د خوست د طالبانو حکومت د والي ویاند مستغفر ګربز وايي چې نن سه‌شنبه په دغه ولایت کې په یوه محکوم شوي کس د قصاص حکم عملي شو.

د ده په وینا، د خوست سیمه‌ییزو چارواکو او قومي مشرانو هڅه وکړه چې د مقتول د کورنۍ رضایت ترلاسه کړي؛ خو هغوی د بښنې له ورکولو څخه ډډه وکړه او د قصاص د حکم پر اجرا یې ټینګار وکړ.

د سترې محکمې د معلوماتو له مخې، دا د «اسلامي امارت» له لوري د قصاص یوولسم تطبیق شوی حکم دی.

یاده پېښه لس میاشتې وړاندې د علیشرو او تریزیو ولسوالیو په مربوطاتو کې رامنځته شوې وه چې په ترڅ کې یې ۱۳ کسان وژل شوي وو.

په دې قضیه کې پر دوو نورو کسانو هم د قصاص پرېکړه شوې؛ خو د مقتول د کورنۍ غړي تر اوسه حاضر شوي نه دي.

د چارواکو په وینا، ترڅو چې د مقتول وارثان حاضر نشي، د قصاص حکم نه شي پلی کېدای.

د افغانستان او تاجیکستان د بهرنیو چارو وزیرانو په یوه ټیلیفوني تماس کې پر دې سلا شوې چې د دواړو هېوادونو د سرحدي ځواکونو اړیکې به لا قوي کېږي او د ګډو تخنیکي کمیټو ناستې به په منظم ډول ترسره کېږي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په دې خبرو کې ویلي چې کابل او دوشنبه په وروستیو میاشتو کې د اعتماد، سیاسي همغږۍ، اقتصادي تعامل او امنیتي همکاریو فضا رامنځته کړې ده، خو ځینې کړۍ هڅه کوي چې دغه بهیر اغېزمن کړي.

د بهرنیو چارو وزارت په خپره شوې اعلامیه کې د متقي له قوله ویل شوي چې «اسلامي امارت» چمتو دی د هغو درې چینایي اتباعو د وژل کېدو د قضیې په ګډو څېړنو کې له تاجیکستان سره همکاري وکړي؛ کومه پېښه چې په تاجیکستان کې رامنځته شوې وه.

له بلې خوا د تاجیکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج‌الدین مهرالدین په ټیلیفوني خبرو کې ټینګار کړی چې هېواد یې له افغانستان سره د مثبت تعامل غوښتونکی دی او د سرحدي همغږۍ د پیاوړتیا ملاتړ کوي.

د ننګرهار پخواني والي ضیاءالحق امرخېل ویلي چې په ټولنیزو رسنیو کې د افغانانو ترمنځ د نفاق او بدبینۍ رامنځته کولو هڅې قصدي دي او د سیمه‌ییزو استخباراتي کړیو له خوا پر مخ وړل کېږي.

هغه ټینګار کړی چې ځینې کسان چې ځانونه لوستي معرفي کوي، د ملت تر منځ د دښمنۍ او وېش هڅه کوي؛ خو افغانان بله لار نه لري پرته له دې چې یو بل ومني، زغم وکړي او د یو بل احترام وکړي.

نوموړي د هغه بحث په اړه چې ځینې څېرې په ټولنیزو رسنیو کې یې پر افغان هویت راپورته کوي او وایي چې زه افغان نه یم، وویل چې دا «د همسایه هېوادونو د استخباراتو طرحه» ده.

د ده په وینا، د دې تر شا موخه دا ده چې افغانان سره ووېشل شي او د ملت یووالی زیانمن شي.

امرخېل د خپلې خبرې په پای کې ویلي: «زه افغان یم او افغان به پاتې کېږم.»

د بې‌ځایه شویو خلکو ملاتړ کوونکې نړیوالې ادارې او د هغې شریکو سازمانونو په یوه ګډ لیک کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش ته ویلي چې افغان کډوال د خپلې خوښې له مخې له خپلې خاورې نه دي تللي، بلکې د جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او امنیتي ګواښونو له امله مجبوره شوي دي.

په لیک کې ټینګار شوی چې افغانانو کلونه د جګړې، ظلم او ناامنۍ سختې تجربې ګاللې دي او د څو محدودو پېښو له امله باید ټول کډوال په ګډه قضاوت نه شي.

یادې ادارې غوښتنه کړې چې د یو فرد ترخې پېښې دې د زرګونو بې‌ګناه افغان کډوالو د سزا او توند چلند بنسټ ونه ګرځي، ځکه دا کار به د بشري حقونو اصول زیانمن کړي او د ناامنه کسانو حالت به لا پسې خراب کړي.

د امریکا په بېلابېلو ایالتونو کې د درنو واورو ورښت د ورځني ژوند ترڅنګ د هوايي تګ‌راتګ چارې هم ګډې وډې کړې دي.

