ځايي سرچینې وایي چې د ایران د مشهد ښار د ګلشهر سیمې یو شمېر افغانانو د طالبانو د حکومت د حجاب تګلارو پر ضد اعتراضي غونډه کړې وه، خو د ایران امنیتي ځواکونو دغه لاریون پای ته رسولی او ګڼ ګډونوال یې نیولي دي.
د عیني شاهدانو په وینا، د ایران ځواکونو له معترضینو سره سخت چلند کړی، ځینې یې وهلي ټکولي او وروسته یې نېولي دي.
تر اوسه د ایران چارواکو د نیول شویو کسانو د شمېر او د پېښې د جزییاتو په اړه رسمي معلومات نه دي خپاره کړي.
لیکوال: احمد شاه ساحل
ولسمشر غني یو ځل بیا، د مخکنیو ځلونو خلاف، یو متفاوت بحث مطرح کړی او هغه د سولې بحث دی. ده له ۲۰۲۱ کال څخه بیا تر همدې تېر اختریز پیغام پورې، د سولې موضوع تقریباً ایګنور کړې او پرېښې وه. زیات وخت به یې یوازي همدا ویل چې که څوک یې وغواړي، همکارۍ ته تیار دی. خو د دې خبري او دې چې ”باید سوله وسي“، ترمنځ یو عالم توپیر موجود دی. مانا دا چې په لومړۍ خبره کې د ده تر ډېره ټینګار پر دې و چې که د حکومت په یوه څنډه او مشورتي برخه کې واوسي، نو د عمر وروستي کلونه به یې نه ضایع کېږي او خدمت به وکړي.
خو د دې دوهمې خبرې مانا بیا دا ده چې نوموړې موضوع دومره ساده نه حلوي، بلکې غواړي چې لومړی باید د سولې تړل سوی ور بېرته پرانیستل شي، ډیالوګ پیل شي او پر ځینو مهمو سیاسي مسایلو تر توافق وروسته، وطن ته د تګ او هلته د کار بحث مطرح شي. که خبره یې نور هم تحلیل شي، ممکن لنډه پایله یې دا وي چې نه غواړي د اوسنیو حاکمانو له لوري د جوړ شوي عادي ”کمېسیون“ له لارې هېواد ته ستون شي؛ بلکې غواړي د دایمي سولې او ثبات په خاطر، د یو منل شوي سیاسي ادرس او رسمي حیثیت په چوکاټ کې بېرته هېواد ته ور وګرځي. ځکه که له سولي او سیاسي توافق پرته هېواد ته ستون شي، سیاسي وزن او نقش به یې تر ډېره د یوه عادي افغان په کچه محدود وي؛ خو که د سولې او سیاسي جوړجاړي له تحقق وروسته ستنیږي، نو ښکاره ده چې د خپل سیاسي – رسمي موقف او اعتبار له بشپړ وزن سره به صحنې ته راګرځي.
په همدې اساس، په ننني پیغام کې وايي دا د ولس غوښتنه ده، نه سوای کېدای چې له پامه یې وغورځوو.(مطلب لکه مخکې یې چي اراده کړې وه چې نور به د سولې بحث نه رامنځته کوي یا به یې له پامه غورځوي.)
وروسته وايي: ”دلته اساسي پوښتنه همدا ده چې دایمي سولې ته، چې زموږ له لاسه وتلې حق دی، څنګه ورسېږو؟ آیا دا ومنو چې د یوې ډلې د ارادې تحمیل موږ هغې ته رسولی شي؟ که نه باید ټول لاسونه سره ورکړو، زړونه یو کړو، سرونه نږدې او فکرونه سره ګډ کړو، څو هغې ته ورسېږو؟
لنډه دا چې، ممکن ولسمشر د سولې په اړه خپله پخوانۍ طرحه، چې د ”عادلانه او پایدارې سولې ستراتیژۍ“ تر عنوان لاندې یې جوړه کړې وه، له ځینو تعدیلاتو سره یو ځل بیا مطرح کړي. یاده طرحه له سیاسي توافق څخه پیلېده، بیا د سولې د حکومت تر رامنځته کېدو رسېده، او وروسته د سولې جوړونې، دولت جوړونې او بازار جوړونې د پروسو په پيل او تکمیل بشپړېده.
