د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) په یوه تازه راپور کې ویلي، چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر قانون پلي کېدو د خلکو پر ازادیو او شخصي حریم ژور منفي اغېز کړی دی.

یوناما وایي، طالبانو په ۲۸ ولایتونو کې د والیانو تر مشرۍ لاندې اجرائیه کمېټې جوړې کړې دي، څو دا قانون تطبیق کړي.

راپور زیاتوي، چې محتسبانو ته پراخ واک ورکړل شوی، چې خلک په خپله خوښه ونیسي او مالونه یې ضبط کړي.

د یوناما په وینا، دا قانون نه یوازې د نارینه او ښځو، بلکې اقلیتونو، ځوانانو او آن غیر سني مذهبي ډلو ژوند هم اغېزمن کړی دی.

د طالبانو حکومت د رییس الوزرا اداري مرستيال مولوي عبدالسلام حنفي د پاکستان او افغانستان سرحد ته نږدې د تورخم کډوالو کمپ ته سفر کړی.

هغه له پاکستان څخه تازه را ستانه شوو کډوالو ته د ملاتړ او همکارۍ ډاډ ورکړی.

نوموړي ویلي، چې پاکستان باید د راستنېدونکو افغان کډوالو د بشري حقونو، اسلامي ارزښتونو او ګاونډي حقوقو درناوی وکړي.

د جرمني د بایرن ایالت مشر مارکوس زودر ویلي، چې هېواد یې د مهاجرت په تګلارو کې بدلون راولي تر څو د ناقانونه کډوالو د ورتګ مخه ونیسي.

نوموړي ویلي، د نوې تګلارې له مخې به مجرم کډوال بېرته افغانستان او سوریې ته واستول شي، د کورنیو د یو ځای کېدو بهیر به وځنډېږي او د تابعیت قانون به هم بدلون ومومي.

زودر همداراز زیاته کړې، چې جرمني به د پناه‌ غوښتونکو د منلو بهیر هم محدود کړي.

هغه دغه بدلونونه د جرمني لپاره حیاتي بللي دي.

د طالبانو حکومت د سترې محکمې ویاند، عبدالرحیم راشد ویلي چې سبا جمعه به درې تنه د قتل په تور په نیمروز او بادغیس ولایتونو کې اعدام شي.‌

طالب چارواکو له خلکو، دیني عالمانو او چارواکو غوښتي چې د اعدام د نندارې لپاره په زرنج او قلعه‌نو ښارونو کې راټول شي؛ خو ورته خبرداری ورکړل شوی چې له ځان سره وسله، سمارټ‌فون او د تصویر اخیستلو وسایل ور نه وړي.

د نیمروز د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست ویلي، یو تن به په زرنج کې د ورزشي لوبغالي په ساحه کې په علني ډول اعدام شي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت مالي او اداري مرستیال، محمد نعیم وردګ د امریکا د مالي مرستو د بندېدو په غبرګون کې ویلي چې افغانستان له امریکا او نړیوالې ټولنې څخه د غرامت غوښتلو حق لري.

نوموړي پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې افغانستان د نړیوالو قوانینو له مخې دا حق لري چې د امریکا او د نړیوالې ټولنې له لوري د شل کلن ناروا اشغال او تحمیلي جګړو له امله د شویو زیانونو تاوان واخلي.

هغه لیکلي: «دا د تعجب ځای دی چې اوس یو شمېر هېوادونه آن بشري مرستې هم د سیاسي شرطونو تابع ګڼي او وخت ناوخت پرې له سره غور کوي.»

نوموړی دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې د امریکا د استازو مجلس د بهرنیو اړیکو کمېټې وړمه شپه د افغانستان لپاره د امریکا د مالي مرستو د بندېدو په اړه طرحه تر بحث لاندې نېولې وه.

د امریکا د استازو مجلس د بهرنیو اړیکو کمېټې مشر، برایان مست ویلي، چې د امریکا د مالیه ورکوونکو پیسې هیڅکله طالبانو ته نه ورکول کیږي.

نوموړي د افغانستان لپاره د امریکا د مالي مرستو د بندېدو په اړه جوړه شوې غونډه کې ویلي، چې امریکا به د طالبانو ملاتړ ته په هیڅ ډول اجازه ورنکړي او د بهرنیو چارو وزارت ته یې امر کړی چې د نړيوالو هېوادونو او غیر دولتي سازمانونو له لوري د طالبانو د ملاتړ مخنیوی وکړي.

