‏د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو پنځم پړاو پای ته ورسیدو سره همهاله الجزیرې د یوه امریکایي چارواکي له قوله لیکلي روم کې د دواړو هیوادونو ترمنځ روانې خبرې رغوونکې وې او ډېر پرمختګونه ترلاسه شوي، خو لا هم داسې اقداماتو اړتیا ده چې باید ترسره شي.

د اوکراین سرحدي چارواکي وایي چې د دوی ځواکونو اته تنه افغان اتباع هغه مهال ونیول، کله چې دوی د بېلاروس له لارې هڅه کوله اوکراین ته په غیرقانوني ډول داخل شي.

دا پیښه د ریوین په سیمه کې شوې ده او نیول شوي کسان دا مهال د قانوني پلټنو لاندې دي.

د اوکراین د دولتي ادارې د معلوماتو له مخې، دا عملیات د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ ترسره شول، چې پر مهال یې یو تن له نیولو څخه د تېښتې هڅه وکړه، خو ژر تر ژره ونیول شو.

اوس مهال د دغو کسانو هویت او دا چې څنګه او ولې یې هڅه کوله چې په ناقانونه توګه اوکراین ته داخل شي، تر څېړنې لاندې دي.

اوکرایني چارواکو ویلي چې دوی کوښښ کوي معلومه کړي چې ایا کوم بل چا له دوی سره د پولو په اوښتو کې مرسته کړې ده او که نه.

حماسه میډیا د طالبانو د محکمې هغه اسناد او پریکړې تر لاسه کړي، چې له مخې یې د دې ډلې یو فعال او مشهور مبلغ «جنرال» مبین د «امارت» مشرانو ته په اهانت او عدم اطاعت په تورپه یو نیم کال بند محکوم شوی دی.

د طالبانو حکومت د سترې محکمې اړوند د مرکزي زون له لومړنۍ یا ابتدایه محکمې څخه په خپاره شوي دغه سندونو کې راغلي، چې مبین د «اسلامي امارت» د مشرانو له فرامینو په سرغړونې، له پاکستان څخه راغلي هئیت پسې په خبرو، ټلویزوني خپرونو، غونډو او عامه ځایونو کې په وینا او دغه راز خپل کور کې د غونډو جوړولو له کبله په یو نیم کال بند محکوم شوی.

د محکمې پریکړه کې لیکل شوي، چې مبین ته تر دې وړاندې هم د «اسلامي امارت» د مشرانو له لوري ۱۶ ځلې توصیې شوې وې او دا هم ورته ویل شوي و، چې له هېواده بهر ونه وځي؛ عامه ځایونو کې خبری ونه کړي او په غونډو کې برخه وانخلي خو هغه دوبۍ ته له سفر پرته مرکې کولې او د ننګرهار په شمول په خپل کور کې هم غونډې جوړولې.

«جنرال» مبین کابل ته د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر او لومړي وزیر د مرستیال اسحاق ډار د سفر په اړه ویلي وو، چې دوی غله دي او باید طالب چارواکي پر خپلو جیبونو او ساعتونو پام وکړي.

که څه هم د طالبانو له راتګ وړاندې مبین د دوی ښه لابیګر وو؛ خو وروسته پر دوی د نیوکو له کبله له دندې لرې شو، وروسته ټلویزوني خپرونو ته له ورتګ بند شو او تر هغې وروسته څو ځله ونیول شو.

باور دا دی، چې «جنرال» مبین هر ځل د پاکستان پر ضد له توندو څرګندونو وروسته نیول شوی دی.

بل‌ لورته د ده له نیول کېدو نه څو ورځې وړاندې د پاکستان استخباراتي ایکس‌پاڼې هم «جنرال» مبین ته اخطار ورکړې و او لیکلي یې وو: «په تا به زه غوږونه نیسم»

د مبین د نیول کېدو په اړه ټولنیزو رسنیو کې هم غبرګونونه راپورته شوي او ګڼ شمېر افغانانو د طالبانو له حکومت غوښتي، چې نوموړی خوشې کړي.

