د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا په ځانګړې غونډه کې د استرالیا استازي ټینګار کړی چې د ایرانیانو ملي پاڅون بهرنۍ توطئه نه ده، بلکې د ایران د خلکو د واقعي غږ انعکاس دی.

نوموړې ویلي، هغه اعتراضونه او خوځښتونه چې دا مهال په ایران کې روان دي، د ولس له ژورو غوښتنو سرچینه اخلي او نړیواله ټولنه باید دا د خلکو مشروع غږ وبولي، نه د بهرنیو لاسوهنو پایله.

د استرالیا استازې زیاته کړې: «موږ د ایران د خلکو تر څنګ ولاړ یو» او له ایراني چارواکو یې غوښتي چې د بیان ازادي او د سوله‌ییزو غونډو او لاریونونو ازادي پرته له وېرې تضمین کړي.

هغې همداراز ټینګار کړی چې ټول هغه کسان چې د بشري حقونو په سرغړونو کې ښکېل دي، باید وپیژندل شي او عدلي او قضايي تعقیب شي، څو عدالت ټینګ شي او د معافیت فرهنګ پای ته ورسېږي.

امریکا په رسمي ډول د روغتیا له نړیوال سازمان (WHO) څخه خپل غړیتوب پای ته ورساوه او له دې ادارې سره یې هر ډول عملي، مالي او تخنیکي اړیکې پرې کړې دي.

امریکايي چارواکو ویلي، د روغتیا نړیوال سازمان د کورونا وبا پر مهال په خپل مسؤلیت کې پاتې راغلی، د وبا په مدیریت کې یې سم او پر وخت اقدامات نه دي کړي او پرېکړې یې تر ډېره سیاسي وې، نه علمي.

د امریکا په وینا، دغه سازمان د واشنګټن د ګټو خلاف چلند کړی دی.

بل لور ته، د روغتیا نړیوال سازمان د امریکا د پرېکړې په غبرګون کې ویلي، چې متحده ایالات لا هم د سازمان پر وړاندې شاوخوا ۲۷۰ میلیونه ډالره مالي پور لري او دا پیسې باید ورکړل شي، ځکه چې دا د پخوانیو ژمنو او مالي مکلفیتونو برخه ده.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی، چې دغه پور د امریکا له احتمالي وتلو سره نه لغوه کېږي او د نړیوالې روغتیا د پروګرامونو د دوام لپاره حیاتي ارزښت لري.

د یادونې وړ ده چې امریکا د روغتیا نړیوال سازمان له سترو تمویل کوونکو هېوادونو څخه وه او د دې هېواد وتل کولی شي د نړیوالو روغتیایي پروګرامونو پر بودجې او فعالیتونو اغېز وکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زېلینسکي پر څرګندونو سختې نیوکې کړې او ویلي یې دي چې زېلینسکي د امریکا او اروپا د مالیه ورکوونکو پیسې د خپلو فاسدو جنرالانو د جیبونو د ډکولو لپاره کاروي.

عراقچي ویلي، زېلینسکي د روسیې جګړه د ملګرو ملتونو د منشور خلاف یرغل بولي؛ خو په عین وخت کې په ښکاره او بې‌شرمانه ډول پر ایران د امریکا د غیرقانوني برید غوښتنه کوي، چې دا هم د هماغه منشور سرغړونه ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړې، نړۍ له داسې «مغشوشو مسخرو» ستړې شوې ده او ټینګار یې کړی چې ایران د بهرنیو ځواکونو، اجیرانو او پردیو په ملاتړ ولاړ پوځ نه لري.

هغه ویلي، ایرانیان ښه پوهېږي چې څنګه له خپل هېواد دفاع وکړي او د خپل امنیت لپاره د بهرنیو مرستو غوښتلو ته اړتیا نه لري.

د هیواد د پخواني ولسمشر حامد کرزي د دفتر رئیس، کریم خرم ویلي، چې منځنی ختیځ او سیمه د دوو خطرناکو تحولاتو پر درشل ولاړه ده چې اغېزې به یې تر افغانستان پورې ورسېږي.

خرم په یوه تحلیلي څرګندونه کې ویلي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له‌خوا د غزې لپاره د «سولې شورا» جوړېدل، په حقیقت کې د سولې پروژه نه، بلکې یوه لویه سوداګریزه طرحه ده چې هدف یې د فلسطیني ولس ایستل او د غزې تجارتي استثمار دی.

د کریم خرم په وینا، دا شورا د یوې خصوصي نړیوالې کمپنۍ بڼه لري او مشري یې پخپله ټرمپ او د لوېدیځ میلیاردران کوي، چې غواړي غزه په یوه سوداګریز تفریحي مرکز بدله کړي.

نوموړي همدارنګه د داعش د شاوخوا ۷ زره بندیانو انتقال له سوریې څخه عراق ته ژور امنیتي خطر بللی او ویلي یې دي، چې دا کار داعش ایران، افغانستان او ټولې سیمې ته نږدې کوي.

خرم زیاته کړې چې، که کرد ځواکونو کولی شول دا بندیان وساتي؛ نو د سوریې حکومت یې د ساتلو وړتیا ولې نه لري؟ په داسې حال کې چې عراق پخپله له پراخو ستونزو سره مخ دی.

هغه خبرداری ورکړی چې دا ډول سیاسي او امنیتي لوبې به د سیمې ثبات لا پسې زیانمن کړي او د نوې بې‌ثباتۍ دروازې به پرانیزي.

