ورورسته تر هغې چې د خراسان په اړه د امرالله صالح څرګندونو هرکلی او غبرګونونه ولرل، نوموړي یو وار بیا په دې اړه تبصره کړې.

ښاغلي صالح ویلي، چې «خراسان» یو خیالي نوم دی، چې یو شمېر کسان یې د سیاسي موخو لپاره استفاده کوي.

د صالح په خبره، د دوو خراسانو په اړه یې خبره کړې، خو اوس مهال یو شمېر خلک، درېیم خراسان”چې هدف یې افغانستان دی” غواړي.

نوموړی وایي، «د درېیم خراسان» غوښتونکي قومونو ته توهین کوي، د بل کس نظر نشي زغملی، د نیوکو د زغم توان نه لري.

د هغه په خبره، که د درېیم خراسان په اړه بحث کېږي، نو د دغه خراسان لپاره پر مبارزې، د خلکو هویت او جغرافیې په اړه هم باید معلومات ورکړل شي.

د ایران او روسیې د بهرنیو چارو وزیرانو، سید عباس عراقچي او سرګي لاوروف د افغانستان په اړه خبرې کړي دي.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، دغو دواړو وزیرانو ویلي چې د افغانستان په تړاو به د دواړو هېوادونو همغږي دوامداره وي.

ایراني رسنیو د عباس عراقچي له قوله ویلي، چې تهران او مسکو د سوریې په اړه له یو، بل سره همغږي لري.

پخوانی طالب چارواکی او د خلاصون لار شورا مشر سید اکبر اغا یو وار بیا ویلي، چې د علم زده کړه مهمه ده او انسان ته حقیقت څرګندوي.

نوموړي پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، هر هغه دیني یا دنیوي علم چې انسان ته ګټه رسوي، باید زده کړل شي.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو حکومت له اوږدې مودې راهیسې افغان نجونې له زده کړو بې برخې کړې دي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) اعلان کړی چې د لیبیا سوېل ختیځ کې څو ډله‌ ییزې قبرونه موندل شوي دي.

دغه سازمان ویلي، په دې قبرونو کې، چې د جخاره او کفره دښتو په سیمو کې کشف شوي، لسګونه مړي موندل شوي، چې ډېری یې د مهاجرینو دي او د مرمیو د ویشتلو نښې پرې ښکاري.

د یادونې ده، کوم مهاجرین چې اروپا ته د رسېدو لپاره له لیبیا څخه تېرېږي، اکثره د قاچاقبرانو او وسله‌والو ډلو لاس ته لویږي، شکنجه کیږي او د غلامۍ لپاره پلورل کېږي.

اروپايي اتحادیه د لیبیا له ساحلي ساتونکو سره مالي مرسته کوي، چې له امله یې مهاجرین بیرته کمپونو ته ستنېږي، چیرې چې له دوی څخه ناوړه ګټه اخیستل کېږي او تشدد ورسره کیږي.

بل لورته د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، یوازې په ۲۰۲۴ کال کې تر ۲۲۰۰ زیاتو مهاجرینو د مدیترانې سمندرګي کې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

د ایران په چابهار کې له دوه ساعتونو سختې جګړې وروسته، ایراني پوځیانو د دوه وسله والو په وژلو سره دغه جګړه پای ته رسولې.

د ایران د بشري حقونو سازمان حال‌وش ویلي، چې په دې جګړه کې ایراني پوځیانو هم ګڼ شمېر تلفات لیدلي؛ خو تر دې دمه یې د مرګ ژوبلې په تړاو راپورونه نه دي ورکړل شوي.

حال‌وش زیاته کړې چې سیمه د ایراني پوځیانو لخوا لا هم تر څار لاندې ده او کوښښ کوي چې د یادو دوو تنو وژل شویو وسله والو هویت او جزیات ترلاسه کړي.

د فراه په قلعه‌کا ولسوالۍ کې د راوتلو سیلابونو له کبله ۲۱ کسان وژل شوي.

سیمه‌ییزې سرچینې وایي، یادې پېښې کې ۵ تنه نور ټپیان شوي.

په وژل شویو کسانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

ویل کېږي چې یو شمیر ښځې او ماشومان چې د تفریح لپاره د غرونو لمنو ته تللي وو، د طالبانو د ژغورنې ټیم په وخت د نه رسېدو له امله د باران او سېلابونو په راوتلو وژل شوي دي.

کندهار کې د کوټې چت پرېوتو له کبله اوو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې.

دغه پېښه د کندهار ښار د اوومي حوزې اړوند د کوبي په سیمه کې رامنځته شوې ده.

په وژل شویو کسانو کې درې کوچنیان او یوه ښځه شامله ده او درې تنه نور ټپیان دي.

ایران کې د سیستان بلوچستان جنوب ته پروت چابهار سیمه کې یوې ودانۍ ته ننوتې نامعلومه وسله واله ډله د ایراني پوځیانو سره د څو ساعتونو راهیسې په شدیده جګړه بوخت دي.

د ایران د بشري حقونو سازمان حال‌وش خبر ورکړی چې په سیمه کې د سپکو او درنو وسلو غږونه هم په چټکۍ سره اورېدل کېږي.

یاد سازمان زیاته کړې چې درنې وسلې د ایراني پوځیانو لخوا استفاده کېږي تر څو جګړه ژر مهار او وسله وال له منځه یوسي

تر اوسه د پیښې په سیمه کې د مرګ ژوبلې په اړه کره معلومات نه دي ورکړل شوي خو جګړه په تېزۍ سره روانه ده.

د فراه په ګلستان ولسوالۍ کې د پخوانۍ ناچاودې مرمۍ د چاودنې له کبله دوه تنه وژل شوي.

پېښه نن له غرمې وړاندې د “دهک” کلي کې رامنځته شوې، چې له کبله یې یو تن ټپي شوی هم دی.

افغانې سرې میاشتې ویلي، چې دا پېښه د بهرنیو ځواکونو پخوانۍ قرارګاه کې رامنځته شوې، چې ځینې کورونه یې هم تخریب کړي دي.

د افغانستان د بیا رغوونې لپاره د امریکا د څار ادارې پخواني مشر جان ساپکو ویلي، چې امریکا لاهم هره اوونۍ د طالبانو حکومت ته ډالر لیږي.

هغه ویلي، چې امریکا د طالبانو تر واک ته رسېدو وروسته، دوی ته ۲۱ میلیارده ډالره لېږلي دي.

ساپکو ویلي، که طالبان تغییر ونکړي؛ نو امریکا به پرې دا مرستې بندې کړي.

د هغه په خبره، یو شمېر امریکایي چارواکي، دیپلوماتان او قومندانان د امتیاز اخیستلو لپاره د افغانستان په اړه دروغ وایي.

نوموړي دغه راز د تېر نظام د سقوط په اړه ویلي، چې فساد او د طالبانو پر وړاندې جګړه کې د انګېزې نشتون یو له هغو لاملونو دي چې پخوانی نظام یې سقوط کړ.