د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی ریچارډ بېنیټ د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په اړه د خبرو لپاره کاناډا ته ځي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو لویې کمېشنري په یو بیان کې ویلي، چې ښاغلی بېنیټ به د روانې اکتوبر میاشتې د ۲۰مې او ۲۶مې ترمنځ د کاناډایي چارواکو سره د افغانستان د بشري حقونو په اړوندو مسایلو خبرې وکړي.

په بیان کې راغلي چې ریچارډ بینېټ به کاناډا کې د بشري حقونو په تېره د ښځو د حقونو له فعالانو، خبریالانو، کارپوهانو او مدني ټولنو سره هم وګوري.

د یادونې ده چې د طالبانو حکومت د روان کال په اګست میاشت کې افغانستان ته د ریچارډ بېنیټ پر سفر بندیز ولګاوه.

د طالبانو حکومت د حماس د سیاسي دفتر د مشر یحیی سنوار په مړینه خواشیني ښودلې.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې د یحیی سنوار مړینه به ددغې لارې د لارویانو مبارزه نوره هم قوي کړي.

په یاده اعلامیه کې د نړۍ له مسلمانانو غوښتل شوي، چې د فلسطین د خلکو ملاتړ او لاسنیوی وکړي.

د یادونې ده چې تېره ورځ د اسرائیل پوځ اعلان وکړ چې د حماس مشر یحیی سنوار یې په غزې تړانګه کې وواژه.

د ملي مقاومت په نوم جبهې مشر احمد مسعود د جنرال عبدالرازق اڅکزي د مړینې د شپږم تلین په مناسبت ویلي، چې د جنرال رازق مړینه یوه شکمنه پېښه وه.

احمد مسعود په یوه انلاین غونډه کې ویلي، چې څنګه زموږ د وطن قهرمان بچی شهيد شو، خو د بل چا پر مخ داغ هم نه راځي.

نوموړي ویلي، د جنرال رازق په شتون کې دښمن یو ګام هم مخته کېښودلی نه شو.

د یادونې ده چې شپږ کاله وړاندې په همدې ورځ د کندهار په منډي‌ګک ماڼۍ کې د کندهار امنیه قومندان جنرال عبدالرازق ترور شو.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین ویلي، چې د اکټوبر ۲۰مه د یکشنبې ورځ د ټولو پښتنو په سیمو کې د پاڅون لپاره عملي کلي په کلي اعلانونه وکړئ او په ټولنیزو رسنیو کې کمپاین وکړئ او چمتو شئ.

منظور پښتین په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي:”د ډالري جنګونو ریاستي پالیسیو د ختمولو لپاره، د پښتون وطن د امن لپاره، د پښتون وطن د وسائلو د لوټلو پر ضد، خپلو کورونو ته د کډوالو د راستنیدو لپاره، د پښتنو په هره سیمه کې د پښتنو پر ځمکو د جبري قبضې پر ضد، د شهیدانو د عدالت غوښتنه، د له درکه خلکو د راپیدا کولو په حق کې او د قیدیانو د راخلاصولو د پاره، د بجلي د نرخونو، په ډیورنډ لائن ګیټونو مشکلات پر خلاف او نورو ټولو ستونزو په اړه به د په هره ضلع کې د ټولو پښتنو په یو ورځ پښتون امن پاڅون وي.“

د یادونې ده چې د اکتوبر یوولسمه په خیبر کې قامي لویه جرګه کې منظور پښتین یو شمېر شرطونه د پاکستان حکومت ته وړاندې کړل؛ خو د پاکستان حکومت تر اوسه پرې کوم غبرګون نه دی ښودلی.

د جمهوري حکومت د ملي امنیت رئیس رحمت الله نبیل د جنرال عبدالرازق د مړینې د شپږم تلین په مناسبت د هغه میړانه او زړورتیا ستایلې ده.

ښاغلي نبیل په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي: “نن موږ د شهید جنرال عبدالرازق اڅکزي د شهادت د شپږم تلین په پار د هغه یاد تازه کوو، هغه څوک چې خپل ټول ژوند یې د افغانستان د خاورې او خلکو لپاره وقف کړ. جنرال عبدالرازق د دی ټاټوبي یو ریښتینی بچی و، چې د وطن لپاره یې هره قرباني پر ځان ومنله. هغه د افغانانو د سوکالۍ او آرامۍ لپاره ډیر ټپونه وزغمل او په زړورتیا او میړانه د هر ګواښ په وړاندې ودرېد.“

رحمت الله نبیل زیاته کړې، چې جنرال رازق د یو هیوادپاله مبارز ټولې ځانګړتیاوې لرلې.