دا چې د سولې د بحث بیا پرانیستل به څومره عملي وي او ایا د ښکېلو اړخونو د توافق وړ به وګرځي، جلا بحث دی؛ خو ولسمشر غني، د ملت د منتخب ولسمشر په توګه او د خلکو د غوښتنې پر بنسټ مکلف دی چې تر هر څه وړاندې، لومړی د سولې بحث مطرح کړي او مطلوب لوري ته د ډیالوګ بلنه ورکړي. په بله وینا، د سولې د بحث مطرح کول د ولسمشر لپاره انتخاب نه، بلکې یو ډول سیاسي او ملي مکلفیت دی.
دا چې نوموړی به د دې لارې له مخې مطلوب حالت ته ورسېږي که نه، او یا به یې بدیل انتخاب څه وي، په دې اړه قضاوت کول لا وختي ښکاري.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.
خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران گزارش داده است که حدود ۵۰ کشتی در تنگه هرمز در انتظار دریافت مجوز عبور از سوی نیروی دریایی سپاه پاسداران قرار دارند.
بر اساس این گزارش، این وضعیت در حالی به وجود آمده که نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس پیشتر اعلام کرده بود در پی تنشهای اخیر با آمریکا، تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی به روی کشتیهای تجاری و نفتکشها بسته است و کشتیهای دارای مجوز باید منتظر دستورهای بعدی بمانند.
همزمان، حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش ایران، گفته است که تنگه هرمز و بخشهای غربی آن تحت کنترل نیروی دریایی سپاه و بخش شرقی تنگه و شمال اقیانوس هند تحت نظارت نیروی دریایی ارتش قرار دارد. او تأکید کرده است که هیچ شناوری بدون اجازه امکان عبور از این آبراه را ندارد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرده است که متن نهایی توافق میان ایران و ایالات متحده تکمیل شده و این توافق در آستانه نهایی شدن قرار دارد.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفته است که اسلامآباد در جریان تلاشهای میانجیگرانه، از آنچه «کارزار انتشار اطلاعات نادرست برای تخریب روند صلح» خوانده، آگاه است.
به گفته شریف، پاکستان اکنون بهطور نزدیک با دو طرف برای تکمیل مراحل بعدی همکاری میکند و «صلح هرگز تا این حد نزدیک نبوده است.»
در همین حال، او حسابهای کاربری مقامهای ارشد ایران و آمریکا از جمله رؤسای جمهور و وزرای خارجه دو کشور، همچنین نمایندگان ویژه واشنگتن را در پست خود منشن کرده است.
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفته بود که توافق احتمالی با آمریکا بیش از هر زمان دیگری به نهایی شدن نزدیک شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز پیشتر پیام عراقچی را در شبکههای اجتماعی بازنشر کرده بود.
د هرات لپاره د طالبانو د حکومت والي نور احمد اسلام جار له یوې رسنۍ سره په مرکه کې تایید کړې چې دوی په یاد ولایت کې د حجاب د نه مراعتولو له امله یو شمېرې ښځې او نجونې نیولې دي.
شېخ اسلام جار ویلي، د هرات د نجونو او ښځو حجاب ورځ تر بلې د ځینو مسایلو تر اغېز لاندې راځي او موږ اړ شو ویې نیسو.
نوموړي د ښځو او نجونو د حجاب شخصي انتخاب رواني او شرعي ناروغي بللې او ټینګار یې کړی د دې لپاره یې په ښار کې ښځې نیولې څو د حجاب په اړه ورته ځانګړې لارښوونې وکړي او نور په بشپړ اسلامي حجاب کې ښار او بازار ته د اړتیا په صورت کې راووځي.
دا په داسې حال کې ده چې تر دې دمه د طالبانو د حکومت امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت او په هرات کې طالب چارواکو د دغه ولایت په یو شمېر سیمو کې د ښځو او نجونو د نیولو راپورونه ردول.
د ملګرو ملتونو شمېرې ښیي چې د طالبانو د امر بالمعروف محتسبینو په تېرو څو ورځو کې په هرات ولایت کې له ۳۰ ډېرې ښځې او نجونې نیولې دي.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که توافق احتمالی میان ایران و آمریکا «هیچگاه تا این اندازه به نهایی شدن نزدیک نبوده است.»
او با اشاره به ادامه رایزنیها، از رسانهها خواست تا پیش از نهایی شدن توافق از گمانهزنی درباره جزئیات و محتوای آن خودداری کنند.
این اظهارات ساعاتی پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مقامهای ایرانی را به انتشار نسخههای «غیرواقعی» از توافق در رسانهها متهم کرد و آنان را «بیاعتبار» خواند. با این حال، ترامپ بعداً پیام عراقچی را در شبکه اجتماعی خود بازنشر کرد.
