لیکوال: هارون سمون
ژاک درېدا او او جان فرانسوا لیوتار پر لیدلوري ما یو پرزېنټېشن اخیستی دی، دا څو وخت پرې لګیا یم، راتلونکې اونۍ به یې په ټولګي کې ارایه کړم.
ژاک درېدا د ډیکانسټرکشن تیوري رامنځته کوونکی دی. ډیکانسټرکشن تیوري په ټولنپوهنه او ژبپوهنه کې خورا مهمه تیوري ده، چې د ژبې او نړۍ په مورد د انسان پخوانی لیدلوری کاملاً تغیروي. که څه هم ډیکانسټرکشن د جوړښت د تخریب مانا لري؛ خو دریدا رټ جوړښتونه نه تخریبوي، بلکې د متن د لوستنې یوه خورا نوې تګلاره راباسي. د دې تیوري کلي هدف دا دی، چې مفاهیم یوه مانا نه ښندي، بلکې مختلفالنوعه تفسیرېدای شي؛ درېدا تر دې هم وړاندې ځي او وایي، چې آن ژبه د اعتماد وړ نده.
د درېدا دا خبره زما ډېره خوښه شوې، چې ټول مفاهیم، مفکورې او جوړښتونه د ابهام او مختلفالنوعه تفسیر قابلیت لري. زما په باور درېدا هڅه کړې، چې په ټولنیزو علومو کې د پدیدو او مفاهیمو پخوانۍ تشریح په خورا بنیادي ډول چلېنج کړي او پر متن یو ډول پلورالېسټي لیدلوری تحمیل کړي.
درېدا په الجزایز کې زېږدلی او وروسته بیا فرانسې ته وکوچېد. په ۲۰۰۴ز کال کې مړ شو.
څو ورځ مخکې ما پر مفتي منیر شاکر یو څه لیکلي وو. که څه هم پر اسلامي نړۍ د دین خرافاتي حاکم تصور د مختلفو اسلامي پوهانو او علماو لخوا سخت نقد شوی دی؛ خو په پښتنو کې پدې مورد تر اوسه چا دومره کار ندی کړی، لکه مفتی منیر شاکر.
نوموړی دیني عالم نه یوازې د اسلام په اړه د افراطي او خرافاتي مسلمانانو عقاید نقدوي، بلکې د اسلام په اړه د پاکیستان په وجود کې چې اسلامي خرافاتو کوم شکل نیولی دی، خصوصاً د پښتو تصورات په ډېر بنیادي ډول سره ډیکانسټرکټ کوي او د اسلام په اړه پښتنو ته خورا ټولنپوهنیز او میانهرو روایت وړاندې کوي.
د ده په دیني دیدګاه کې تر عبادت انسان محوریت لري، ترټولو مهمه دا ده، چې مفتي منیر شاکر خټک هڅه کوي د پیر او ملا تر خرافاتي تصور لاندې پښتنو ته نجات ورکړي او دا مسله یې هر بحث او ادعا کې حسېږي.
که څه هم دی ځینې وخت ډېرې عامیانه خبرې کوي او یوه یوه ټوکه هم پکې کوي؛ خو همدا مېتود د پښتنو د پوهولو دپاره ډېر ښه دی.
نوټ: که څه هم زه د منیر شاکر خټک له ځینو نظریاتو سره بنیادي مخالفت لرم، له دریدا سره یې ما ځکه ورته والی کړی، چې د ملا خرافاتي روایت چلېنجوي او دا زموږ د جاهلې ټولنې یو ټولنپوهنیز ضرورت دی؛ ګني درېدا بېخي بل ډول نظریات لري.
ما منیر شاکر د دین دننه له دریدا سره تشبه کړی دی؛ دریدا خپله فلسفه لري او جهانشمول نظریات لري. منیر شاکر خټک صرف د پښتنو د ټولنې دپاره یو اشد ضرورت دی.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.