د طالبانو حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی وايي، چې «اسلامي امارت» له روسیې سره په پرمختللو خبرو بوخت دی، ترڅو د بندیز لاندې بانکونو له لارې هم سوداګري وکړي.

نوموړي ویلي، ورته وړاندیز یې چین ته هم کړی او له چينایي چارواکو سره هم خبرې روانې دي.

عزیزی زیاتوي، دا هڅې د سیمې او نړۍ اقتصادي وضعیت ته په کتو، د بندیزونو او ننګونو په نظر کې نیولو سره پیل شوې دي.

د هغه په وینا، له روسیې سره د افغانستان کلنۍ سوداګرۍ ږ شاوخوا ۳۰۰ میلیونه ډالره ده؛ خو تمه ده چې د پانګونې په زیاتېدو دا کچه لوړه شي.

نوموړي دا هم ویلي چې افغانستان غواړي له روسیې څخه نور د نفتو او پلاستیکو محصولات وارد کړي، او هڅه کوي له چین سره هم د سیمه‌ییزو اسعارو پر بنسټ د سوداګرۍ نوې لارې پرانیزي.

د طالبانو حکومت د امر بالمعروف او نهی عن‌المنکر وزارت وایي، چې د روان کال ثور میاشت کې یې د ښځو شرعي حقونو ته د رسېدنې لپاره ۳۸ اجباري نکاحو، ۲۴ د میراث قضیو، ۴۰ د کورني تاوتریخوالي، ۲۲ د مهر او په بدو کې د نجونو د ورکړو اتو پیښو ته یې رسېدنه کړې، چې پر وخت یې مخنیوی شوی.

همداراز، د وزارت محتسبینو د قومي او کورنیو شخړو د مخنیوي لپاره ۱۲۰ منازعې حل کړي دي.

له یاد وزارت څخه خپاره شوي راپور کې راغلي، چې د خرافاتو او غیرشرعي عملونو پر ضد د مبارزې په لړ کې ۴۱ کسان د جادوګرۍ په تور نیول شوي او عدلي ارګانونو ته سپارل شوي دي.

دغه وزارت زیاته کړې، چې د اقتصادي اصلاحاتو لپاره له سوداګرو سره ۷۹ غونډې شوې او له دیني علماوو، قومي مشرانو، ځوانانو او امارتي چارواکو سره یې ۷۹۷ اصلاحی ناستې ترسره کړې دي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف وايي، هېواد یې د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو لپاره د یوه تفاهم لیک مسوده بشپړه کړې او ژر به یې کیف ته وسپاري.

لاوروف په یوه خبري ناسته کې وویل: «موږ دا یادداشت د موافقې له مخې اوکرایني لوري ته سپارو، او تمه لرو چې هغوی به هم ورته ګام پورته کړي.»

نوموړي دا اقدام د سولې پر لور یو مثبت پرمختګ بللی او ویلي چې مسکو د خبرو اترو ملاتړ کوي.

د هغه په وینا، د سولې د مذاکراتو دوهم پړاو هم پلان شوی دی.

تر دې وړاندې د روسیې او اوکراین استازو تر منځ د سولې مستقیمې خبرې د د ترکيې په استانبول کې ترسره شوې.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، اسراييلي پوځ ویلي چې غزې ته تر دې دمه ۱۰۷ مرستندویه لارۍ داخل شوي دي.

د اسراييلي پوځ په وینا، یادو لاریو کې اوړه، خوراکي توکي، طبي وسایل او درمل شامل دي.

دا مرسته په داسې حال کې شوې چې غزه کې ګڼ شمېر خلک د لوږې له ناورین سره مخ دي.

د بشري مرستو کارکوونکي وایي، که څه هم دغه مرستې یو ښه ګام بلل کېږي، خو د محاصره شوې غزې د اوسېدونکو اړتیاوې خورا زیاتې دي او دا مرستې یې نه پوره کوي.

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار ادعا کړې چې امریکا او روسیه د یوې معاملې په ترڅ کې هڅه کوي چې له مخې یې واشنګټن اوکراین مسکو ته پرېږدي، او په بدل کې روسیه له افغانستانه د بګرام هوايي اډه او امریکايي وسلې امریکا ته وسپاري.

