اسټرالیايي ورځپاڼې اینټرپریټر لیکلي، چې له زیلنسکي سره د ټرمپ چلند د ټرمپ په لومړۍ واکمني کې له اشرف غني سره د ټرمپ له چلند سره ډېر ورته والی لري، چې له کبله یې طالبان پر افغانستان واکمن شول.
یادې ورځپاڼې لیکلي، چې په ۲۰۲۰ کال کې امریکايي لوړ پوړي چارواکي کابل ته له ډېر واضح پیغام سره تلل، چې له طالبانو سره جوړ جاړي وکړي او اوس هم کټ مټ همغه سناریو تکراریږي.
ورځپاڼې په یوې مقاله کې لیکلي، که څه هم د اوکراین او افغانستان وضعیتونه مختلف دي، خو د دغو دواړو مسائیلو لپاره د ټرمپ مدیریت یو ډول ښکاري.
د بریتانیا لومړي وزیر کییر استارمر ویلي، چې بریتانیا او فرانسه د یو ګډ پلان پر جوړولو کار کوي، ترڅو د روسیې او اوکراین جګړې ته د پای ټکی کېږدي، او له چمتو کولو وروسته به یې امریکا ته وسپاري.
د فرانسې خبري آژانس د راپور له مخې، استارمر چې په لندن کې د زیلنسکي کوربه و، د بيبيسي ته په مرکه کې وویل: «بریتانیا، فرانسه، او ښايي یو یا دوه نور هېوادونه، د اوکراین سره یو ځای د جګړې د درولو پر طرحه کار کوو او وروسته به یې له امریکا سره شریکه کړو.»
دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د ډونالډ ټرمپ او ولادیمیر زیلنسکي ترمنځ لفظي شخړه هم وشوه او له هغه وروسته زیلنسکي لندن ته لاړ.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وایي، چې ایران له دوښمن سره یوې بشپړې جګړې ته لوېدلی.
پزشکیان د سوریې سقوط، د هنیه وژل کېدل، د حزب الله او اسرائیل جګړه او د ټرمپ بیا راتګ د دغې جګړې مثالونه بللي دي.
نوموړي دا څرګندونې تېره ورځ د اسلامي شورا په مجلس کې کړې دي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي، له امربکا پاتې وسلې غنمیت دي او ډونالډ ټرمپ باید د احساساتي څرګندونو پر ځای د افغانستان په اړه خپل معلومات بشپړ کړي.
هغه په باګرام هوایي اډه کې د چینايانو شتون هم رد کړ او زیاته یې کړه، چې باګرام اوس د دوی په واک کې دی.
مجاهد له ازبېکستان هم وغوښتل چې د افغانستان الوتکې ور وسپاري.
نوموړي ویلي، چې دوی به امریکا سره افغانستان کې د ۲۰ کالو ویجاړیو حساب وکړي.
د پاکستان په لاهور ښار کې نامعلومو وسله والو یو پولیس وژلی دی.
یاده پېښه د لاهور په چوهنګ سیمه کې رامنځته شوې ده.
وژل شوی کس قربان علي نومیږي، چې د سفاري پارک سره نږدې پرې برید شوی.
بل لورته بیا د پښتونخوا په باجوړ کې هم د پاکستان د ایف سي ځواک یو سرتېری وژل شوی دی.
تر اوسه د دغو دواړو پېښو مسوولیت چا نه دی منلی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، اسرائیل ته د امریکا د څلور میلیارده ډالرو په ارزښت د نظامې مرستو د وېش چټکولو سند یې لاسلیک کړی دی.
نوموړی وايي، هغه سند یې لاسلیک کړی، ترڅو اسرائیلو سره دغه مرستې چټکې کړي.
روبیو ویلي، اوس هغه جزیي بندیزونه هم لرې شوي، چې د بایډن ادارې له لوري پر اسرائیل موجود وو.
