د امریکا د استازو جرګې جمهوري‌پال غړي مایکل مک‌کال ویلي، چې په منځني ختیځ کې د امریکا متحدین، په ځانګړي ډول اسراییل، سعودي عربستان او اردن، باید د ایران د رژیم د نسکورولو لپاره جدي هڅې وکړي.

مک‌کال ویلي، دغه هېوادونه پراخې مالي سرچینې او پیاوړې استخباراتي وړتیاوې لري او کولای شي د ایراني رژیم پر ضد اغېزمن رول ولوبوي.

د هغه په وینا، د سیمې متحدین نه یوازې دا توان لري، بلکې د خپل امنیت د خوندي کولو لپاره باید فعاله ونډه واخلي.

نوموړي ټینګار کړی، چې د ایران د رژیم ړنګېدل یوازې د وخت خبره ده او دا به حتمي یوه ورځ رامنځته شي.

هغه ویلي، د تهران حکومت د خپلو کورنیو ستونزو، اقتصادي فشارونو او نړیوالې انزوا له امله د سقوط پر لور روان دی.

مایکل مک‌کال همدارنګه زیاته کړې، چې د ایران اوسنی رژیم د سیمې د بې‌ثباتۍ اصلي لامل دی او د هغه په باور، د دغه نظام پای ته رسېدل به د منځني ختیځ د امنیت او ثبات لپاره مهم بدلون رامنځته کړي.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف خبرداری ورکړی چې هېواد یې د افغانستان او هند د ګډ برید له ګواښ سره مخ دی.

هغه ویلي، که څه هم د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان ځان د پاکستان دوست بولي، خو په عمل کې یې دښمن دی.

خواجه اصف له جيونیوز سره په مرکه کې ویلي چې د افغانستان خاوره د پاکستان د دښمنانو له خوا کارول کېږي او ټینګار یې کړی چې دا ګډ ګواښ باید د پاکستان په دفاعي پلان کې شامل شي.

بلخوا، د طالبانو حکومت په ځلونو د پاکستان دا ډول ادعاوې بې‌اساسه بللي دي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د طالبانو حکومت او هند اړیکې وروستیو کې ښې شوي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د نړیوال اقتصادي فورم (WEF) په غونډه کې وویل چې امریکا به د ګرینلنډ د ترلاسه کولو لپاره پوځي ځواک ونه کاروي، خو ټینګار یې وکړ چې دا ټاپو د امریکا د «ملي امنیت لپاره حیاتي ارزښت» لري او باید پرې عاجلې خبرې پیل شي.

ټرمپ وویل، که څه هم امریکا د پوځي ټکر غوښتنه نه لري، خو که شخړه رامنځته شي، واشنګټن به «په هره جګړه کې نه‌درېدونکی» وي.

هغه زیاته کړه چې اروپا په ناسم لوري روانه ده او د لوړو لګښتونو، کډوالۍ او تجارتي سیاستونو له امله له ستونزو سره مخ ده.

نوموړي همدارنګه وویل چې د ناټو غړي هېوادونه د امریکا له پوځي او اقتصادي قربانیو منندوی نه دي او واشنګټن په بدل کې «یوازې تاوانونه» ګالي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اروپايي اتحادیې مشرانو ته په تندو څرګندونو کې ویلي، که چېرې امریکا نه وای؛ نو نن به د اروپا خلکو په الماني ژبه خبرې کولې او ښايي لږه جاپاني ژبه هم ورسره وه.

ټرمپ ویلي، له دویمې نړیوالې جګړې وروسته امریکا ګرینلنډ بېرته ډنمارک ته وسپاره.

نوموړي زیاته کړې چې امریکا اړتیا لري چې ګرينلنډ د ملي امنیت له پلوه په کنټرول کې وساتي او هیله یې ښودلې چې دې موضوع کې یو مناسب حل به وموندل شي.

هغه په طنزي او نیوکه ییزه لهجه ویلي: «موږ څومره احمقان وو چې دا مو وکړل؟ خو دا کار مو وکړ. اوس هغوی څومره ناسپاسه شوي دي.»

د ټرمپ دا څرګندونې په داسې حال کې شوي چې د امریکا او اروپايي هېوادونو ترمنځ د امنیتي، پوځي او سیاسي همکاریو پر سر اختلافونه زیات شوي دي.

د طالبانو حکومت د امربالمعروف او نهی عن المنکر وزیر خالد حنفي ادعا کړې، چې ږیره د هیچا له شخصي حریم سره تړاو نه لري.

د یاد وزارت ویاند سیف‌الاسلام خیبر د چهارشنبې په ورځ، د حنفي د وینا یوه برخه خپره کړې، چې پکې نوموړي د خلکو په ږیرو کې لاسوهنه توجیه کړې ده.

حنفي ویلي، د محتسبینو دنده د اسلامي شریعت پلي کول دي او هغه د ږیرې کمول د «شخصي حریم» تر عنوان لاندې پوښتنې لاندې راولي.

