د طالبانو حکومت د اطلاعاتو او کلتور وزیر شبیر احمد حقاني د مرکزي ادارو له ویاندویانو سره په ناسته کې ټینګار کړی چې د ادارو فعالیتونه باید په دقیقه، تحلیلي بڼه او د اسلامي ارزښتونو او د نظام له پالیسۍ سره سم منعکس شي.

نوموړي په دې ناسته کې له ویاندویانو غوښتي چې په یووالي سره د نشراتو په همغږۍ کې اغېزناک رول ولوبوي.

په ناسته کې د اطلاعاتو او کلتور وزارت نشراتي معین حيات‌الله مهاجر فراهي د منفي خبرونو له خپرېدو څخه خبرداری ورکړ، او ضیاءالحق حقمل د خلکو باور د اطلاعاتو رسولو تر ټولو لویه سرمایه وبلله.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د نجونو د زده کړو مخنیوی د هېواد د دوامدار ثبات او پرمختګ پر وړاندې جدي ګواښ دی.

یاد بنسټ وايي، افغانستان هغه وخت د پرمختګ پر لور تلی شي چې ښځې او نارینه دواړه په ګډه ونډه واخلي.

د یونیسف د ارزونو له مخې، که اوسنی وضعیت همداسې دوام وکړي، تر ۲۰۲۵ کال پورې به څه باندې ۲،۲ میلیونه افغان نجونې له زده کړو بې برخې پاتې شي.

یونیسف یو ځل بیا د طالبانو پر حکومت ټینګار کړی چې د نجونو د زده کړو پر وړاندې بندیزونه باید پای ته ورسوي او ټولو ماشومانو ته دې د زده کړې مساوي فرصت برابر شي.

د بښنې نړیوال سازمان د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د وروستۍ ناستې په اړه ویلي، چې اوس د طالبانو پر ضد د یوه اصولي، پیاوړي او بېړني اقدام اړتیا ده، څو د ټولو افغانانو حقونه خوندي شي.

دغه سازمان ټینګار کړی چې طالبان د ښځو، نجونو او لږکیو حقونه تر پښو لاندې کوي او آن زلزله‌ ځپلو سیمو کې یې هم ښځې له مرسته کولو منعه کړې دي.

په اعلامیه کې راغلي چې د افغان کډوالو جبري شړل د ایران او پاکستان له لوري روان دي او دا کار د افغانستان کړکېچ لا پسې ژور کړی دی.

یاد سازمان د امنیت شورا له غړو غوښتي چې د افغانستان د بشري وضعیت پر اړه تازه راپورونه واوري او پر طالبانو عملي فشارونه زیات کړي.

د طالبانو حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت اړوند د هوا پېژندنې ادارې نن د وږي په ۲۷مه خبر ورکړی چې په اتو ولایتونو کې به شړکنده بارانونه، تندر، برېښنا، تېز بادونه او د سېلابونو د راوتو خطر موجود وي.

د ادارې په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې دا وړاندوینه د ننګرهار، کونړ، لغمان، نورستان، کاپیسا، لوګر، خوست او پکتیا ولایتونو لپاره شوې ده.

د معلوماتو له مخې، په یادو سیمو کې د باران اندازه له ۱۰ تر ۳۰ میلي مترو اټکل شوې ده.

د هوا پېژندنې اداره زیاتوي، چې په سوېل ختیځو او لوېدیځو ولایتونو کې هم د تېزو بادونو د رامنځته کېدو امکان شته او د بادونو سرعت به په ساعت کې ۵۰ تر ۷۵ کېلو متره وي.

ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازي نصیر احمد فایق د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ناسته کې له نړۍوالو وغوښتل چې د طالبانو کړنې عادي ونه ګڼي او د افغانانو پر کړاوونو سترګې پټې نه کړي.

نوموړي وویل، په افغانستان کې ترهګري د ډېرېدو په حال کې ده او القاعده او داعش د سیمې او نړۍ امنیت ته ګواښ پېښوي.

فایق د طالبانو د حکومت له خوا د انټرنېټ بندېدو، د تعلیمي مضامینو لرې کېدو، د مدرسو د پراختیا او د اعتراضونو د ځپلو په اړه اندېښنه وښوده او ویې ویل چې دا وضعیت د افراطیت د پراخېدو لامل کېږي.

هغه د طالبانو د عمومي عفوې ادعا رد کړه او زیاته یې کړه چې شاوخوا ۳۰ زره کسان د طالبانو په زندانونو کې دي او پر ښځو، پخوانیو چارواکو او نظامیانو بشري سرغړونې روانې دي.

