د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، ایراني چارواکو هغه ته ډاډ ورکړی چې په ایران کې د اعتراض کوونکو پر ضد د وژنو لړۍ درېدلې او دا مهال د نیول شویو کسانو د اعدام لپاره کوم رسمي پلان نشته.

نوموړي ویلي، واشنګټن د ایران وضعیت له نږدې څاري او که چیرې د اعتراض کوونکو پر ضد اعدامونه ترسره شي، امریکا به پرې جدي غبرګون وښيي.

بلخوا، د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو اندېښنه ښودلې چې سره له دې ډاډګیرنو، بیا هم د ایران قضايي بنسټونه د چټکو محاکمو احتمال نه ردوي.

دا په داسې حال کې ده چې تر دې وړاندې رویټرز د لوړ پوړو چارواکو له قوله خبر ورکړی و چې د امریکا نظامي مداخله په ایران کې امکان لري په ۲۴ ساعتونو کې ترسره شي.

په پاکستان کې د طالبانو حکومت پخواني سفیر مولوي عبدالسلام ضعیف د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري د ایران له ولس سره د څرګندې شوې خواخوږۍ په اړه سخت غبرګون ښودلی دی.

مولوي عبدالسلام ضعیف ویلي، چې د ټرمپ خواخوږي نه له مسلمانانو سره ده او نه هم له ایراني ولس سره، بلکې د هغه اصلي موخه د ایران تېل او د صهیونستانو حاکمیت دی.

نوموړي زیاته کړې، چې ټرمپ اوس د بشري خواخوږۍ خبرې کوي، حال دا چې د ده د ملاتړ له امله په تېرو دوو کلونو کې په فلسطین کې شاوخوا ۶۷ زره ښځې او ماشومان د بمبارۍ له امله ټوټې ټوټې شوي او دا ظلم لا هم روان دی.

رویټرز د لوړ پوړو چارواکو له قوله خبر ورکړی چې د امریکا نظامي مداخله په ایران کې امکان لري په ۲۴ ساعتونو کې ترسره شي.

دا په داسې مهال کې ده چې نن د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو الوتکه او کورنۍ یې د اسرائیلو له فضا څخه وتي او یو نامعلوم لوري ته تللي.

همدارنګه راپورونه وایي په قطر کې د العدید هوایي اډه هم د امریکایي ځواکونو لخوا تشه شوې

رویټرز ته درې ډیپلوماتانو ویلي چې ځینې ځواکونو اډه پرېښي، خو د پراخو انتقالاتو نښې نښانې نه ښکاري، چې دا د تېر کال د انسجامي حرکتونو سره توپیر لري.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې د پنځوس اوریزه لوبو لوبډلمشر حشمت الله شهیدي ویلي چې د کرکټ د ملي لوبډلې د پخواني لوبغاړي شاپور ځدراڼ پوښتنې ته ورغلی و.

هغه ویلي چې شاپور ځدراڼ ناروغ دی او د هغه د ژر تر ژره ښه کیدو هیله یې څرګنده کړې.

نوموړي له هېوادوالو غوښتي چې د شاپور ځدراڼ د روغتیا لپاره دعا وکړي.

د یادونې ده چې ډېری خلکو د کرکټ بورډ له ادارې غوښتي چې شاپور ځدراڼ ته هند ته د تلو زمینه برابره کړي تر څو هلته یې درملنه وشي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، اسراییل تل هڅه کړې چې امریکا د خپلو جګړو لپاره ښکېله کړي؛ خو دا ځل یې په ښکاره ډول دا موضوع څرګنده کړې ده.

عراقچي ویلي، په داسې حال کې چې د ایران په ښارونو کې وینه تویېږي، اسراییلي لوري په ښکاره ډول ادعا کړې چې معترضان یې په ژوندیو وسلو سمبال کړي او دا یې د سلګونه کسانو د وژل کېدو اصلي لامل بللی دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړې چې د دغو څرګندونو له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ باید ښه پوه شي چې د وژنو د درولو لپاره اصلي سرچینه او لوری کوم دی.

د ایران د مذهبي مشر علي خامنه‌اي سیاسي مشاور، علي شمخاني، د امریکا پر هغو څرګندونو غبرګون ښودلی چې په کې د ایران د اټومي تاسیساتو پر بریدونو تاکيد شوی دی.

شمخاني ویلي، امریکا باید د ایران د دفاعي وړتیاوو او د هر ډول تجاوز پر وړاندې د غبرګون وړتیا ته هم پاملرنه وکړي.

نوموړي ویلي، امریکا د دې پرځای چې د ایران په پرځولو فکر وکړي، بهتره به وي چې د ایراني توغندیو لخوا ویشتل شوې د قطر د العدید پوځي اډې په اړه هم فکر وکړي.

هغه په څرګنده توګه ټینګار کړی چې ایران د خپلواکۍ او ملي امنیت د ساتنې لپاره چمتو دی او د هر ډول بهرني تجاوز په صورت کې به جدي او عملي ځواب ورکړي.

