د طالبانو حکومت مشر شیخ هبت‌الله اخوندزاده د غم او ښادۍ مراسمو لپاره یو اوږد پنځه ماده‌ییز فرمان خپور کړی.

دغه فرمان چې د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد خپور کړی، پکې د نجلۍ ولي مکلف شوی، چې په نجلۍ جبر ونکړي او هغې ته په مشوره خاوند وټاکي.

په فرمان کې د مړي په اړه ویل شوي، سقاط به د هغه مړي لپاره ورکول کېږي چې وصیت یې نه وي کړی.

دا پنځه ماده‌یز فرمان کې د ګڼو نورو مسائیلو ترڅنګ رواجي خیراتونه هم منع شوي دي.

یاد فرمان کې دغه راز راغلي، چې طالب مسئولين د خپلو وفات شويو خپلوانو فاتحې نه‌‌شي اعلانولی او له اعلان پرته د خپلو اوسېدلو په ځای کې يوازې تر درې ورځو د فاتحې لپاره کېناستلای شي.

نوموړي یو شمېر وزارتونه، رسنۍ، علمي شوراګانې او مخور کسان مکلف کړي چې د دغه فرمان په اړه خلکو ته پوهاوی ورکړي.

د یاد فرمان پنځمه ماده کې حکم شوی، چې دا فرمان باید رسمي جریده کې چاپ او ژر خپور شي.

ترکي رسنیو راپور ورکړی چې د استانبول د ښاروال، اکرم امام‌اوغلو، او له سلو زیات نورو کسانو د نیولو وروسته، ترکیې د ټولنیزو شبکو او پیغام‌رسوونکو خدماتو ته لاسرسی محدود کړی دی.

ځینې مهمې پلېټفارمونه، لکه یوټیوب، انستاګرام، ایکس او ټیک‌ټاک، او همداراز د پیغام‌رسولو خدمات، لکه واټس‌اپ، ټلیګرام او سیګنال، د قصدي انټرنېټي بندیزونو سره مخ شوي چې د کاروونکو د لاسرسي سرعت یې سخت کم کړی دی.

د “نټ بلاکس” څارونکې ډله، چې د انټرنېټي سانسور څارنه کوي، دا محدودیتونه تایید کړي دي.

تر اوسه هیڅ ترکي چارواکي د دې اقداماتو په اړه رسمي وضاحت نه دی ورکړی، خو کاروونکو راپور ورکړی چې د ترکیې ټولو لویو انټرنېټي شرکتونو دا محدودیتونه عملي کړي دي.

د طالبانو حکومت د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیف الاسلام خیبر پر سعودي عربستان کړې نیوکه له خپلې ایکس‌پاڼې لرې کړه.

هغه د سعودي له لوري د یمن د حوثیانو د توغندیو شنډولو ته غبرګون کې لیکلي وو، چې له فلسطین وروسته د سعودي وار دی.

هغه د یمن حوثیانو ستانیه کړې وه چې د اسرائیل پر وړاندې مبارزه کوي.

د نوموړي د ایکس پوسټ لرې کولو علت معلوم نه دی.

دا لومړی ځل وو چې د طالبانو حکومت یو رسمي ویاند په سعودي نیوکه کړې وه.

بل لورته اسرائیل ویلي، چې دوی د سعودي په خاوره کې د یمن توغندي شنډ کړي دي.

ازادي راډیو ویلي چې د امریکا حکومت له لوري به پر دوی د بودجې پرې کولو په اړه محکمې ته شکایت وکړي.

د یادې راډیو مشر ویلي، چې پر دوی د بودجې پرې کول د فدرالي قوانینو او د امریکا له اساسي قانون څخه سرغړونه ده.

اسټیفن کاپوس ویلي، اوس د دې وخت نه دی چې د امریکا دوښمنان د تبلیغاتو ډګر کې بریالي شي.

د یادونې ده چې ټرمپ درې ورځې وړاندې د ازادي راډیو بودجه لغوه کړه.

د پاکستان د خلکو ګوند مشر بلاول بوټو زرداري ویلي، هغه اور چې په پاکستان کې بل شوی، ګاونډیان دې فکر نه کوي چې دوی ته به ونه رسېږي.

نوموړي ددې هېواد د پارلماني کمېټې په یوه غیرعلني غونډه کې ویلي، چې افغانستان د ترهګرو په پناه‌ځای بدل شوی او موږ باید نړۍ د طالبانو له رول څخه خبره کړو.

