د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ په داووس کې د «سولې شورا» په نوم د یو نوي نړیوال بنسټ منشور لاسلیک کړ، چې هدف یې د نړیوالو شخړو حل او د «تلپاتې سولې» ټینګښت بلل شوی دی.

د دې شورا دایمي غړیتوب یو میلیارد ډالر ټاکل شوی او شاوخوا شلو هېوادونو، د سعودي عربستان، ترکیې، مصر، قطر او پاکستان په ګډون، یې غړیتوب منلی دی.

که څه هم سپینې ماڼۍ په پیل کې دا شورا د غزې د بیا رغونې لپاره اعلان کړې وه، خو په رسمي منشور کې د غزې یادونه نه ده شوې.

بریتانیا د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د ممکنه ګډون له امله له دې شورا سره یوځای کېدل رد کړي، خو ټرمپ ویلي چې پوتین د غړیتوب بلنه منلې ده.

دا شورا به له ملګرو ملتونو سره همکاري وکړي، خو منتقدان وایي دا بنسټ ښايي د ملګرو ملتونو د بدیل په توګه جوړ شوی وي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي د ایران د حکومت پر وړاندې سختې نیوکې کړي او ویلي یې دي، که نړیواله ټولنه د تهران رژیم ته د بقا اجازه ورکړي، نو دا به نورو مستبدو واکمنانو ته دا پیغام ورکړي چې «که کافي خلک ووژنې، په واک کې پاتې کېدای شې.»

زلنسکي د داووس په غونډه کې ویلي، د ایران د ولس پراخو اعتراضونو د نړۍ پام ځانته اړولی و، خو دا پاڅونونه په وینو کې ډوب کړل شول.

د هغه په وینا، نړیوالې ټولنې د ایران له خلکو سره لازمه مرسته ونه کړه او یوازې یې ننداره کوله.

د اوکراین ولسمشر ټینګار کړی، هغه مهال چې نړیوال سیاستوال د دریځ نیولو په اړه بحث کاوه، د ایران واکمنو مذهبي مشرانو له وړاندې زرګونه کسان وژلي وو.

زلنسکي دغه څرګندونې د هغو انتقادونو په ترڅ کې کړې چې لوېدیځ هېوادونه د استبدادي نظامونو پر وړاندې نرم دریځ خپلوي او د بشري حقونو د سرغړونو پر وړاندې چوپ پاتې کېږي.

هغه خبرداری ورکړی چې د ایران په څېر رژیمونو ته د حساب‌ورکولو پرته پرېښودل، نه یوازې د ایران خلکو ته، بلکې د ټولې نړۍ امنیت ته جدي ګواښ دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په داووس کې د ایران په اړه ویلي چې ایران غواړي خبرې اترې وکړي او موږ به هم خبرې اترې وکړو.

په اسرائیل کې د امریکا سفیر مایک هاکبي ویلي چې ټرمپ به د ایران له معترضینو سره د مرستې په اړه ژمن پاتې شي.

د اسرائیل د ۱۲م چینل د راپور له مخې، لوېدیځو استخباراتي ادارو د لومړي ځل لپاره د ایران د امنیتي ځواکونو په لیکو کې د درز نښې موندلې دي، او سلګونه افسران د سپاه پاسداران او بسیج له لیکو بېل شوي دي.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل‌الرحمان د هېواد پر امنیتي وضعیت او د حکومت پر بهرني سیاست سختې نیوکې کړي دي.

هغه ویلي، په خپله سیمه کې خلک د ژوندي پاتې کېدو لپاره طالبانو ته باج ورکوي؛ خو حکومت د غزې د سولې خبرې کوي.

نوموړي زیاته کړې چې دولت د خپلو وګړو امنیت نه شي تأمینولای او دا وضعیت د منلو وړ نه دی.

د دغو څرګندونو وروسته د پاکستان د ملي شورا غونډه وځنډول شوه.

دا څرګندونې داسې مهال شوې چې لومړي وزیر شهباز شریف د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د «سولې بورډ» غړیتوب منلی دی.

رویټرز خبري اژانس وایي، تمه ده چې متحده ایالات به نن پنج‌شنبه په رسمي توګه له نړیوال روغتیايي سازمان (WHO) څخه د وتلو اعلان وکړي.

روغتیايي کارپوهان خبرداری ورکوي چې دا پرېکړه به نه یوازې د امریکا، بلکې د ټولې نړۍ پر عامې روغتیا ناوړه اغېز ولري.

دوی وایي دا اقدام د امریکا له نافذه قوانینو سره هم په ټکر کې دی، ځکه حکومت باید د دې سازمان شاوخوا ۲۶۰ میلیونه ډالره پاتې پورونه ادا کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۲۰۲۵ کال د ولسمشرۍ د دورې په لومړۍ ورځ د یوه اجرایي فرمان له لارې د نړیوال روغتیايي سازمان څخه د امریکا د وتلو پرېکړه اعلان کړې وه.