فایق ټینګار وکړ چې افغانستان ته د مشروع، ځواب ویونکي او هر اړخیز سیاسي بهیر پر بنسټ د یو نوي دولت اړتیا ده، او بشردوستانه مرستې باید بې‌طرفه او بې‌شرطه وي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP) په تازه راپور کې ویل شوي چې د کونړ وروستۍ زلزلې نږدې ۶۴۹ زره ټنه وراني شاته پرې ایښې چې باید ژر تر ژره پاکې شي.

راپور زیاتوي، له دې طبیعي پېښې وروسته له ۲۳ زره ډېر کسان بې کوره شوي دي.

د UNDP د معلوماتو له مخې، دغه زلزلې شاوخوا ۲۴۶ زره ودانیو ته زیان رسولی دی چې پکې د خلکو کورونه، ښوونځي او روغتیایي مرکزونه شامل دي.

د غزې په تړانګه د اسراییلي ځواکونو د وروستیو هوايي بریدونو له امله لږ تر لږه ۶۳ فلسطینیان وژل شوي دي.

فلسطیني چارواکي وایي، کره شمېرې تر دې هم لوړې دي، ځکه ګڼ شمېر کسان لا هم د ویجاړو شویو ودانیو تر خاورو لاندې بند پاتې دي.

بل لور ته، اسراییلي چارواکو اعلان کړی چې د غزې اوسېدونکو ته یې د وتلو لپاره ۴۸ ساعته اضافي وخت ورکړی دی.

د یادونې ده چې د جګړې له پیل راهیسې د فلسطینیانو د وژل شوو شمېر اوس له ۶۵ زرو څخه اوښتی دی.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ویلي چې د انټرنېټ د بندیز پرېکړه بې‌مانا او ناسمه ده.

ښاغلي خلیلزاد پوښتلي: «شیخ هبت الله په کوم اساس فکر کوي چې افغانان انټرنټ یواځې د فحشا لپاره کاروي.؟»

هغه ویلي، چې د شیخ هبت الله دا پریکړه له سپکاوي ډکه او یوه لویه تیروتنه.

هغه دغه راز ویلي چې د انټرنېټ بندیز د هیواد پر پانګونه او اقتصاد لوی اغیز لرلی شي.

د طالبانو حکومت د امربالمعروف وزارت ویاند سیف الاسلام خیبر هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې تېرو دریو ورځو کې یې کابل ښار کې ښځې او نجونې نیولي.

هغه په خپله ایکس پاڼه یوه اعلامیه خپره کړې او ویلي یې دي چې د امربالمعروف وزارت د ښځو د نیولو ادعا په کلکه ردوي او په وینا یې د دوی حکومت د ښځو حقونو ته ژمن او حقوق یې تامین کړي دي.

د یادونې ده چې څه موده وړاندې هم راپورونه خپاره شوي وه چې کابل کې یو شمېر ښځې د طالبانو حکومت نېولې وې؛ خو هغه وخت هم سیف الاسلام خیبر دا ادعا رد کړې وه.

د افغان سولې په چارو کې د امریکا د پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد له لورې د حزب اسلامي ګوند مشر ګلبدین حکمتیار په اړه د سختو نیوکو وروسته د پکتیا پخواني والي محمد حلیم فدایي ویلي چې غواړي د طالبانو په اړه د نوموړي دریځ ولري.

ښاغلي فدایي لیکلي، امریکا پرون د حکمتیار ملاتړې وه او خلیلزاد نن د طالبانو ملاتړی دی.

حلیم فدایي وایي، طالبان د زرګونه بې ګناه افغانانو قاتلین دي او ۲۴۰۰ امریکایان یې هم وژلي.

فدایي پوښتلي:« ایا دا د منلو وړ وه چې د افغانستان د اسلامي جمهوریت پر ځای طالبانو ته ترجیح ورکړئ؟ ستاسو د اړخ معامله له دوی سره څه وه؟»

حلیم فدایي خلیلزاد په دروغ ویلو تورن کړ چې د خپلې ګټې لپاره یې افغان سیاسي مشران د پخواني ولسمشر پر وړاندې ودرول او جمهوري نظام یې نسکور کړ.

فدایي خلیلزاد ته لیکلي:«تاریخ به هېڅکله هېر نه کړي، او نه به افغان ولس هېروي. یوه ورځ به د طالبانو جنایتونه دومره څرګند شي چې د هغوی پلویان هم انکار ونه کړي. هغه مهال به تاسو هڅه وکړئ تور پر طالبانو واچوئ؛ خو حقیقت به تل پاتې وي. ستاسو پرېکړې د هغوی د بېرته راتګ لار هواره کړه او تاریخ به تاسو د افغانستان دیموکراسۍ قصاب په نوم یاد کړي.»