د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د ملګرو ملتونو د استازولۍ دفتر (یوناما) هغې نیوکې ته غبرګون ښودلی چې د قصاص د سزا په اړه یې کړې وه او ویلي وه چې دغه شرعي حکم د ژوند د حق پر ضد عمل دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په خپره شوې اعلامیه کې ویلي چې پر شرعي احکامو نیوکه کول نامسوولانه، د یوناما د ماموریت خلاف او د زغم وړ نه ده.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې د قصاص پریکړه د درېیو محاکمو له هر اړخیزو څېړنو وروسته کیږي او مجرم ته د دفاع حق هم ورکول کېږي.

دغې وزارت یوناما ته سپارښتنه کړې چې باید خپل ماموریت ته ژمن پاتې شي او د افغانستان د ارزښتونو او شرعي قوانینو درناوی وکړي.

د جمعي امنیت تړون سازمان (CSTO) ویاندې ناتالیا خاریتونوا، ویلي چې د دې سازمان غړي هېوادونه د افغانستان د روان وضعیت او له منځنۍ آسیا سره پر پوله د امنیتي ګواښونو د زیاتوالي په اړه ژورې اندېښنې لري.

نوموړې له روسي ورځپاڼې “ایزوستیا” سره په یوه مرکه کې ویلي چې د افغانستان شمالي ولایتونه چې د منځنۍ آسیا امنیتي کمربند ته نږدې دي، له جدي ګواښونو سره مخ دي.

نوموړې زیاته کړې چې د دې ګواښونو پر وړاندې، د سازمان غړي د سیمه‌ییزې همغږۍ د پراخېدو غوښتونکي دي، څو د ترهګرۍ او مخدره موادو د قاچاق پر وړاندې اغېزناکه مبارزه وشي.

خاریتونوا ویلي، چې له افغانستان سره د تاجکستان د پولو پیاوړتیا، د سیمې د امنیت لپاره یو له مهمو لومړیتوبونو څخه ده.

د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو حکومت ویاند، ذبیح‌الله مجاهد ویلي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ګډې همغږۍ کمېټې غونډه نن (چهارشنبه، ۲۷ حمل) په کابل کې جوړیږي.

ښاغلي مجاهد ویلي، چې په دې ناسته کې به د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د احتمالي شخړو د حل لارې او د دواړو هیوادونو د سرحدي سیمو د اوسېدونکو لپاره د اسانتیاوو رامنځته کولو په اړه بحث وشي.

د نوموړي په وینا، د پاکستاني پلاوي مشري به د دغه هېواد د افغانستان لپاره ځانګړی استازی، محمد صادق خان، او د افغان پلاوي مشري به د ملي دفاع وزارت مرستیال، عبدالقیوم ذاکر، پر غاړه ولري.

د اسراییلي پوځ راډیو خبریال راپور ورکړی چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د امریکایي پوځ پنځه ترانسپورتي الوتکې د اسراییلو په نواتیم هوايي اډه کې ښکته شوې دي.

د اسراییلي سرچینو د راپور له مخې، دغه الوتکې درنې وسلې او مهمات لېږدوي، چې موخه یې د غزې جګړې د احتمالي پراخېدو لپاره چمتووالی او همداراز پر ایران د احتمالي برید لپاره د اسراییلو ملاتړ ښيي.

امریکا، چې د اسراییلو نږدې متحد بلل کېږي، له څو اوونیو راهیسې د منځني ختیځ وضعیت ته جدي پام اړولی او له خپلو پوځي اډو څخه یې د تجهیزاتو او ځواک انتقال زیات کړی دی.

دا پرمختګونه په داسې حال کې کېږي چې د غزې جګړه لا هم روانه ده، او سیمه‌ییزې اندېښنې د یوه پراخېدوونکي جګړې له امله زیاتې شوي دي.

د هند د بهرنیو چارو وزیر، سوبرامانیام جېشنکر، پاکستان د افغانستان په اړه په دوه‌مخۍ تورن کړی او ویلي یې دي چې اسلام‌اباد هم‌مهاله د طالبانو او د هغوی د مخالفینو ملاتړ کاوه.

جېشنکر وايي، دا ډول سیاست نه یوازې د سیمې بې‌ثباتۍ ته لاره هواره کړه، بلکې بالاخره د ترهګرۍ د بېرته راګرځېدو لامل هم شو.

هغه ویلي:« پاکستان له هماغې ترهګریزې شبکې سره ښکېل شو، چې خپله یې رامنځته کړې وه. هغوی د طالبانو تر څنګ د هغوی له مخالفینو سره هم لاس یو کړی و، خو د امریکا له وتلو وروسته دا لوبه نوره دوام نه‌شو کولی.»

د هند د بهرنیو چارو وزیر پاکستان د ترهګرۍ د صنعت معمار بللی او زیاته کړې چې پاکستان هڅه کوله څو له مختلفو ائتلافونو ګټه پورته کړي؛ خو همدا تګلاره د دې لامل شوه چې ترهګري بېرته د پاکستان خاورې ته راوګرځي.

