د طالبانو حکومت ویاند، ذبیح‌الله مجاهد ویلي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ګډې همغږۍ کمېټې غونډه نن (چهارشنبه، ۲۷ حمل) په کابل کې جوړیږي.

ښاغلي مجاهد ویلي، چې په دې ناسته کې به د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د احتمالي شخړو د حل لارې او د دواړو هیوادونو د سرحدي سیمو د اوسېدونکو لپاره د اسانتیاوو رامنځته کولو په اړه بحث وشي.

د نوموړي په وینا، د پاکستاني پلاوي مشري به د دغه هېواد د افغانستان لپاره ځانګړی استازی، محمد صادق خان، او د افغان پلاوي مشري به د ملي دفاع وزارت مرستیال، عبدالقیوم ذاکر، پر غاړه ولري.

د اسراییلي پوځ راډیو خبریال راپور ورکړی چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د امریکایي پوځ پنځه ترانسپورتي الوتکې د اسراییلو په نواتیم هوايي اډه کې ښکته شوې دي.

د اسراییلي سرچینو د راپور له مخې، دغه الوتکې درنې وسلې او مهمات لېږدوي، چې موخه یې د غزې جګړې د احتمالي پراخېدو لپاره چمتووالی او همداراز پر ایران د احتمالي برید لپاره د اسراییلو ملاتړ ښيي.

امریکا، چې د اسراییلو نږدې متحد بلل کېږي، له څو اوونیو راهیسې د منځني ختیځ وضعیت ته جدي پام اړولی او له خپلو پوځي اډو څخه یې د تجهیزاتو او ځواک انتقال زیات کړی دی.

دا پرمختګونه په داسې حال کې کېږي چې د غزې جګړه لا هم روانه ده، او سیمه‌ییزې اندېښنې د یوه پراخېدوونکي جګړې له امله زیاتې شوي دي.

د هند د بهرنیو چارو وزیر، سوبرامانیام جېشنکر، پاکستان د افغانستان په اړه په دوه‌مخۍ تورن کړی او ویلي یې دي چې اسلام‌اباد هم‌مهاله د طالبانو او د هغوی د مخالفینو ملاتړ کاوه.

جېشنکر وايي، دا ډول سیاست نه یوازې د سیمې بې‌ثباتۍ ته لاره هواره کړه، بلکې بالاخره د ترهګرۍ د بېرته راګرځېدو لامل هم شو.

هغه ویلي:« پاکستان له هماغې ترهګریزې شبکې سره ښکېل شو، چې خپله یې رامنځته کړې وه. هغوی د طالبانو تر څنګ د هغوی له مخالفینو سره هم لاس یو کړی و، خو د امریکا له وتلو وروسته دا لوبه نوره دوام نه‌شو کولی.»

د هند د بهرنیو چارو وزیر پاکستان د ترهګرۍ د صنعت معمار بللی او زیاته کړې چې پاکستان هڅه کوله څو له مختلفو ائتلافونو ګټه پورته کړي؛ خو همدا تګلاره د دې لامل شوه چې ترهګري بېرته د پاکستان خاورې ته راوګرځي.

هغه ویلي، چې هند بدلون موندلی؛ خو پاکستان لا هم د پخوانیو ناکامو سیاستونو دوام کوي او موږ نور باید خپل ارزښتناک وخت په پاکستان ضایع نه کړو.

نن سهار د پلازمېنې کابل په شمول د افغانستان یو شمېر برخې یوې زورورې زلزلې ولړزولې.

د امریکا د جیولوجي ادارې د معلوماتو له مخې، د زلزلې شدت د ریښتر په کچه ۵.۶ درجې و؛ خو د اروپا او مدیترانې د زلزلو مرکز دا شدت ۶.۴ ریښتر اعلان کړی او ویلي یې دي چې زلزله د ځمکې د ۱۲۱ کیلومترو په ژوروالي کې رامنځته شوې ده.

که څه هم د زلزلې دقیق مرکز لا تر اوسه نه دی معلوم شوی؛ خو راپورونه ښيي چې دا زلزله په کابل کې ډېره شدیده وه.

تر اوسه د پېښې د تلفات او مالي زیانونو په اړه رسمي جزئیات نه دي خپاره شوي، او د طالبانو حکومت هم تر دې دمه کوم څه نه نه دي ویلي.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق، نن کابل ته راورسېد.

یو شمېر سرچینو ویلي چې یو لوړپوړی پاکستاني پلاوی د محمد صادق په مشرۍ د یوه ورځني رسمي سفر په ترڅ کې افغانستان ته راغلی دی.