په پاکستان کې د طالبانو حکومت پخواني سفیر مولوي عبدالسلام ضعیف ویلي، د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هڅې او سیاستونه په منځني ختیځ کې د صهیونیستي رژیم د پیاوړتیا، بقا او د مالي ګټو د ترلاسه کولو لپاره دي.

نوموړي ویلي، ټرمپ غواړي د سولې تر شعار لاندې د فلسطین د مقاومت غورځنګ حماس بې‌وسلې کړي او یو شمېر اسلامي هېوادونه د اسلام په نامه د صهیونیستي رژیم ملاتړ ته وهڅوي.

مولوي عبدالسلام ضعیف دا کړنې د فلسطین د موجودیت پر وړاندې لوی ګواښ بللی او ټینګار یې کړی چې دا تګلاره د فلسطیني ولس له قربانیو سره ښکاره جفا ده.

‏وال‌سټریټ ژورنال د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې واشنګټن له سوریې څخه د خپلو ټولو پوځي ځواکونو د بشپړ وتلو پر امکان غور کوي.

د راپور له مخې، دا ارزونه په داسې وخت کې روانه ده چې احمد الشرع هڅه کوي د هېواد د شمال ختیځ سیمو کنټرول بېرته له هغې کردي ملېشې ډلې واخلي چې د امریکا له ملاتړ څخه برخمنه ده.

وال‌سټریټ ژورنال لیکي، دا بدلونونه په داسې حال کې رامنځته کېږي چې د احمد الشرع حکومت د امریکا د پوځ له اوږدمهاله سیمه‌ییز شریک، یعنې د کردانو په مشرۍ د سوریې دیموکراتیکو ځواکونو (SDF)، د منحل کېدو امر کړی دی.

اروپايي ټولنې د افغان ښځو د اقتصادي ځواکمنتیا لپاره د «ویلیډ» پروګرام د دویم پړاو د پيل په موخه ۱۰ میلیونه یورو نوې مرسته اعلان کړه.

دا پروګرام د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام له لوري عملي کېږي او په هغو ولایتونو کې به پلی شي چې ښځې پکې د کار او مالي خدماتو محدود لاسرسی لري.

د پروګرام موخه د ښځو عاید لوړول، د کورنیو اقتصادي مقاومت پیاوړتیا او په اقتصادي پرېکړو کې د ښځو ونډه زیاتول دي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ په داووس کې د «سولې شورا» په نوم د یو نوي نړیوال بنسټ منشور لاسلیک کړ، چې هدف یې د نړیوالو شخړو حل او د «تلپاتې سولې» ټینګښت بلل شوی دی.

د دې شورا دایمي غړیتوب یو میلیارد ډالر ټاکل شوی او شاوخوا شلو هېوادونو، د سعودي عربستان، ترکیې، مصر، قطر او پاکستان په ګډون، یې غړیتوب منلی دی.

که څه هم سپینې ماڼۍ په پیل کې دا شورا د غزې د بیا رغونې لپاره اعلان کړې وه، خو په رسمي منشور کې د غزې یادونه نه ده شوې.

بریتانیا د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د ممکنه ګډون له امله له دې شورا سره یوځای کېدل رد کړي، خو ټرمپ ویلي چې پوتین د غړیتوب بلنه منلې ده.

دا شورا به له ملګرو ملتونو سره همکاري وکړي، خو منتقدان وایي دا بنسټ ښايي د ملګرو ملتونو د بدیل په توګه جوړ شوی وي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي د ایران د حکومت پر وړاندې سختې نیوکې کړي او ویلي یې دي، که نړیواله ټولنه د تهران رژیم ته د بقا اجازه ورکړي، نو دا به نورو مستبدو واکمنانو ته دا پیغام ورکړي چې «که کافي خلک ووژنې، په واک کې پاتې کېدای شې.»

زلنسکي د داووس په غونډه کې ویلي، د ایران د ولس پراخو اعتراضونو د نړۍ پام ځانته اړولی و، خو دا پاڅونونه په وینو کې ډوب کړل شول.

د هغه په وینا، نړیوالې ټولنې د ایران له خلکو سره لازمه مرسته ونه کړه او یوازې یې ننداره کوله.

د اوکراین ولسمشر ټینګار کړی، هغه مهال چې نړیوال سیاستوال د دریځ نیولو په اړه بحث کاوه، د ایران واکمنو مذهبي مشرانو له وړاندې زرګونه کسان وژلي وو.

زلنسکي دغه څرګندونې د هغو انتقادونو په ترڅ کې کړې چې لوېدیځ هېوادونه د استبدادي نظامونو پر وړاندې نرم دریځ خپلوي او د بشري حقونو د سرغړونو پر وړاندې چوپ پاتې کېږي.

هغه خبرداری ورکړی چې د ایران په څېر رژیمونو ته د حساب‌ورکولو پرته پرېښودل، نه یوازې د ایران خلکو ته، بلکې د ټولې نړۍ امنیت ته جدي ګواښ دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په داووس کې د ایران په اړه ویلي چې ایران غواړي خبرې اترې وکړي او موږ به هم خبرې اترې وکړو.

په اسرائیل کې د امریکا سفیر مایک هاکبي ویلي چې ټرمپ به د ایران له معترضینو سره د مرستې په اړه ژمن پاتې شي.

د اسرائیل د ۱۲م چینل د راپور له مخې، لوېدیځو استخباراتي ادارو د لومړي ځل لپاره د ایران د امنیتي ځواکونو په لیکو کې د درز نښې موندلې دي، او سلګونه افسران د سپاه پاسداران او بسیج له لیکو بېل شوي دي.