د یادونې ده چې شپږ کاله وړاندې، همدا نن ورځ د کندهار په منډي ګک ماڼۍ کې جنرال عبدالرازق ترور شو.

د طالبانو جګپوړي چارواکي انس حقاني د یحیی سنوار په مړینه خواشیني څرګنده کړې ده.

انس حقاني په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې د یحیی سنوار وینه د راتلونکو نسلونو لپاره د ازادۍ نقشه جوړوي.

نوموړي د یحیی سنوار نوم د تاریخ د سترو مبارزینو په کتار کې شمېرلی او ویلي چې د سنوار ژوند او مرګ دواړه ځانګړي دي.

د یادونې ده چې یو شمېر نورو طالب چارواکو هم د یحیی سنوار د وژنې په اړه غبرګون ښودلی دی.

بل لورته د ټولنیزو رسنیو یو شمېر کارونکي لیکي، چې طالبان د حماس د مشر یحیی سنوار د مړینې له کبله خواشیني څرګندوي؛ خو ایران کې د ۲۶۰ افغانانو په اړه بې خبري ښیي.

په ایران کې د مېشتو افغان خبریالانو ټولنې ویلي، چې د ایران پولې ته څېرمه د کالګان سیمه کې د وژل شویو یو شمېر افغانانو مړي لا هم په غرونو کې ورک دي.

دغه ټولنه وايي، چې د ۱۳ کسانو جسدونه د سراوان په سیمه‌ییز روغتون کې په یخچالونو کې ساتل کېږي او ځینې نور جسدونه د هغوی د کورنیو د غړو له لوري افغانستان ته لېږدول شوي دي.

د وژل شویو کډوالو یو شمېر کورنیو رسنیو سره په خبرو کې د عدالت غوښتنه کړې او له نړیوالې ټولنې او د بشري حقونو له سازمانونو یې غوښتي چې دې مسئلې ته رسېدنه وکړي.

د یادونې ده چې د ایران په سراوان سیمه کې د ایراني پوله ساتو ځواکونو له لوري ۲۶۰ افغان کډوال ووژل شول.

د ښځو او بشري حقونو په برخو کې د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري د ایران په سراوان کې د ګڼو افغانانو د وژلو په اړه د شفافو تحقیقاتو غوښتنه وکړه.

رینا امیري په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، هغه کسان چې له ځپل کېدو تښتي، باید له هغوی سره په خواخوږۍ او انسانیت چلند وشي، نه په خشونت.

د یادونې ده چې درې ورځې وړاندې د ایران په سراوان سرحدي سیمه کې د ایران پوله ساتو ځواکونو ۲۶۰ افغانان ووژل.

دغې پېښې په نړیواله کچه غبرګونونه راوپارول او ډېره وغندل شوه؛ خو د طالبانو حکومت یې ګنګوسه بولي او لا یې هم د تحقیقاتو څرک نه لېدل کېږي.

حزب‌الله ډلې ویلي چې، له اسراییل سره په جګړه کې یوې نوې مرحلې ته د داخلېدو په حال کې دي.

دوی ویلي چې:“د اسراییل په وړاندې به یوې نوې او پراخې مرحلې ته داخل شي.”

دوی دا څرګندونې داسې مهال کوي چې تېره ورځ د حماس مشر یحيی سنوار د اسرائیلو په برید کې په غزې تړانګه کې ووژل شو.

د حماس ډلې تر اوسه د یحیی سنوار د وژل کېدو په اړه څه نه دي ویلي.

ایران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال وایي، چې د بې ګناه افغانانو شهیدانول هر ځای، هرکله او په هرنامه وحشت دی.

ښاغلي لېوال په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي:”له وحشت څخه ټولیز انزجار باید ولس داسې سره یوموټی کړي، چې په مورني هېواد کې دننه د هوسا، خپلواک، ولسواک او مدني ژوند شرایطو په برابرولو سره د افغان انسان ژوند وژغورل شي او هيڅوک له هېواده وتلو ته اړ نه شي.”

دا په داسې حال کې ده چې درې ورځې وړاندې د ایران په سراوان سرحدي سیمه کې ایراني پوله ساتړ ځواکونو په افغان کډوالو برید وکړ چې په نتیجه کې یې ۲۶۰ افغانان وژل شوي دي.