هغه ټینګار کړی چې د افغانستان د ترهګرۍ مسله باید په ډیپلوماتیکه کچه په جدي ډول مطرح شي، د اسلام‌اباد بهرنۍ پالیسۍ ته باید لا ډېر اغېز ورکړل شي او نړیوالې ټولنې ته دې دا موضوعات څرګند شي.

بوټو دغه راز ویلي چې نړۍ نشي کولی خپل ځان له دې سیمې څخه بېل وساتي او باید هغه کسان وپېژندل شي چې له مالي اړخه د ترهګرو ملاتړ کوي.

د یادونې ده چې له تېرو څو ورځو راهیسې د پاکستان ګڼو چارواکو د طالبانو حکومت په اړه ورته څرګندونې کړي دي.

د بشري حقونو د څار سازمان په خپل راپور کې ویلي، په داسې حال کې چې پاکستان پر افغان کډوالو د جبري ستنېدو فشار زیات کړی، دغه کډوال د طالبانو له زورونې او د بد اقتصادي وضعیت له سختو شرایطو سره مخ دي.

راپور وایي، هغه کسان چې بېرته خپل هېواد ته ستنېږي، له بې‌کارۍ، کمزوري روغتیايي سیستم، او د بهرنیو مرستو له سخت کمښت سره مخ دي.

دغه سازمان ویلي، پاکستان باید د افغان کډوالو جبري ستنولو او ایستلو ته د پای ټکی کېږدي، او طالبان هم باید له ناوړه چلند څخه لاس واخلي او بېرته ستنېدونکو ته د پېژندپاڼو اسناد ورکړي.

د بشري حقونو د څار سازمان زیاتوي، حکومتونه باید هېڅوک بېرته داسې هېواد ته ونه لېږي، چېرې چې دوی له ناوړه چلند سره مخ کېږي.

د ننګرهار ولایت د طالبانو حکومت مرستیال والي مولوي عزیزالله مصطفی ویلي، چې د تورخم دروازه به نن له غرمې وروسته خلاصه شي.

که څه هم ټاکل شوې وه، چې تېره ورځ به د تورخم لار پرانېستل شي؛ خو دغه لار نن هم تړلې ده.

بل لورته د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې لومړی مرستیال یونس مهمند هم ویلي چې په دې اړه نن هم غونډه کېږي او په ډېر احتمال ښايي دا لار نن پرانېستل شي.

یو شمېر سرچینې وايي، چې د طالبانو حکومت د پاکستان هغه غوښتنه نه ده منلې، چې د تورخم دې غاړې تاسیسات باید د اسلام اباد په خوښه جوړ شي؛ نو ځکه دغه لار تر اوسه تړلې پاتې ده.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف له سیاسي ګوندونو غوښتي چې په تمامه معنی د پاکستان له حکومت سره ودریږي.

هغه د امنیتي کمېټې په ناسته کې د ترورزیزم پر وړاندې پر یوې ملي اجماع ټینګار کړی.

نوموړي د عمران خان د ګوند له لوري د دغې غونډې د رد په اړه هم خفګان ښودلی دی.

په دې ناسته کې بیا د پوځ مشر عاصم منیر ویلي، هغه کسان چې غواړي پاکستان له امنیتي لارې ضعیفه کړي؛ باید وپوهېږي، چې دوی ټول متحد دي او هیڅکله به دغه ارمان ته ونه رسېږي.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف اخطار ورکړی، چې د افغانستان خاوره کې به د وسله والو پر وړاندې اقدام وکړي.

نوموړي ویلي، چې د پاکستان د امنیت لپاره هیڅ مصلحت او دوستي ځای نه لري.

خواجه اصف پرون په دې اړه جوړې شوې ناستې ته ویلي، چې د امنیت په برخه کې نرم چلند د پاکستان په زیان دی او دی له هرې ویرې پرته خپل دوښمن پسې هر ځای ورځي.

دا په داسې حال کې ده، چې پاکستان تل وايي، چې د افغانستان خاوره د دوی پر ضد کارول کېږي.

د طالبانو حکومت د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند په سعودي عربستان نیوکه کړې، چې پر اسرائیلو یې د یمن یو شمېر توغندیو د توغولو مخنیوی کړی.

سیف الاسلام خیبر ویلي، چې د سعودي وار به هم را ورسېږي.

دا لومړی ځل دی، چې د طالبانو حکومت یو رسمي ویاند په رسمي ډول په عربستان نیوکه کوي.

د یادونې ده، چې سعودي تېره شپه ناوخته د یمن له لوري د یو شمېر توغول شویو توغندیو مخنیوی کړی او په خپله فضا یې شنډ کړي دي.