د واورې سخت طوفان د زرګونو الوتنو د لغوه کېدو او ځنډېدو لامل شوی او ګڼ کورونه، ودانۍ او سړکونه له دوو فوټو څخه د زیاتې واورې لاندې شوي دي.

په ځانګړي ډول د شیکاګو ښار د نومبر میاشت د واورې د ورښت له پلوه نوی ریکارډ ثبت کړی دی.

د ښار په نړېوال هوايي ډګر کې ۸.۴ انچه واوره ورېدلې چې له امله یې سلګونه الوتنې یا فسخه شوې او یا هم د ساعتونو لپاره وځنډول شوې.

د هوا پېژندنې فدرالي اداره خبرداری ورکوي چې سړه هوا او ورښتونه به روانه اونۍ هم دوام ولري.

د دغې ادارې د وړاندوینې له مخې، پنسلوانیا او نیو جرسي ته د بل واورین توپان د رسېدو امکان هم شته.

ملګرو ملتونو اعلان کړی چې د دې سازمان امنیت شورا به د ډسمبر په میاشت کې د افغانستان د روان وضعیت په اړه درې میاشتنۍ غونډه کوي.

تمه ده چې په غونډه کې د سرمنشي مرستیاله او د یوناما د استازولۍ سرپرسته جورجټ ګانیون د افغانستان د سیاسي، اقتصادي او بشري حالت په اړه مفصل راپور وړاندې کړي.

همدارنګه د اوچا یو لوړپوړی چارواکی او د مدني ټولنې یو استازی به د خپلمنځي ارزونو او موندنو معلومات د شورا غړو سره شریک کړي.

د یادونې ده چې دغه غونډه د امنیت شورا د منظم راپور ورکولو په لړ کې ترسره کېږي، ترڅو د افغانستان پر حالاتو د نړیوالو بحث او څار بهیر روان وساتل شي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ حکومت اعلان کړی چې د هغو افغانانو د اسنادو نوې ارزونه کوي چې د پخواني ولسمشر جو بایډن د پالیسۍ له مخې امریکا ته داخل شوي وو.

د سپینې ماڼۍ ویاندې، کارولینا لېویټ، رسنیو ته ویلي چې حکومت د مهاجرت او پناه ورکوونې کړنلارې بېرته له سره څېړي او هغه کسان چې ملي امنیت ته د احتمالي خطر په توګه ارزول کېږي، د هېواد پرېښودلو ته به اړ کړل شي.

لېویټ زیاته کړې چې د پناه غوښتنې عادي بهیر او د ځانګړو کډوالۍ ویزو (SIV) پروسه، چې د بایډن په واکمنۍ کې لسګونه زره افغانان پرې امریکا ته داخل شوي وو، اوس مهال په موقتي توګه درول شوې ده.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د اسلام‌اباد یوې قضایي ادارې په پلازمېنه کې د ۱۴۴ مادې پلې کېدو پرېکړه کړې، چې له مخې یې څلور او تر هغه د زیاتو کسانو ټولې غیرقانوني راټولېدنې منع دي.

د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې، دا ګام ځکه اخیستل شوی چې ځینې ډلې د اجازې پرته غونډې او راټولېدنې کوي، او چارواکي وايي د امنیتي وضعیت د کنټرول لپاره د دې قانون عملي کېدل اړین بلل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې پاکستان کې امنیتي پېښو زور اخیستی او ګڼ ځایونه هدف ګرځول کېږي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي ویلي چې له روانې اوونۍ سره به په ټول هېواد کې د ناقانونه افغانانو د لټون، نیولو او بېرته لېږلو پراخ عملیات پیل شي.

نقوي ادعا کړې چې افغانان په یو شمېر وروستیو امنیتي پېښو کې، په ځانګړي ډول د سرحدي ځواکونو پر مرکز، په واڼه کې پر پوځي کالج او د اسلام‌اباد په بریدونو کې ښکېل ثابت شوي دي.

هغه وايي، فدرالي حکومت ټولو ادارو ته سپارښتنه کړې چې د هر ایالت په کچه دا پروسه په جدي توګه عملي کړي او موخه یې د امنیت ټینګښت او د ریاستي ګټو خوندي کول دي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې پاکستان په وروستیو میاشتو کې د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو لړۍ نوره هم تېزه کړې ده.

په تېرې اوونۍ کې د افغانستان او تاجیکستان پوله کې پر چینايي وګړو دوه بریدونه شوي، چې په پایله کې پنځه چینايي اتباع وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي.

د رویټرز د راپور له مخې، د تاجیکستان چارواکو او په دغه هېواد کې د چین سفارت دا معلومات تایید کړي دي.

د چین سفارت خپلو وګړو او شرکتونو ته سپارښتنه کړې چې د افغانستان ـ تاجیکستان له سرحدي سیمو څخه ژر تر ژره ووځي.

تر دې وړاندې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د برید لومړۍ پېښه چې درې چینايي وګړي په کې وژل شوي وو، غندلې وه او تاجیکستان ته یې د هر ډول تخنیکي او استخباراتي همکارۍ ډاډ ورکړی و.