د ایران د سپاه پاسداران اړوند تسنیم خبري اژانس ویلي، چې د ایران اړوند ډرون الوتکه د امریکا د ایف-۳۵ الوتکې لخوا ویشتل شوې ده.

تسنیم د یوې باخبرې سرچینې په حواله ویلي، چې شاهد ۱۲۹ ډرون په خلاصو اوبو کې د خپل ماموریت په جریان کې په کشف، څارنې او عکس اخیستنې بوخت و، خو بیا یې اړیکه له لاسه ورکړه او لامل یې تر څېړنې لاندې دی.

یاد اژانس زیاته کړې، مخکې له دې چې دا ډرون په نښه شي، خپل ټول معلومات یې مرکز ته انتقال کړي دي.

تر دې مخکې، یوه امریکایي چارواکي رویټرز ته ویلي وو چې شاهد ډرون، چې په عربي سمندر کې د ابراهیم لینکن الوتکې وړونکې بېړۍ په لور الوتنه کوله، د امریکا د ایف-۳۵ جنګي الوتکې لخوا ویشتل شوی دی.

یو امریکایي چارواکي رویترز ته ویلي چې د امریکا ځواکونو د یوې ایرانۍ بې‌پیلوټه الوتکې پر وړاندې اقدام کړی چې د عرب سمندرګي په سیمه کې د امریکا د الوتکو وړونکي بیړۍ ته نږدې شوې وه.

د چارواکي په وینا، یاد ډرون د بیړۍ له امنیتي حریم سره نږدې راغلی و؛ نو د خطر د کمولو په موخه امریکایي ځواکونو وویشت او نسکور یې کړ.

د دغې ويشتل شوې ډرون الوتکې نوم شهيد – ۱۳۹ ښودل شوی چې د F-35 امريکايي جيټ الوتکې لخوا ويشتل شوې ده.

د پېښې په اړه نور جزئیات او د اړوند ځواکونو د اقداماتو کره توضیحات لا خپاره شوي نه دي؛ خو امریکایي چارواکو ټینګار کړی چې د بحري ځواکونو امنیت د هر ډول احتمالي ګواښ په وړاندې ساتل کېږي.

د طالبانو حکومت اړوند المرصاد رسنۍ ته سرچینو ویلي چې تېره شپه د خیبر پښتونخوا د باړې ولسوالۍ د قمبرخېلو په شنکو سیمه کې د داعشیانو پر یوه پټنځای نامعلومو وسلوالو برید کړی دی.

المرصاد وایي چې د پېښې په نتیجه کې یوولس داعشیان وژل شوي او درې نور ټپیان شوي دي.

سرچینې زیاتوي، چې په وژل شویو کې زیاتره داعشیان د بهرنیو هېوادونو وګړي دي، چې تېره کال د نومبر په وروستیو کې د جبارمېله په سیمه کې د دوی د مرکزونو پر وړاندې د ډرون بریدونو وروسته دغه سیمې ته تللي وو.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر او د پاکستان په پارلمان کې د اپوزیسیون مشر محمود خان اڅکزي د سیمې د هېوادونو د احتمالي نوې وېش په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د کورني یووالي پر اړتیا یې ټینګار کړی دی.

اڅکزي په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې ځینو بهرنیو کړیو داسې نقشې جوړې کړې دي چې د مذهب او ژبې پر بنسټ د سیمې هېوادونه سره بېلوي.

د هغه په وینا، په دغو نقشو کې د کردستان د جوړېدو تر څنګ د پاکستان او یو شمېر عربي هېوادونو د نوې وېشنې انځور هم ښودل شوی دی.

نوموړي وویل، دا نقشه د یوه امریکايي پوځي له لوري جوړه شوې ده.

هغه خبرداری ورکړی، چې که د سیمې ولسونه او مشران هوښیار نه وي، بهرني ځواکونه به د خپلو ګټو لپاره خلک یو د بل پر وړاندې ودروي.

اڅکزي زیاته کړې، پر ځای د دې چې نور موږ سره وجنګوي، باید پخپله کېنو، خبرې وکړو او خپلې ستونزې د تفاهم له لارې حل کړو.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر د روانو سیاسي او امنیتي کړکېچونو حل د انصاف، عدالت او د پارلمان په پیاوړتیا کې بللی او ویلي، چې یوازې یو قوي ولسواک نظام کولی شي هېواد له بحران څخه وباسي.

‏د سویس د سنت ګالن ښار د اورګاډي تمځي مخې ته تېره ورځ ماښام مهال پنځو افغان ځوانانو پر یوه ۳۷ کلن سویسي وګړي برید کړی او وهلی یې دی.

د سنت ګالن د کانتون پولیسو د معلوماتو له مخې، پېښه شاوخوا د ماښام په ۵:۳۰ بجو د بس تمځي د «B» تمځای په سیمه کې رامنځته شوې ده.

ویل کېږي چې لومړی یو ۱۹ کلن افغان ځوان له یاد کس سره شخړه پیل کړه او وروسته څلور نور ځوانان هم ورسره یو ځای شول او نوموړی یې په سوکانو، لغتو او لرګي وواهه.

پولیس وايي، سویسي وګړی برسېرن ټپي شوی دی.

ټول پنځه بریدګر له پېښې وروسته تښتېدلي وو، خو لږ وخت وروسته د ښار د پولیسو له خوا نیول شوي او دا مهال په توقیف کې دي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ترکيې د ديپلوماتيک ماموريت له نوي مشر سادين آی يلدیز سره د پېژندنې ناسته ترسره کړې.