نوموړي زیاته کړې: «کله چې موږ چا ته وایو نکتایي مه تړه، دریشي مه اغونده یا بې‌حجابه مه اوسه، له موږ پوښتنه کېږي چې ولې داسې خبره کوئ؟»

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې څو ورځې وړاندې د طالبانو محتسبینو په هرات کې د یو شمېر محصلانو د فراغت پر مراسمو د هغوی نکتایي د لیرې کیدو غوښتنه کړې وه.

په همدې حال کې، ښاریان وایي طالبان د اسلامي شریعت د سخت‌دریځ تفسیر په پلي کولو سره، د خلکو پر فردي ازادیو سخت محدودیتونه لګولي او زیاتوي چې هماغه متل دی چې ږیره زما واک یې د ملا.

‏د متحده عربي اماراتو دولت په کابل کې د تېرې ورځې برید غندلی او دا پېښه یې ترهګریز عمل بللی.

اعلامیه کې ویل شوي:« په کابل ښار ترهګرېز برید په سختو ټکو غندو چې له امله یې یو شمیر کسان په کې وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان شوي دي.»

د متحده عربي اماراتو د بهرنیو چارو وزارت په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ټینګار کړی چې متحده عربي امارات دغه «جنایتکارانه» عمل په کلکه غندي او د تاوتریخوالي، افراطیت او ترهګرۍ د ټولو بڼو پر ضد خپل تلپاتې دریځ تکراروي، هغه کړنې چې د امنیت او ثبات د ګډوډولو موخه لري.

متحده عربي امارت د شوي برید د قربانیانو له کورنیو سره خپله ژوره خواخوږي ښودلې، او د چین ولسي جمهوریت او د هغه له خلکو، او همدارنګه د افغانستان له خلکو سره یې د دې پېښې په تړاو خپله خواخوږي شریکه کړې ده.

اعلامیه کې ټپیانو ته د ژر تر ژره رغېدو هیله څرګنده شوې ده.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د اقتصادي همکاریو سازمان (ECO) له لوري ورته د طبیعي پېښو د مدیریت په اړه د نننۍ غونډې لپاره د ګډون رسمي بلنه ورکړل شوې وه.

دغه غونډه نن د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې ترسره کېږي.

د وزارت د معلوماتو له مخې، «اسلامي امارت» له اړوندو ارزونو وروسته دې پایلې ته رسېدلی چې په یادې غونډه کې د «امارت» د پلاوي ګډون به عملي ګټه ونه لري.

له همدې امله پرېکړه وشوه چې پلاوی دې غونډې ته ونه لېږل شي.

د یادونې ده چې د اقتصادي همکاریو سازمان هر کال د غړو هېوادونو ترمنځ د طبیعي افتونو، اقتصادي همکاریو او سیمه‌ییزو ننګونو په اړه ناستې کوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په یوې تازه مرکې کې ټینګار کړی چې هیڅ امریکايي وګړی نباید د طالبانو له حکومت سره بندي پاتې شي.

د راپور له مخې، ډېنېس کویل، یو امریکايي اتباع، نږدې ۹ میاشتې کېږي چې په افغانستان کې بندي دی، او د هغه خور وايي له څو میاشتو راهیسې له ورور سره اړیکه نه لري او باید ژر خوشې شي.

ټرمپ ویلي چې که کویل بې‌ګناه وي؛ نو په دې اړه به جدي اقدام وکړي.

مخکې له دې، د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد هم ویلي و چې په افغانستان کې لا هم دوه امریکایان بندیان پاتې دي.

د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو پلان لري چې امریکا ته سفر وکړي.

دغه سفر د آیپک کلنۍ غونډې لپاره دی چې په واشنګټن کې د فبرورۍ له ۲۲ څخه تر ۲۴ پورې ترسره کېږي، او امکان لري چې نتانیاهو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره هم وګوري.

د راپور له مخې، د سفر اصلي محور به ایران وي، په ځانګړي ډول که تر غونډې پورې امریکا پر ایران کوم پوځي اقدام نه وي کړی.

په همدې حال کې، واشنګټن په منځني ختیځ کې خپل پوځي حضور زیات کړی، چې پکې د اف-۱۴ ای جنګي الوتکو اسکادران، د C-17 ترانسپورتي الوتکې، او د «آبراهام لینکلن» او «جرالد آر. فورد» بېړۍ شاملې دي.

بل لورته ایران خبرداری ورکړی چې پر خپل مشر هر ډول برید به د جګړې اعلان وګڼي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي په وال سټریټ ژورنال کې د ایران د ملي پاڅون په اړه بیا د «بې نظمۍ» ادعا تکرار کړې او په ضمني توګه یې سیمې او نړۍ ته د احتمالي جګړې ګواښ کړی.

په ورته وخت کې، عراقچي ویلي چې ایران د «عادلانه» مذاکرې او توافق لپاره چمتو دی.

دا په داسې حال کې ده چې ټرمپ د ایران له استازو سره لیدنې او خبرې ودرولي او ویلي چې ایران هڅه کوي د امریکایي پوځي اقدام په وړاندې د معترضانو د اعدامونو د درولو ژمنه ورکړي.