د مست په وینا، امریکا د افغانستان لپاره مرستې بندې کړې دي، ځکه چې د طالبانو د حکومت لاندې هېواد ته د مرستو ورکول ممکن د ترهګرو لاس ته ورشي.

په ورته وخت کې سناتور تیم بورچټ هم ویلي، چې سره له دې چې امریکا نه شي کولای طالبانو ته مرستې ورکړي؛ خو د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته لا هم میلیونه ډالر لېږل کیږي.

د پخواني حکومت د ملي امنیت رئیس رحمت الله نبیل ویلي، چې کابل ته د امریکایي پلاوي وروستي سفر د سیمې د استخباراتي ادارو ترمنځ سیالي زیاته کړې ده.

شاغلي نبیل پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې د امریکایي پلاوي تر سفر وروسته، د چین د دولتي امنیت وزارت درې لوړپوړي چارواکي کابل ته راغلي او د طالبانو د استخباراتو له مشر عبدالحق وثیق او د هغه له اداري مرستیال سره یې کتلي دي.

د نبیل په وینا، که څه هم د دې لیدنې جزئیات نه دي خپاره شوي؛ خو تمرکز یې ښايي پر امنیتي همغږۍ او د سیالو استخباراتي لوبغاړو د نفوذ ارزونې وي.

هغه دغه راز ادعا کړې چې د حمل ۱۴مه د طالبانو دوه نسبتاً لوړپوړو استخباراتي چارواکو د ایران له سپاه پاسداران استازي سره د دغه هېواد په دیپلوماتیک دفتر کې لیدلي دي.

نوموړي وایي، د لیدنې رسمي موضوع د فراه ولایت لپاره د ایران د قونسلګرۍ پرانیسته وه؛ خو د تهران ستراتیژیکې اندېښنې، په ځانګړې توګه د اماراتو د نفوذ پراخېدو په اړه، هم بحث شوی دی.

د طالبانو حکومت تر دې دمه د رحمت‌الله نبیل د دغو څرګندونو په اړه څه نه‌دي ویلي.

د فرانسې ولسمشر امانوئل مکرون ویلي، چې پاریس د روان میلادي کال د جون په میاشت کې فلسطین د یو خپلواک هېواد په توګه په رسمیت پېژندلی شي.

هغه ویلي، چې موږ باید د فلسطین د رسمیت پېژندنې پر لور حرکت وکړو او دا کار به په راتلونکو میاشتو کې ترسره شي.

مکرون همداراز ټینګار کړی، هغه هېوادونه او ډلې چې د فلسطین ملاتړ کوي، باید اسراییل هم په رسمیت وپېژني.

سره له دې چې تر ۱۵۰ زیاتو هېوادونو فلسطین په رسمیت پېژندلی؛ خو فرانسې، امریکا، بریتانیا، جرمني او جاپان دا کار د اسرائیل او فلسطین ترمنځ د مذاکراتو بریا پورې مشروط کړی دی.

مکرون دا څرګندونې په داسې حال کې کړې، چې د غزې جګړې فلسطینیانو ته درانه تلفات اړولي او د خپلواک دولت د رامنځته کېدو هیلې یې کمزورې کړې دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، که له ایران سره روانې خبرې پایله ورنه کړي، متحده ایالات به چمتو وي چې پوځي اقدام وکړي.

نوموړي زیاته کړې، چې اسراییل به هم په دغه اقدام کې ونډه ولري او رهبري به وکړي؛ خو ټینګار یې کړی چې هیڅوک د امریکا مشري نه شي کولی.

هغه ویلي، د ایران سره د روانو خبرو نتیجه به ډېر ژر روښانه شي.

ټرمپ دغه څرګندونې په داسې حال کې وکړې، چې ټاکل شوې ده د شنبې په ورځ د امریکا او ایران چارواکي د عمان په سلطان‌نشین کې مذاکرات ترسره کړي.

ټرمپ ویلي، دا خبرې به «مستقیمې» وي، خو ایراني چارواکو دا خبرې «غیر مستقیمې» بللې دي.

د ګلوبل اشیو نړیوال سازمان په یو راپور کې ویلي چې طالبانو د ښځو هویت او خپلواکۍ له منځه وړلو لپاره د کورونو او شخصي توکو تالاشي ته مخه کړې.

راپور کې راغلي، چې طالبان ان د ښځو ارایشي توکي هم د ځان لپاره ګواښ ګڼي.

یاد سازمان د خپلو سرچینو په حواله لیکلي، چې د سږکال فبروري کې سرپل کې طالبانو یو شمېر کورونو کې د ښځو ارایشي توکي ظبط کړي او اوسېدونکي یې ګواښلي دي.