پیش از این، شماری از رسانههای ایرانی، از جمله خبرگزاری رسمی دولت، جزئیاتی از توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن را منتشر کرده بودند.
امتحان کانکور سال ۱۴۰۵ که حدود ۱۲۰ هزار داوطلب در آن اشتراک کرده بودند، امروز با برگزاری دور چهارم و نهایی این آزمون در پوهنتون کابل، به پایان رسید.
اداره عمومی امتحانات اعلام کرده است که کانکور امسال در چهار دور برگزار شد.
در دور نخست داوطلبان ۱۵ ولایت، در دور دوم داوطلبان ۱۸ ولایت و در دور سوم فارغان صنوف دوازدهم ولایت کابل در آزمون شرکت کردند.
بر اساس معلومات این اداره، در دور چهارم و پایانی، غیرحاضران سه دور گذشته، فارغان خارج از کشور، فارغان اقوام و قبایل، فارغان مدارس دینی ولایت کابل، چهاردهپاسان و داوطلبان پوهنځیهای شبانه امتحان
دادند.
اداره عمومی امتحانات همچنین افزوده است که آزمون چهاردهپاسان ولایتهای ننگرهار، لغمان، کندهار، هلمند، فراه و نیمروز بهصورت جداگانه تنظیم و برگزار خواهد شد.
د امریکا د ولسمشر مرستیال جیډي ونس ویلي چې د ایران چارواکي به یوازې د یوې هوکړې د لاسلیک یا په خبرو اترو کې د ګډون په بدل کې هېڅ مالي امتیاز ترلاسه نه کړي.
ونس زیاته کړې چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو او د ایران د اټومي وسلو د احتمالي پروګرام د پای ته رسولو په اړه د احتمالي هوکړې په تړاو ګڼ ناسم معلومات خپرېږي.
د هغه په وینا، هره احتمالي موافقه به د امریکا او د هغې د متحدانو د امنیتي اندېښنو پر بنسټ تنظیم شي، او که ایران خپلو ژمنو ته ژمن پاتې شي، اقتصادي ګټې به نه یوازې ایران، بلکې ټوله سیمه هم ترلاسه کړي.
نن شپه د انګلېنډ په کوربتوب، د دولس هېوادونو د ښځینه کرکټ ملي لوبډلو په ګډون د ښځو د شل اووریز نړیوال جام سیالۍ پیلیږي.
دا د ښځو د شل اووریز نړیوال جام لسم پړاو دی چې د انګلېنډ په اوو بېلابېلو لوبغالو کې به ټولې ۳۳ لوبې ترسره شي او د جولای تر ۵مې به دوام وکړي.
په دې سیالیو کې ګډون کوونکې ۱۲ لوبډلې په دوو ګروپونو وېشل شوې دي چې هره لوبډله به د خپل ګروپ له نورو لوبډلو سره لوبې وکړي او بیا به د دواړو ګروپونو مخکښې دوه ـ دوه لوبډلې نیمه پایلوبو ته لار پیدا کړي.
د افغانستان کډواله ښځینه کرکټ لوبډله هم د شل اووریز نړیوال جام د سیالیو کتلو ته وربلل شوې او هلته به د تمریناتو لپاره ځانګړي فرصتونه هم وکاروي.
دا په داسې حال کې ده چې دا وخت نړۍ د بېلابېلو ورزشونو په کوربتوب بوخته ده، په بېلابېلو هېوادونو کې د کرکټ لوبډلو ترمنځ خپلې منځي دوه اړخیزې او درې اړخیزې نړیوالې لوبې روانې دي او همداراز امریکا، کاناډا او مکسیکو د فوټبال ملي لوبډلو او زرګونو مینه والو کوربه دي.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پیامی به زبان عبری در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که تا زمانی که او در رأس دولت اسرائیل قرار داشته باشد، ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از نهایی شدن توافق با ایران خبر داده و گفته است: «جنگ با ایران را به پایان رساندیم.»
او همچنین به خبرنگاران در کاخ سفید گفت که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، احتمالاً طی روزهای آینده برای شرکت در مراسم امضای این توافق در یکی از شهرهای اروپایی حضور خواهد یافت.
با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرده است که مفاد و جزئیات این تفاهمنامه همچنان در حال بررسی در «ارکان نظام» قرار دارد و هرگونه گمانهزنی درباره زمان و مکان امضای آن را تأیید نکرده است.