د پکتیا پخواني والي حلیم فدایي د امریکا چلند له زیلینسکي سره، ټولو هغو سیاستوالو ته چې امریکا ته تمه لري، یو لوی درس بللی خو لیکلي چې تردې لوی درس باید له پاکستان څخه واخیستل شي.
نوموړي ویلي،امریکا له زیلینسکي سره یوازې لفظي شخړه وکړه، خو پاکستان یې فزیکي له منځه وړي.
ښاغلي فدایي چې د طالبانو له سرسختو منتقدینو دی په خپل ایکس پاڼې لیکلي:«پاکستان د پردیو ګټو او پیسو لپاره نه یوازې پر خپل مسلمان ګاونډي ظلم کوي، بلکې آن خپلو پاکستاني سیاستوالو سره هم دښمنانه چلند کوي. د پیسو په بدل کې خپل خلک خرڅوي، بندیانوي، او ان وژني»
دغه پخواني چارواکي په افغان سیاستوالو نیوکه کړې او د پښتو هغه متل یادونه یې هم کړې چې په «پردي لاس مار هم مه وژنئ» خو په وینا یې سیاستوال همدا ناکامه تجربه تکراروي.
د غزې اوربند له پای ته رسېدو څو ساعته وروسته، د اسرائیل د لومړي وزیر دفتر وايي، چې د اوربند په اړه په منځني ختیځ کې د امریکا د ځانګړي استازي اسټیو ویتکاف وړاندیز مني او د روژې میاشتې په مناسبت د دغه اوربند غزولو ته هم دوام ورکوي.
له یاد دفتر څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د ویتکاف د وړاندیز پر اساس به غزې کې نیمايي اسرائیلي بندیان ازاد او د نیمو جسدونه به ورسپارل کېږي او پاتې نور به له یو دایمي اوربند وروسته ازادیږي.
تر دې وړاندې بیا د حماس ډلې ویاند ویلي و، چې دوی د لومړي پړاو اوربند غځولو لپاره یې د اسرائیل فرمول رد کړی دی.
د مدني ازادیو ټولنې ګوانتانامو ته د امریکا حکومت له لوري د کډوالو د لېږد په اړه شکایت کړی.
یادې ټولنې ویلي، چې ګوانتانامو ته هغه بندیان هم لېږل کېږي، چې کومه جرمي کړنه یې نه ده ترسره کړې.
دغې ټولنې په تکزاس کې د فدرال محکمې ته خپل شکایت استولی دی.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، د بنګله دېش، افغانستان، وینزویلا او پاکستان اوسېدونکي ګوانتانامو ته د لېږد له ګواښ سره مخ دي.
د امریکايي پورن فلمونو مشهوره اداکاره ویتني رایټ، د شنبې په ورځ، د روژې په لومړۍ ورځ، د افغانستان له بېلابېلو ښارونو څخه خپل نوې عکسونه او ویډیوګانې خپرې کړې.
هغه په یو عکس کې لیدل کېږي چې کلاشنکوف یې پر اوږه دی او داسې ښکاري چې دا پورن اداکاره د طالبانو تر امنیتي تدابیرو لاندې بېلابېلو ښارونو ته سفر کوي.
تر دې مخکې، هغې د بند امیر، چې د افغانستان ملي پارک دی، د خپل حضور ویډیو خپره کړې وه.
دا اداکاره داسې مهال بند امیر ته تللې چې د طالبانو حکومت د یو نیم کال راهیسې د افغان ښځو دغه ځای ته پر تګ بندیز لګولی.
هغه وخت د طالبانو حکومت د امر بالمعروف وزیر خالد حنفي ویلي وو چې ښځې نشي کولای بند امیر ته سفر وکړي او په وینا یې سیاحت فرض نه دی او نه هم واجب.
د یادونې ده چې د ویتني رایټ سفر د ګڼو خلکو توند غبرګونونه راپارولي او د طالبانو پر حکومت نېوکه کوي چې د افغان نجونو پرمخ مو د ښوونځیو دروازې تړلي او خارجي نجونو ته د سیاحت هر ډول امکانات برابروئ.