د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې په یوه تازه پرېکړه لیک کې ایران له هغو ژمنو څخه د سرغړونې په تور تورن کړی، چې له شاوخوا شلو کلونو راهیسې یې ورسره کړې وې.
رویټرز راپور ورکړی، چې دا پرېکړه ښایي د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته هم وړاندې شي.
یاد پرېکړه لیک د تړلو دروازو تر شا د رایو له مخې تصویب شوی، چې پکې ۱۹ هېوادونو د دغې پرېکړې ملاتړ کړی، ۱۱ بې پرې پاتې شوي او درې هېوادونو ـ روسیې، چین او بورکینافاسو ـ مخالفت کړی دی.
د هند د انډیا ایر شرکت یوه الوتکه چې ۲۴۲ مسافرین پکې سپاره وو، له احمدآباد هوايي ډګره د الوتنې وروسته غورځېدلې ده.
لومړني راپورونه ښيي چې دغه الوتنه له احمدآباد څخه د برېتانیا ګتویک ښار ته روانه وه.
تر اوسه د پېښې د تلفاتو کره شمېر نهدی څرګند شوی.
د امریکا د دفاع وزیر پیت هگست ویلي، چې د افغانستان په جګړه کې د ناټو غړو هېوادونو ونډه کمه وه.
هغه د کانګرس یوې ناستې ته په وینا کې ویلي، چې د ناټو نور غړي هېوادونه باید خپلې دفاعي وړتیاوې زیاتې کړي، څو د دې تړون د منشور له معیارونو سره سمون وخوري.
هگست زیاته کړې، چې د ناټو د حضور پر مهال په افغانستان کې د جګړې اصلي بار د امریکايي سرتېرو پر اوږو و، ځکه چې په جګړه کې واقعي وړتیا موجوده نه وه.
نوموړی دا څرګندونې داسې مهال کوي چې افغانستان کې له شل کلنې جګړې وروسته د طالبانو حکومت واک ترلاسه کړ.
د ایران د سپاه پاسداران عمومي قوماندان حسین سلامي وايي، د هېواد دښمنان د نظامي ګواښونو له لارې فشار راوړل غواړي؛ خو ایران د هر ډول ګواښ پر وړاندې بشپړ چمتووالی لري.
سلامي زیاته کړې چې ایران پیاوړې نظامي تجربه لري، د دښمن موخې یې درک کړي او د خلکو پر ملاتړ ډاډه دی.
هغه ګواښ کړی چې که شرایط ورته برابر شي، داسې بریاوې به ترلاسه کړي چې دښمن به پښېمانه کړي.
د کوزوو سرپرست حکومت یوه طرحه منظوره کړې چې له مخې به یې دغه هېواد د امریکا له لوري ایستل شویو کډوالو ته د لنډ مهال لپاره پناه ورکوي.
د کوزوو سرپرست صدراعظم اعلان کړی چې تر ۵۰ کسانو پورې کډوال، چې بېرته خپلو اصلي هېوادونو ته ستنېدونکي وي، په موقت ډول د کوزوو خاورې ته منل کېږي.
هغه ویلي، چې دا بهیر به د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت لخوا رهبري کېږي.
نوموړي په خپله ایکس پاڼه کې لیکلي، کوزوو به له وړاندې شوي لېست څخه یوازې هغه کسان ومني چې د هېواد د قانون، امنیت او نظم شرایط پوره کړي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر اشرف غني لومړي مرستیال امرالله صالح د ناروې له دې پرېکړې ستاینه کړې چې طالبانو ته یې د «اسلو غونډې» ته بلنه نه ده ورکړې.
ښاغلي صالح پر ایکس لیکلي: «ګرانه ناروې! تاسو د افغانستان په تړاو یوازې یو ډېر کوچنی مثبت ګام اخیستی چې د تېر وخت ځینې نه بښونکي او نه اصلاحېدونکي تېروتنې لږ څه جبران کړي. له ۲۰۱۵ کال راهیسې، تاسو د طالبانو سپینښوونې او د ښځو غلامۍ ته د فرهنګي قانون بڼې ورکولو له لارې سترې تېروتنې کړې دي. دا ځل مو طالبانو ته بلنه ور نه کړه، چې دا د ستاینې وړ کار دی.»
