د ایران د پخواني پاچا زوی شاهزاده رضا پهلوي له فاکس‌نیوز سره په مرکه کې ویلي، چې د ایران د ملي پاڅون د لومړنیو شمېرو له مخې شاوخوا ۱۲ زره کسان وژل شوي دي.

هغه ادعا کړې چې د وژل شویو کسانو جسدونه د بلدوزرونو په وسیله ټولېږي او د پاتې شونو د سپارلو پر مهال له کورنیو څخه د مرمۍ بیه اخیستل کېږي.

د هغه په وینا: «هغه څه چې روان دي، له کرکې ډک دي.»

رضا پهلوي ویلي چې د ایران حکومت د معترضانو د عام وژنې امر کړی او خلک لا ډېرو نړیوالو مرستو ته اړتیا لري.

نوموړي ټینګار کړی چې بهرنی ملاتړ د هېواد پر ضد تېری نه دی، بلکې د یوه ملت مرسته ده څو ځان آزاد کړي.

هغه د ډونالډ ټرمپ له لوري د ایران د خلکو د ملاتړ ژمنه د معترضانو لپاره هیله‌بخښونکې بللې او ویلي چې خلک د دې ژمنې د عملي کېدو تمه لري.

رضا پهلوي خبرداری ورکړی چې د ایران حکومت د خپل ولس پر ضد جګړه پیل کړې او پرته له دې چې ازاد هېوادونه ملاتړ وکړي، د خلکو ازادي ناشونې ده.

هغه زیاته کړې چې د ایران حکومت ۴۷ کاله زموږ ولس ځپلی دی او اوس یې وخت دی چې نور ددې ځپل کیدو څخه ځان خلاص کړو.

د امریکا جمهوري‌پال سناتور لیندزي ګراهام ویلي، د ایران د معترضانو په اړه د ډونالډ ټرمپ ژمنې جدي دي او مرسته به ډېر ژر ورسېږي.

هغه ویلي: «ډونالډ ټرمپ باراک اوباما نه دی. که وايي مرسته روانه ده؛ نو پر خپله خبره ولاړ وي.»

ګراهام خبرداری ورکړی چې که امریکا شاته شي او له معترضانو ملاتړ ونه کړي، دا به له افغانستانه هم ستره فاجعه وي.

د هغه په وینا، خلک سړکونو ته راوتلي ځکه پر ټرمپ او امریکا باور لري.

نوموړي ټینګار کړی چې ټرمپ باید د خلکو ترڅنګ ودرېږي، نه د آیت‌الله، او ادعا یې کړې چې د خلکو وژل کېدل د زرګونو په کچه دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د فارسي ژبې رسمي پاڼې پر ټولنیزې شبکې ایکس ایران ته په خطاب کې ویلي، که څه هم دا مهال د معترضانو پر وړاندې د حکومت تاوتریخوالی افشا کوي، خو هغه سیاسي بندیان یې نه دي هېر کړي چې د اوسنیو اعتراضونو تر پیل وړاندې نیول شوي وو.

په دغه پیغام کې راغلي:
«په داسې حال کې چې موږ ستاسو تاوتریخوالی د معترضانو پر وړاندې بربنډوو، فکر مه کوئ چې هغه سیاسي بندیان مو هېر کړي دي چې لا له دې اعتراضونو مخکې زنداني شوي دي.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د یو شمېر بندي شویو کسانو نومونه هم یاد کړي، چې پکې نرګس محمدي، سپیده قلیان، جواد علي‌کردي، پوران ناظمي، رضا خندان، مجید توکلي، شریفه محمدي او حسین رونقي شامل دي.

وزارت ویلي چې د دغو کسانو دوامداره بندي کېدل لا هم یوه جدي اندېښنه ده، او ټینګار یې کړی چې ایران باید یاد کسان او ټول فکري او عقیدتي بندیان پرته له ځنډه خوشې کړي.

د ښځو د حقونو فعالې څانګې صدیقي اعلان کړی چې نوموړې د هالنډ د D66 سیاسي ګوند له لوري د ښاروالۍ شورا ټاکنو ته ځان نوماند کوي.