د بهرنيو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، په دې ليدنه کې د افغانستان او ترکيې ترمنځ د دوه‌اړخيزو اړيکو پر پراختيا خبرې شوې.

خبرپاڼه زياتوي چې امیرخان متقي د ترکيې د نوي ديپلوماتيک ماموريت مشر ته د دندې د بريا هيله څرګنده کړې او ويلي چې د افغانستان او ترکيې ترمنځ اړيکې مخ پر پياوړتيا دي.

په همدې حال کې، سادين آی يلدیز د دواړو هېوادونو ترمنځ اړيکې ښې بللې او د افغانستان سره د ترکيې د همکاريو پر پراخېدو، په ځانګړي ډول د اقتصاد او روغتيا په برخو کې ټينګار کړی.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر، ژان نوئل بارو ویلي چې د واشنګټن او تهران ترمنځ خبرې اترې باید په لومړي پړاو کې په ایران کې د معترضانو د ځپلو د پای ته رسولو پر موضوع متمرکزې وي، او وروسته دې نورو دوسیو ته، لکه اټومي او توغندیزو پروګرامونو ته پاملرنه وشي.

بارو ویلي چې دا اقدامات باید بې‌جزا پاتې نه شي، او له همدې امله فرانسې تېره اوونۍ قاطع پرېکړې کړې دي.

د یوه خبریال د پوښتنې په ځواب کې، چې ایا د امریکا ولسمشر کولی شي د ایران د کورني وضعیت په تړاو په مذاکراتو کې مثبت رول ولوبوي که نه، بارو ویلي: «له زړه هیله لرم چې همداسې وي، ځکه د ایران خلک د ازادۍ حق لري، د درناوي حق لري، او دا حق لري چې د خپل راتلونکي په اړه پخپله پرېکړه وکړي.»

د خېبر پښتونخوا وزیراعلی سهیل افریدي ویلي، د پاکستان فدرالي حکومت تر اوسه له خیبر پښتونخوا صوبې ۴۷۵۸ میلیارده روپۍ قرضدار دی، چې له امله یې د عامه خدمتونو پرمختګ اغېزمن شوی.

نوموړي په پېښور کې د ځوانانو د مشرانو کنوانسیون ته په وینا کې وویل، که دا پیسې ورکړل شي نو په صوبه کې به د ادارو موثریت او د خلکو خدمتونه نور هم پیاوړي شي.

افریدی زیاته کړې، چې قبایلي ضلعې که څه هم په ۲۰۱۸ کال کې په اداري توګه له خېبر پښتونخوا سره یوځای شوي، خو مالي ادغام لا هم نه دی شوی، چې دا د اساسي قانون خلاف عمل دی.

نوموړي د تیرا د سیمې لپاره د ۴ میلیارده روپیو مرستې دفاع کړې او ویې ویل چې د دغې مرستې پر سر شور جوړ شوی، خو د میلیاردونو روپیو د فساد پر وړاندې چوپتیا موجوده ده.

د بلوچ ازادي غوښتونکي وسله وال پوځ (BLA) ادعا کړې چې د بلوچستان د نوشکي ولسوالۍ د پاکستاني پوځ پر څو امنیتي پوستو او مرکزي قرارګاه و، یې همغږي بریدونه کړي او د ښار کنټرول یې ترلاسه کړی دی.

له سیمې خپرو شوو ویډیوګانو کې د BLA وسله وال، چې ښځې هم پکې شاملې دي، د SPG-82 په ګډون درنې وسلې کاروي او د پوځ پر کمپونو ډزې کوي.

راپورونه وایي چې په نوشکي کې نن څلورمه ورځ هم نښتې روانې دي او د ځانمرګو بریدونو وروسته وسله وال پر ځینو کمپونو دننه ورننوتي.

همدارنګه د پاکستان د استخباراتي ادارې ISI پر دفتر د برید ادعا هم شوې ده.

ځايي سرچینو ویلي، پاکستاني ځواکونه هڅه کوي بېرته د ښار کنټرول ترلاسه کړي، خو د اکمالاتو لارې یې پرې شوې دي.

د راپورونو له مخې د هوايي بریدونو له امله تر دې دمه د یوه ماشوم په ګډون لږ تر لږه ۱۱ ولسي وګړي وژل شوي دي.

وای‌نټ په یو راپور کې ویلي، په اسراییل کې داسې اندېښنه شته چې ډونالډ ټرمپ هڅه کوي خپل سیاسي مشروعیت بشپړ کړي څو د ایران پر وړاندې د احتمالي نظامي اقدام لپاره زمینه برابره کړي.

راپور زیاتوي چې که خبرې ناکامه شي، ټرمپ به ووایي چې د خبرو بشپړه هڅه شوې؛ خو د ایران چارواکي سرسخت پاتې شوي، او اوس یواځینۍ لار د «سخت درس ورکول» ده.

ویل کېږي، ټرمپ غواړي د خبرو کانال تر وروستۍ اندازې پرمخ بوځي، خو که ایران د هغه شرایط ونه مني، نو په سخت اقدام غور کوي.

راپور وايي، د خبرو او احتمالي نظامي اقدام دقیق مهالویش نه دی څرګند؛ خو خبره د څو اونیو په اړه ده.