صالح همداراز، د ملګرو ملتونو پخوانی ځانګړی استازی، کای ایده تر ټولو بېکفایته دیپلومات بللی او ویلي یې دي چې نوموړی وروسته د طالبانو ملاتړی شو.
هغه هیله ښودلې چې د افغانستان د پیچلي بحران لپاره باید هوښیار او وړ دیپلوماتان وګمارل شي.
امریکايي رسنیو راپور ورکړی چې له ایران سره د روانو ترینګلو اړیکو له امله، متحده ایالات د منځني ختیځ له یو شمېر هېوادونو خپل کارکوونکي وباسي.
د راپورونو له مخې، واشنګټن دا مهال د بغداد له سفارته غیر ضروري ډیپلوماتان او د خلیج فارس په څو پوځي اډو کې د مېشتو امریکايي پوځیانو کورنۍ باسي.
دغه پرېکړه د امریکا د بهرنیو چارو او دفاع وزارتونو له لوري د امنیتي وضعیت د خرابېدو په تړاو د جدي اندېښنو له امله شوې ده.
دا په داسې حال کې ده چې سيبياس نیوز راپور ورکړی چې اسراییل پر ایران برید ته چمتو شوی دی.
سیبیاس نیوز د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی چې اسراییل د ایران پر وړاندې د پوځي عملیاتو د پيل چمتووالی نیولی دی.
په راپور کې همداراز راغلي، متحده ایالات اټکل کوي چې ایران به د احتمالي غچ اخیستنې په لړ کې، په عراق کې امریکايي تاسیسات تر برید لاندې راولي.
د دې راپور له مخې، دا هماغه دلیل ګڼل شوی چې ولې واشنګټن خپلو یو شمېر وګړو ته سپارښتنه کړې چې له منځني ختیځه ووځي.
سیبیاس نیوز همداراز څرګنده کړې چې د ولسمشر ټرمپ ځانګړی استازی به نږدې راتلونکي کې د ایران له استازو سره د خبرو اترو شپږم پړاو ته داخل شي.
په ورته مهال، د ایران د دفاع وزیر عزیز نصیرزاده ویلي، که اټومي خبرې ناکامې شي او جګړه پر ایران وتپل شي؛ نو سپاه پاسداران به په هغو هېوادونو کې چې امریکايي ځواکونه پکې مېشت دي، ټولې اډې په نښه کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي د اسلو د ۲۲م نړیوالې غونډې په څنډه کې د ناروې له بهرنیو چارو وزیر اسپن بارت ایده سره د افغانستان د وضعیت په اړه خبرې کړې دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې افغانستان د دواړو لوریو د بحث له اصلي موضوعاتو څخه و.
په خبرپاڼه کې راغلي، دواړو وزیرانو د دوهاړخیزو اړیکو، سیمې ته د پام وړ بدلونونو او نړیوالو مسایلو په اړه نظرونه تبادله کړي دي.
د افغانستان په تړاو د دوی د خبرو د دقیقو جزییاتو په اړه نور معلومات نه دي ورکړل شوي.
د ایران د حکومت ویانده فاطمه مهاجراني وایي، دا مهال د هلمند له سینده د ایران د حقابې یوه برخه انتقالیږي او د دې بهیر د دوام لپاره دیپلوماتیکې هڅې روانې دي.
نوموړې دغه څرګندونې د کابینې د غونډې په څنډه کې له رسنیو سره د خبرو پر مهال کړې.
مېرمن مهاجراني زیاته کړې: «د هلمند د اوبو حقابه یوه اوږدمهاله موضوع ده او دولت هڅه کوي چې دا مسله د دیپلوماتیکو لارو چارو له لارې حل کړي.»
د یادونې ده چې ډېری وخت د ایران او افغانستان ترمنځ د هلمند د سیند د اوبو پر سر ناندرۍ راپورته شوي؛ خو د طالبانو حکومت وایي چې د حقابې ورکولو ته ژمن دي.