ټاکل شوې ده چې نوموړی پلاوی د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ګډې همغږۍ کمېټې (JCC) په ناسته کې ګډون وکړي، چې هدف یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو ښه‌والی، د سرحدي مسایلو حل او د اقتصادي همکاریو پراخول دي.

دا سفر په داسې حال کې ترسره کېږي چې د دواړه هېوادونه اړیکې د امنیتي، سوداګریزو او مهاجرتي مسایلو له امله ترینګلې شوي دي.

د انګورو او شرابو (OIV) نړیوال سازمان په خپل تازه راپور کې اعلان کړی چې په ۲۰۲۴ کال کې د شرابو مصرف په نړۍ کې د وروستیو شپېتو کلونو په پرتله بې‌ساری کم شوی دی.

د دې راپور له مخې، د شرابو نړیوال پلور کې ۳.۳ سلنه کموالی راغلی او یوازې ۲۱۴.۲ میلیونه هکتوليتر ته رسېدلی، چې دا شمېر د ۱۹۶۱ کال راهیسې تر ټولو ټیټه کچه ده.

یاد سازمان، چې راپورونه یې د بېلابېلو هېوادونو د دولتي احصایو پر بنسټ چمتو کېږي، وایي چې دا کمښت ښايي د اقتصادي ستونزو، د خوړو او څښاک د نوو تګلارو، او همداراز د خلکو د ژوندانه د سبک بدلونونو له امله وي.

د شرابو صنعت، چې له اوږدې مودې راهیسې د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې یوه مهمه اقتصادي برخه بلل کېږي، اوس له جدي ننګونو سره مخ شوی دی.

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد خبرداری ورکړی چې پاکستاني ادارې ښايي د افغان مهاجرینو د اخراج لړۍ د داعش د تروریستانو د انتقال لپاره د پوښ په توګه وکاروي.

هغه پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي:«خبري سرچینې وایي چې اندېښنه لري پاکستاني ادارې ښايي د افغان پناه غوښتونکو د اخراج تر شا داعش تروریستان افغانستان ته ولېږي. زه هم دا اندېښنه لرم.»

پاکستاني چارواکو له دې وړاندې هم ویلي، چې طالبان د داعش د مهارولو په برخه کې پاتې راغلي دي.

ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازي منیر اکرم، هم د حوت په میاشت کې د ترهګرۍ د زیاتېدونکي ګواښ په اړه خبرداری ورکړی و.

هغه ویلي وو چې طالبان د داعش د مهارولو توان نه لري او د ټي‌ټي‌پي له خوا د پاکستان پر خاوره په ترسره شوو بریدونو کې یې همکاري کړې ده.

د سوریې د مؤقت حکومت مشر احمد الشرع د خپلې واکمنۍ له پیله وروسته، لومړی ځل قطر ته سفر کړی.

نوموړی د اپریل په ۱۵مه دوحې ته ورسېد او هلته یې د قطر د امیر، شیخ تمیم بن حمد آل‌ثاني لخوا هوايي ډګر کې یې تود هرکلی شوی.

د سوریې د بهرنیو چارو وزیر، اسعد حسن الشیباني، ویلي چې دا سفر هغه هېواد ته تر سره شوی، چې له لومړۍ ورځې د سوریایانو ترڅنګ ولاړ و او هېڅکله‌یې د هغوی ملاتړ نه دی پرېښی.

د یادونې ده چې قطر د سوریې د نوي مؤقت حکومت له مهمو سیمه‌ییزو ملاتړو څخه ګڼل کېږي.

د افغانستان د کورنیو چارو پخوانی وزیر عمر داودزی وایي، له ولسمشر کرزي څخه مې وغوښتل چې اساسي قانون تعدیل او پارلماني نظام ته زمینه برابره کړي.

ښاغلی داودزی وایي، ولسمشر کرزی لومړی موافق وو؛ خو وروسته یې نږدې ملګرو نظر واړوه.

نوموړي د طالبانو اسلامي امارت مطلق دیکتاتوري بللی او زیاتوي چې دوی د یوې جرګې د را غوښتلو هم ویره لري.

د افغانستان د کورنیو چارو پخواني وزیر محمد عمر داودزي د افغانستان انټرنشنل پښتو سپړنې سره په خبرو کې ویلي، نه یوازې چې د جمهوریت خلاف نه دی بلکې متحد شخص او د درېیم جمهوریت غوښتونکی دی.

ښاغلي داودزي زیاته کړې، چې د امریکا سنا کې یې د خبرو موخه دا وه چې د واک متمرکزوالي سره یې ستونزه ده.

نوموړی وایي، چې افغانستان باید د امریکا نظام نه وای کاپي کړی.

هغه ویلي، چې د افغانستان د اساسي قانون ډیری برخې له ایران او ځینې یې د امریکا څخه کاپي شوي دي.