اغلې صدیقي وایي چې په سیاست کې د ښځو معنا لرونکی ګډون د هغې لپاره یو جدي او شعوري تعهد دی.

د هغې په وینا، ښځې د خپلو تجربو، د مسؤلیت احساس او له ټولنې سره د ژورې اړیکې له امله کولای شي سیاست لا انساني، عادلانه او حساب ورکوونکی کړي.

نوموړې زیاتوي چې D66 هغه سیاسي ګوند دی چې پر دیموکراسۍ، بشري حقونو، د جنسیتي برابرۍ او د خلکو پر فعال ګډون ټینګ باور لري او همدې ارزښتونو هغې ته دا جرأت ورکړی چې په رسمي ډول خپله نوماندي اعلان کړي.

څانګه صدیقي وایي چې د هغې نوماندي یوازې یو شخصي ګام نه دی، بلکې موخه یې دا ده چې د ښځو، د کډوالۍ شالید لرونکو وګړو او ټولو هغو خلکو غږ پیاوړی کړي چې د برابر فرصتونو پر بنسټ د یوې عادلانه، پرانیستې او ټولشموله ټولنې غوښتونکي دي.

هغې ژمنه کړې چې که د خلکو باور ترلاسه کړي؛ نو د صداقت، روڼتیا او مسؤلیت له مخې به د عامه ګټو خدمت کوي او د خلکو غږ به د ښاروالۍ په پرېکړه‌کوونکو مجلسونو کې پورته کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې په ایران کې د روانو اعتراضونو پر مهال د وژل شویو کسانو کره شمېر تر اوسه معلوم نه دی، خو ټینګار یې کړی چې مرګ ژوبله «ډېره لوړه» ده.

ټرمپ د فاکس نیوز د یو خبریال دې پوښتنې ته چې وایي ” څو کسان تر دې دمه د ایران په مظاهرو کې وژل شوي” ویلي:
«هیڅوک تر اوسه نه دي توانېدلي چې ماته دقیق ارقام راکړي. ما بېلابېلې شمېرې اورېدلي دي… ځینې ډېرې کمې دي او ځینې بیا ډېرې لوړې. خو هره مرګ ژوبله ډېره ده، حتی که یو کس هم وژل شوی وي.»

د امریکا ولسمشر زیاته کړې چې ښايي د راتلونکو ۲۴ ساعتونو په ترڅ کې د وژل شویو کسانو په اړه روښانه معلومات ترلاسه شي.

د امریکا متحده ایالاتو د اخوان‌المسلمین (Muslim Brotherhood) او د لبنان، مصر او اردن څانګې د ترهګرو سازمانونو په توګه نومولي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د یوې رسمي خبرپاڼې له مخې، دا اقدام د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اجرائیوي فرمان په چوکاټ کې شوی، چې هدف یې د هغو اسلامي ډلو له منځه وړل دي چې د امریکا ملي امنیت او نړیوال ثبات ته ګواښ ګڼل کېږي.

د اعلان له مخې، د لبنان اخوان‌المسلمین د “بهرني ترهګر سازمان” (FTO) او همدارنګه د “نړیوال ځانګړي ترهګر” (SDGT) په توګه ثبت شوی، او د دې ډلې مشر محمد فوزي تقوش هم د نړیوال ترهګر په توګه نومول شوی دی.

همدارنګه، د امریکا د خزانې وزارت د مصر او اردن د اخوان‌المسلمین څانګې د حماس د مالي او لوژستیکي ملاتړ له امله د نړیوالو ترهګرو په تور لېست کې شاملې کړې دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې دا ګام د یوه “اوږدمهاله او جدي نړیوال کمپاین” پیل دی څو د اخوان‌المسلمین هغه شبکې له منځه یوړل شي چې تاوتریخوالی، افراطیت او سیمه‌ییزه بې‌ثباتي پیاوړې کوي.

نوموړي ټینګار کړی چې امریکا به د دغو ډلو ټولې مالي سرچینې، بانکي حسابونه او نړیوالې اړیکې په نښه کړي څو د ترهګرۍ د ملاتړ توان ترې واخیستل شي.