د امریکا د قوانینو له مخې، حکومت مکلف دی چې لږ تر لږه یو کال مخکې د وتلو رسمي خبر ورکړي او تر وتلو وړاندې ټول مالي مکلفیتونه بشپړ کړي.

د استونیا د پارلمان د بهرنیو چارو د کمېټې رییس مارکو میکلسون ویلي، لوېدیځ باید یوازې په ویناوو او سیاسي دریځونو بسنه ونه کړي، بلکې په عملي توګه هم د خپلو ارزښتونو او امنیت دفاع وکړي.

د هغه په وینا، د لوېدیځ د تګلارې اصلي محور باید د روسیې د پراختیا غوښتونکو سیاستونو ماتول وي.

میکلسون همداراز ټینګار کړی، چې لوېدیځ باید د ایران له خلکو سره همکاري او ملاتړ وکړي، څو وکولای شي د هغه پراخ ترور پر وړاندې مقاومت وکړي چې د یوې اسلامپالې دیکتاتورۍ له لوري پرې تپل شوی دی.

نوموړي زیاته کړې، چې دا ډول روښانه او عملي دریځ به وټاکي، چې اروپایي هېوادونه به د نوي نړیوال نظم په رامنځته کېدو کې څه ډول او څومره اغېزمن رول ولري.

د افغانستان د سترې محکمې پخوانی رییس، پوهاند عبدالسلام عظیمي، د ۹۰ کلونو په عمر په ترکیه کې وفات شو.

عظیمي د فراه ولایت و او د الازهر پوهنتون فارغ و، همدارنګه یې په جارج واشنګټن پوهنتون کې تخصصي زده کړې کړې وې.

نوموړي د کابل پوهنتون د شرعیاتو پوهنځي او د امریکا د نبراسکا پوهنتون کې تدریس کړی و.

عظیمي د ۲۰۰۴ کال د اساسي قانون د کمېسیون یو مهم غړی و او وروسته د سترې محکمې رییس پاتې شوی و، چې تر ۲۰۱۴ کال پورې یې په دې دنده کار وکړ.

په لوګر کې د طالبانو حکومت د اطلاعاتو او کلتور ریاست ویلي، چې په دغه ولایت کې دوه تاریخي کلاوې او یوه تاریخي ابده کشف او ثبت شوې ده.

د خروار ولسوالۍ د ګرند غونډۍ په سیمه کې یوه تاریخي ابده موندل شوې، یوه کلا د محمداغې ولسوالۍ د مغل‌خېلو په سیمه کې د «فقیر» په نوم او بله د خوښۍ ولسوالۍ اړوند د «کافر» کلا ده.

د یاد ریاست په وینا، دا تاریخي ځایونه څو پېړیو ته رسېږي.

تر دې وړاندې په لوګر کې ۲۷ نورې تاریخي سیمې هم ثبت شوې وې.

د طالبانو حکومت د ټولګټو چارو وزارت اعلان کړی، چې د سختې واورې، تېز باد او توپان له امله د سالنګونو په ګډون د افغانستان یو شمېر مهمې لویې لارې د تګ راتګ لپاره تړل شوې دي.

د وزارت په وینا، په شمالي سالنګ کې د واورې ضخامت تر ۴ مترو او ۶۰ سانتي‌مترو، او په سوېلي سالنګ کې تر ۲ مترو او ۶۸ سانتي‌مترو رسېږي، چې له امله یې تګ راتګ ناممکن شوی دی.

په بامیان کې د بامیان–یکاولنګ، شبیر کوتل، قوناق کوتل، اقرباط کوتل او ځینې نورې لارې، همداراز په دایکنډي کې خدیر، کومي، قوناق او لوران استرلي کوتلونه، او د غزني د ناور، اجرستان، مالستان او جاغوري لارې هم بندې دي.

د طالبانو حکومت وایي، د لارو د پاکولو لپاره کاري ډلې سیمو ته استول شوي او ځینو شرکتونو ته د خلاصولو قراردادونه ورکړل شوي دي.

اسرائیلي ځواکونو د سوریې او لبنان ترمنځ پر څو سرحدي تېرېدونکو لارو هوايي بریدونه کړي او ادعا یې کړې چې دا لارې د حزب‌الله له‌خوا د وسلو د قاچاق لپاره کارول کېدې.

هم‌مهاله، د لبنان په سوېل کې پر یو شمېر کلیو هم بریدونه شوي چې د لبنان د روغتیا وزارت په وینا، لږ تر لږه دوه کسان پکې وژل شوي او ۱۹ نور ټپیان دي.

دا تازه بریدونه په داسې حال کې ترسره شوي چې لبنان او اسرائیل په ۲۰۲۴ کال کې د امریکا په منځګړیتوب د اوربند تړون ته رسېدلي وو، خو له هغه راوروسته دواړه لوري یو بل د تړون په سرغړونه تورنوي.