ادارو د تسخیر لاره هواره شوه.

دوی افغانستان کې روان وضعیت د دوحې د تړون پایله بللې ده.

دوی په یو صادر کړي پرېکړه لیک کې ویلي:”په تېرو دریو کلونو کې طالب جنګیالیو د هیواد په سیاسي حاکمیت او همدا راز په ټولو دولتي ادارو کې خپل انحصار وغزاوه، د پخواني حاکمیت مامورین، افسران، د ښځو او مدني ټولنو فعالان او ملت‌پال شخصیتونه یې د غچ اخیستنې په انګیزه په شکنجو، زندانونو او مرګونو وځورول، ښځې یې چې د هیواد نیم نفوس جوړوي، له خپلو اساسي حقونو لکه زده کړو او کار څخه محرومې کړې او په ټوله کې افغان ملت د خپل برخلیک د ټاکلو له حق څخه او له هغو آزادیو او حقوقو څخه بې برخې شو چې د اوږدې مودې مبارزې په ترڅ کې یې ترلاسه کړې ؤ.”

یادو لاریون کوونکو افغانستان کې د طالبانو غیر مشروع واکمني غندلې او له نړۍ یې غوښتي چې د افغانستان مسئلې ته جدي پام وکړي.

کلکته کې زرګونو هندۍ مېرمنو لاریون کړی.

دوی دا لاریون تېره اوونۍ د کلکتې ښار په یو دولتي روغتون کې پر یوې ډاکټرې د جنسي تیري له کبله کړی.

لاریون کوونکو ښځو د یادې مېرمنې لپاره د عدالت غوښتنه کړې.

یادو ښځو زیاته کړې، دغه تیری په ډاګه کوي چې هند کې څومره مېرمنې په کار ځای کې له جنسي ځورونې سره مخ دي.

د کاناډا د بهرنیو چارو، نړیوالې پراختیا او کډوالو چارو وزیرانو په یوې ګډې اعلامیې کې د افغان نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړې.

دوی ویلي، د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې نجونې پر خپلو کورنو کې زنداني دي.

یادو وزیرانو په یوه ګډه اعلامیه کې د افغانستان د امنیت په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې.

اعلامیه کې راغلي چې افغانستان کې ترهګرې ډلې فعالې شوې، چې سیمې او نړۍ ته لوی خطر دی.

دوی دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د اسد ۲۴مه واک ته د طالبانو د رسېدو درېیمه کالیزه وه او طالبان لا هم د نجونو د زده کړو موضوع کورنۍ مسئله بولي او د ترهګرو ډلو شتون ردوي.

‏د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت ویاند، عبدالمتین قانع ویلي، چې د حمید جلال (پښتون) د پېښې عامل نیول شوی دی.

قانع داسې مهال دا خبره کوي چې ټولنیزو رسنیو کې د حمید جلال عکسونه ډېر لاس په لاس شول او ډېری خلکو دا پوښتنه کړې وه چې د جلال قاتل نه به څوک پوښتنه وکړي.

د یادونې ده چې حمید جلال تېره ورځ د کابل په کارته نو سیمه کې د طالب سرتېرو له لوري یې پر موټر ډزې شوي او وژل شوی دی.

د ټولنیزو رسنیو کارونکي وایي چې په حمید جلال ددې لپاره طالب سرتېرو ډزې وکړې چې د دوی له موټریز کاروان یې خپل موټر مخکې کړی و.

د تېر جمهوري حکومت د بهرنیو چارو وزارت پخواني وزیر ډاکټر رنګین دادفر سپنتا ویلي، افغانستان کې باید د طالبانو پر وړاندې یو موټی شو.

هغه ویلي، د طالبانو پر وړاندې له یو والي پرته بله حل لاره نشته.

د سپنتا په خبره، افغانستان اوس مهال له بشري تمدن څخه په چټکتیا لرې کېږي.

د یادونې ده چې د طالبانو درې کلنه واکمني تر دې وړاندې هم ګڼو سیاسیونو د افغانستان لپاره توره دوره بللې ده.

د جمهوري حکومت د وسله وال پوځ پخواني ویاند اجمل عمر شینواري ویلي، چې د اګست پنځلسمه هغه دوښمن ته لاس تړلې تسلیمي ده چې دوی ورته د خپل هېوادوال په سترګه کتل.

د عمر په خبره، جبري مهاجرتونه، رواني شکنجې، له دغې ورځې راهیسې پیل شوې.

نوموړي ویلي، که د افغانستان ستونزه خلکو سره له تعامل پرته حل شوه؛ نو طالبان به بیا افغانستان کې د پښو ځای ونه لري.

ښاغلی شینواری دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د طالبانو حکومت وایي له هیڅ لوري سره خبرو ته چمتو نه دي.

تازه د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي ویلي چې دوی پر ټول افغانستان حاکمان دي او هیڅ ټول ټاکنې به هم ونه کړي.

د یادونې ده چې د اګست پنځلسمه واک ته د طالبانو حکومت د رسېدو له درېیمې کالیزې سره برابره ده، چې ډېرو سیاسیونو یوه توره ورځ بللې.

اسماعیل خان چې د طالبانو حکومت یو له سرسختو مخالفانو څخه ګڼل کیږي او د افغانستان په تېر حکومت کې د هرات والي او د اوبو او انرژۍ وزیر و، د افغانستان د جمهوري نظام د ړنګیدو د درېیمې کالیزې په مناسبت په خپله وینا کې د طالبانو پر وړاندې د هېواد په کچه د وسله وال مقاومت غوښتنه کړې.

اسماعیل خان چې د افغانستان د ژغورنې د عالي شورا د مشر په توګه یې د دغې شورا له نورو مشرانو سره په انلاین غونډه کې خبرې کولې، د طالبانو پر وړاندې د افغانستان په شمال او لویدیځ کې وسله وال مقاومت ته اشاره وکړه او ویې ویل چې دغه مقاومت باید د هیواد په کچه او د طالبانو ضد ټول جریانونه په یو محور راټول شي.

اسماعیل خان د دوحې تړون د ګندمک تر تړون بدتره وباله او ویې ویل چې افغانستان د یوې نړیوالې دسیسې له مخې طالبانو ته سپارل شوی دی.

اسماعیل خان چې د ۲۰۲۱ کال د اګست په لومړیو کې د هرات ښار د دفاع پر مهال د طالبانو له خوا ونیول شو، په هرات کې له څو اوونیو پاتې کېدو وروسته ایران ته ولاړ او اوس په مشهد کې اوسېږي.

د طالبانو حکومت د پوهنې وزارت سرپرست مولوي حبیب الله آغا کابل کې د یوې لېسې د ودانۍ پرانیستې مراسمو کې عصري زدکړې فرض کفایي بللې دي.

هغه د پوهنې وزارت له کارمندانو غوښتي، تر څو زده کوونکو ته وړ او باکیفیته ښوونېز خدمات وړاندې کړي.

نوموړي تر دې وړاندې هم په عصري زده کړو ټینګار کړی.

دا په داسې حال کې ده چې واک ته د طالبانو حکومت تر رسېدو وروسته په کور دننه له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي او پوهنتونونه تړل شوي دي.