هغه ویلي، چې هند بدلون موندلی؛ خو پاکستان لا هم د پخوانیو ناکامو سیاستونو دوام کوي او موږ نور باید خپل ارزښتناک وخت په پاکستان ضایع نه کړو.

نن سهار د پلازمېنې کابل په شمول د افغانستان یو شمېر برخې یوې زورورې زلزلې ولړزولې.

د امریکا د جیولوجي ادارې د معلوماتو له مخې، د زلزلې شدت د ریښتر په کچه ۵.۶ درجې و؛ خو د اروپا او مدیترانې د زلزلو مرکز دا شدت ۶.۴ ریښتر اعلان کړی او ویلي یې دي چې زلزله د ځمکې د ۱۲۱ کیلومترو په ژوروالي کې رامنځته شوې ده.

که څه هم د زلزلې دقیق مرکز لا تر اوسه نه دی معلوم شوی؛ خو راپورونه ښيي چې دا زلزله په کابل کې ډېره شدیده وه.

تر اوسه د پېښې د تلفات او مالي زیانونو په اړه رسمي جزئیات نه دي خپاره شوي، او د طالبانو حکومت هم تر دې دمه کوم څه نه نه دي ویلي.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق، نن کابل ته راورسېد.

یو شمېر سرچینو ویلي چې یو لوړپوړی پاکستاني پلاوی د محمد صادق په مشرۍ د یوه ورځني رسمي سفر په ترڅ کې افغانستان ته راغلی دی.

ټاکل شوې ده چې نوموړی پلاوی د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ګډې همغږۍ کمېټې (JCC) په ناسته کې ګډون وکړي، چې هدف یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو ښه‌والی، د سرحدي مسایلو حل او د اقتصادي همکاریو پراخول دي.

دا سفر په داسې حال کې ترسره کېږي چې د دواړه هېوادونه اړیکې د امنیتي، سوداګریزو او مهاجرتي مسایلو له امله ترینګلې شوي دي.

د انګورو او شرابو (OIV) نړیوال سازمان په خپل تازه راپور کې اعلان کړی چې په ۲۰۲۴ کال کې د شرابو مصرف په نړۍ کې د وروستیو شپېتو کلونو په پرتله بې‌ساری کم شوی دی.

د دې راپور له مخې، د شرابو نړیوال پلور کې ۳.۳ سلنه کموالی راغلی او یوازې ۲۱۴.۲ میلیونه هکتوليتر ته رسېدلی، چې دا شمېر د ۱۹۶۱ کال راهیسې تر ټولو ټیټه کچه ده.

یاد سازمان، چې راپورونه یې د بېلابېلو هېوادونو د دولتي احصایو پر بنسټ چمتو کېږي، وایي چې دا کمښت ښايي د اقتصادي ستونزو، د خوړو او څښاک د نوو تګلارو، او همداراز د خلکو د ژوندانه د سبک بدلونونو له امله وي.

د شرابو صنعت، چې له اوږدې مودې راهیسې د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې یوه مهمه اقتصادي برخه بلل کېږي، اوس له جدي ننګونو سره مخ شوی دی.

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد خبرداری ورکړی چې پاکستاني ادارې ښايي د افغان مهاجرینو د اخراج لړۍ د داعش د تروریستانو د انتقال لپاره د پوښ په توګه وکاروي.

هغه پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي:«خبري سرچینې وایي چې اندېښنه لري پاکستاني ادارې ښايي د افغان پناه غوښتونکو د اخراج تر شا داعش تروریستان افغانستان ته ولېږي. زه هم دا اندېښنه لرم.»

پاکستاني چارواکو له دې وړاندې هم ویلي، چې طالبان د داعش د مهارولو په برخه کې پاتې راغلي دي.

ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازي منیر اکرم، هم د حوت په میاشت کې د ترهګرۍ د زیاتېدونکي ګواښ په اړه خبرداری ورکړی و.

هغه ویلي وو چې طالبان د داعش د مهارولو توان نه لري او د ټي‌ټي‌پي له خوا د پاکستان پر خاوره په ترسره شوو بریدونو کې یې همکاري کړې ده.

د سوریې د مؤقت حکومت مشر احمد الشرع د خپلې واکمنۍ له پیله وروسته، لومړی ځل قطر ته سفر کړی.

نوموړی د اپریل په ۱۵مه دوحې ته ورسېد او هلته یې د قطر د امیر، شیخ تمیم بن حمد آل‌ثاني لخوا هوايي ډګر کې یې تود هرکلی شوی.

د سوریې د بهرنیو چارو وزیر، اسعد حسن الشیباني، ویلي چې دا سفر هغه هېواد ته تر سره شوی، چې له لومړۍ ورځې د سوریایانو ترڅنګ ولاړ و او هېڅکله‌یې د هغوی ملاتړ نه دی پرېښی.

د یادونې ده چې قطر د سوریې د نوي مؤقت حکومت له مهمو سیمه‌ییزو ملاتړو څخه ګڼل کېږي.