حکمتیار دا څرګندونې په یوه یادښت کې کړې او ویلي یې دي چې روسیه اماده ده له امریکا سره د افغانستان په اړه خبرې بیا پیل کړي.

نوموړي د روسیې د استازي ضمیر کابلوف دا څرګندونې یادې کړې چې بګرام د روسیې لپاره اهمیت نه لري؛ خو دا ښيي چې روسیه چمتو ده امریکا ته دا اډه پرېږدي.

نوموړي ویلي، د طالبانو له خوا د چین هوایي دهلیز ته یو ځای کېدل د امریکا، هند او ایران غبرګون راپارولی او دا به د هند ـ ایران ترمنځ د چابهار پروژه هم اغېزمنه کړي.

د حزب اسلامي مشر ویلي چې افغانان د نوو تحولاتو او ازموینو پر درشل ولاړ دي. هغه لیکلي: «دا ګواښونه خیالي نه دي، رښتینې دي. مخکې هم شوي او بیا تکرارېدلای شي. مهم دا دی چې موږ د مقابلې لپاره چمتو یو که نه؟»

په پای کې حکمتیار لیکلي: «آيا كولى شو ټول ملت او هېواد ته ژمن افغانان داسي راغونډ كړو چي د گواښونو په وړاندي گډ دريځ او تكلاره ولري، داسي نه چي سبا او د پېښو په وخت كي ځيني تسليمېږي، ځيني غرونو ته خېژي او ځيني تښتي؛ له تېرو تجربو مو بايد ډېر څه زده كړي وي.»

‏د تبخال ویروس د الزایمر د ناروغۍ خطر زیاتوي

څېړونکو د هېرپس ویروسونو لکه د هېرپس سیمپلکس دویم ډول (HSV-2) چې د جنسي تبخال لامل دی، واریسلا زوستر چې د چیچک او زونا ویروس دی، او سیتومګالوویروس په اړه څیړنې کړي.
د دوي تازه موندونو ښودلې چې د لومړیو دوو ویروسونو شتون په بدن کې د الزایمر د خطر له زیاتوالي سره تړاو لري.

نوي څېړنې ښيي چې د هېرپس سیمپلکس ویروس لومړی ډول (HSV-1) ـــ چې د خولې تبخال رامنځته کوي او د ډېرو خلکو په بدن کې په ناڅرګند ډول شتون لري ـــ کولی شي د الزایمر ناروغۍ د رامنځته کېدو خطر زیات کړي.

ساینسپوهان وايي چې ددې ناروغیو درملنه شونې ده.

د نیویارک پوست د راپور له مخې، الزایمر د حافظې تر ټولو عامه ورکېدونکې ناروغي ده، چې یوازې په امریکا کې شاوخوا ۷.۲ میلیونه کسان چې عمرونه یې له ۶۵ پورته دي، پرې اخته دي.

که څه هم ساینسپوهانو لا هم د دې ناروغۍ دقیق لامل نه دی موندلی، خو دا یې پیداکړې چې عمر، جنیټیک، د ژوند طرز، او ځینې نورې ناروغۍ یې د رامنځته کېدو خطر زیاتوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن هغه څرګندونې رد کړې چې پکې یې د پاکستان د اټومي وسلو د امنیت په اړه شک څرګند کړی و.

جان بولټن دا څرګندونې د هندي خبري اژانس ANI سره په مرکه کې کړې وې او د هند د دفاع وزیر راج ناته سینګ د ورته خبرو ملاتړ یې کړی و.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان ویلي، پاکستان د خپلو اټومي وسلو د امنیتي نظام او د قوماندې او کنټرول پر جوړښت بشپړ باور لري.

دغه وزارت د جان بولټن خبرې سیاسي او د هندوانو د افراطي ذهنیت پایله بللې ده.

پاکستان خبرداری ورکړی چې نړیواله ټولنه باید د هند د اټومي وسلو پر امنیت اندېښنه ولري، ځکه دا وسلې د هغو کسانو تر کنټرول لاندې دي چې پاکستان او مسلمانانو سره دښمني لري.