دا پرېکړه به نه یوازې د دغو ډلو پر نړیوال فعالیت سخت بندیزونه ولګوي، بلکې هر هغه هېواد، بنسټ او شخص به هم تر قانوني تعقیب لاندې راولي چې له دغو سازمانونو سره مرسته وکړي.

د بریتانیا په منچسټر کې پولیسو ویلي، یو ۲۸ کلن افغان تبعه پر دوو ۱۴ کلنو نجونو د جنسي تېري او ځورونې په تور د بولټن شاهي محکمې ته معرفي شوی دی.

د پولیسو په وینا، پېښې د بولټن په ښار کې رامنځته شوې او تورن کس تر لیدنې مخکې له قربانیانو سره د انټرنېټ له لارې اړیکه لرله.

پولیسو د تورن او قربانیانو هویت نه دی خپور کړی او ټینګار یې کړی چې په دې قضیه کې بل شکمن کس تر څېړنې لاندې نه دی.

د بریتانیا قضایي چارواکو ویلي، د قربانیانو د کم عمر له امله به د هغوی هویت د قانون له مخې پټ ساتل کېږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په یوه ټویټ کې ویلي، چې ایراني مینه‌وال دې مظاهرو ته دوام ورکړي او خپل دولتي بنسټونه دې تر کنټرول لاندې راولي.

نوموړي زیاته کړې چې لاریونوال باید د خپلو حقونو د خوندیتوب لپاره مبارزه جاري وساتي، د خپلو وژل شویو همسنګره لاریونوالو نومونه دې خوندي وساتي، چې د ایراني رژیم لخوا په بې رحمانه ډول وژل شوي، څو قاتلان یې د درنې بیې ورکړې لپاره اماده شي.

ټرمپ همدارنګه ویلي، تر هغه به د ایران له چارواکو سره ټولې ناستې لغوه وي ترڅو د مظاهره‌چیانو وژنو ته د پای ټکی کېښودل شوی نه وي.

هغه په ټویټ کې ټینګار کړی: «مرسته په لاره ده.»

د ننګرهار ولایت د طالبانو حکومت مسوولانو پرېکړه کړې، چې له دې وروسته ریکشا چلوونکي د ښار دننه پر عمومي سړکونو د تګ راتګ اجازه نه لري.

د ترافیکو مدیریت د ریکشاګانو لپاره ځانګړي خط‌السیرونه او ساحې ټاکلې او چلوونکي مکلف دي یوازې په هماغو سیمو کې فعالیت وکړي.

د پرېکړې له مخې، د ښار پر یو شمېر مهمو لارو لکه د جاندارم پل، زراعت ریاست، چپرهار او لغمان هډو او د چشمه خانجي چوک پر لارو د ریکشا تګ راتګ منع شوی او د سرغړونکو پر وړاندې به قانوني چلند کېږي.

مسوولان وایي، دا اقدام د ښاري نظم، د ترافیکي خوندیتوب او د بې‌نظمۍ د مخنیوي لپاره دی.

بل لورته ریکشاچلوونکي او یو شمېر اوسېدونکي دا پرېکړه پر ځانونو ظلم بولي او ټینګار کوي، چې د بدیلو ترانسپورتي اسانتیاوو له برابرولو پرته به عام خلک، په ځانګړي ډول سپین ږیري او ښځې، له ستونزو سره مخ شي.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت وايي چې شاوخوا ۴۰۰ افغان پناه‌غوښتونکو ته به ژر په دې هېواد کې د ځای ورکولو زمینه برابره شي.

په دې کې ۳۶۰ کسان د فدرال پروګرام له لارې او ۵۰ نور د محلي کارکوونکو له لارې انتقالېږي.

ځانګړې توجه به هغو کسانو ته وي چې د بشري حقونو مدافعین یا د ښځو د حقونو فعالان دي.

همدارنګه، نږدې ۶۳۰ افغانان چې د بشري حقونو په لیست کې دي، په اوس وخت کې په پاکستان کې میشت دي.