امریکايي محافظه‌کار خبریال او شنونکی مارک لوین، چې د امریکا د کورني امنیت وزارت د مشورتي پلاوي پخوانی غړی هم دی، پر ټولنیزې شبکې ایکس لیکلي چې د ایران حکومت له سختې کمزورۍ سره مخ دی او پر وړاندې یې قاطع پوځي بریدونه کولای شي پوځ د علي خامنه‌ای او اسلامي حکومت له ملاتړه لاس واخلي.

لوین ویلي چې د اقدام وخت همدا اوس دی او خبرداری یې ورکړی: «که هېڅ اقدام ونه شي، وضعیت به لا پسې خراب شي.»

په همدې حال کې، واشنګټن‌پست د دوو اروپایي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې امریکا له اروپایي هېوادونو غوښتي د ایران دننه د احتمالي هدفونو په اړه معلومات شریک کړي.

د راپور له مخې، ښايي هغه چارواکي او ځواکونه په نښه شي چې د معترضانو په ځپلو او وژنو کې ښکېل دي.

بلخوا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران معترضانو ته په خطاب کې ویلي:«ایراني وطن‌پالو، خپلو اعتراضونو ته دوام ورکړئ، مرسته په لاره ده.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې متحده ایالات د خپل ملي امنیت د تضمین لپاره ګرینلنډ ته جدي اړتیا لري او ټینګار یې کړی، که واشنګټن دا سیمه تر خپل نفوذ لاندې رانولي، نو روسیه یا چین به دا فرصت له لاسه ور نه کړي.

ټرمپ په خپله ایکس پاڼه لیکلي، چې ګرینلنډ د امریکا له‌خوا د جوړېدونکي «ګولډن ډوم» دفاعي ستراتیژۍ لپاره حیاتي ارزښت لري.

نوموړي ویلي، ناټو باید د دې بهیر مشري وکړي څو ګرینلنډ د امریکا تر واک لاندې راشي.

هغه زیاته کړه، چې له پوځي پلوه ناټو د متحده ایالاتو له ځواک پرته اغېزناک مخنیوی کوونکی ځواک نه شي کېدای، او دا ځواک د ده په خبره د هغه د لومړۍ ولسمشرۍ پر مهال پیاوړی شوی او اوس یې لا لوړې کچې ته رسوي.

نوموړي ویلي، چې د ګرینلنډ د امریکا تر واک لاندې کېدل به ناټو لا پیاوړې او اغېزمنه کړي، او لیکلي یې دي: «له دې کم هیڅ هم د منلو وړ نه دي.»

د بریتانیا صدراعظم کی‌یر سټارمر د دې هیواد د پارلمان په تالار کې د ایران د حکومت پر کړنو نیوکه وکړه او ویې ویل چې د ولسي پاڅونونو په ځپلو کې د تهران واکمنان له هر ډول انساني کرښو اوښتي دي.

هغه ویلي، هغه څه چې نن په ایران کې روان دي، یوازې داخلي موضوع نه ده، بلکې یو ښکاره بشري ناورین دی چې نړیوال غبرګون ته اړتیا لري.

د سټارمر په وینا، د معترضینو پر وړاندې تاوتریخوالی د ایران د نظام اصلي څېره نړۍ ته ښيي.

د بریتانیا لومړي وزیر همداراز څرګنده کړه چې هېواد یې له خپلو اروپایي او نړیوالو متحدینو سره پر همغږو فشارونو کار کوي، څو د ایران پر واکمن رژیم سیاسي او اقتصادي کړۍ نوره هم تنګه شي.

د رویټرز خبري اژانس د درې ډیپلوماتانو له قوله راپور ورکړی چې ځینو امریکایي پوځي کارکوونکو ته سپارښتنه شوې چې د قطر په العدید هوایي اډه کې له شاوخوا ۱۰ زره سرتېرو سره ځای پر ځای پاتې نشي او تر چهارشنبې ماښامه پورې دې اډې پریږدي.

ډیپلوماتانو دا اقدام د ځای پر ځای کولو د حالت بدلون یاد کړی او ویلي یې دي چې دا یو رسمي امر نه، بلکې د احتمالي خطرونو د کمولو لپاره سپارښتنه ده.

العدید اډه د منځني ختیځ تر ټولو ستره امریکایي پوځي اډه ده او مخکې هم د ایران له خوا د ۱۲ ورځني جګړې پر مهال د توغندیزو بریدونو هدف شوې وه.

مخکینیو راپورونو ښودلې چې د جون په میاشت کې د امریکا د هوايي عملیاتو پر مهال هم ځینې کارکوونکي د امنیت د ټینګښت لپاره له نورو سیمه‌ییزو اډو انتقال شوي وو.

د رویټرز راپور زیاتوي چې د امریکا او قطر چارواکو په دې اړه سمدستي تبصره نه ده کړې.