د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت مرستیال محمد نبي عمري وايي چې په ګڼو سیمو کې د ځنګلونو غیرقانوني وهل دوام لري او دا کار د ځنګلونو د بشپړ ورکېدو لامل کېږي.

هغه ټینګار کړی چې ځنګلونه ملي شتمني ده او ټول باید د ساتنې لپاره ګډ مسوولیت ولري.

عمري ویلي چې د شنو قطعو ترڅنګ به ځوانان د دندې لپاره وګمارل شي چې هم به کاري فرصتونه جوړ کړي او هم به د ځنګلونو ساتنه پیاوړې کړي.

د طالبانو د کرنې وزیر عطاءالله عمري هم پر خلکو غږ کړی چې د پلرونو پرېښودلې شنې سیمې دې د راتلونکي نسل لپاره وساتي.

دا څرګندونې داسې مهال دي چې د یو شمېر ولایتونو اوسېدونکي د نامعلومو کسانو له لوري د ځنګلونو د وهلو او قاچاقېدو په اړه شکایت کوي.

د طالبانو حکومت د ارشاد، حج او اوقافو وزارت ویلي چې د تېر کال (۱۴۴۶ هـ ق) حاجیانو ته د اضافي پیسو د بېرته ورکړې لړۍ د بشپړېدو په درشل کې ده.

وزارت ویلي، دغه پیسې چې د حاجیانو په مصارفو کې زیاتې شوي، تر اوسه ۲۲،۸۸۳ حاجیانو ته ټولټال ۹۰ میلیونه او ۶۷ زره افغانۍ ورکړل شوې دي، چې د ټولو حاجیانو شاوخوا ۷۹ سلنه برخه جوړوي.

له یاد وزارت څخه په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې، هر حاجي ته ۳،۹۳۶ افغانۍ ورکول کېږي.

وزارت پر هغو حاجیانو غږ کړی چې که لا یې هم پیسې نه وي ترلاسه کړې، ژر دې د مرکز یا ولایتونو د ارشاد، حج او اوقافو ریاستونو ته مراجعه وکړي.

د سولې د نوبل جایزې ګټونکې ملاله یوسفزۍ وايي چې افغانستان د نړۍ یوازینی هېواد دی چې نجونې پکې له زده کړو منع دي او د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي.

هغې د بي بي سي سره په مرکه کې ویلي چې د طالبانو سخت محدودیتونه د ژورې اندېښنې وړ دي او ښځې پکې په سیسټماتیک ډول له خپلو حقونو بې‌برخې شوې دي.

ملاله زیاتوي چې سره له محدودیتونو نجونې لا هم د زده‌کړو بدیلې لارې لټوي چې دا د طالبانو پر وړاندې د مقاومت څرګندونه کوي.

هغې د ښځو پر وړاندې روان رفتار جنسیتي تبعیض او اپارټایید بللی او پر نړیوالې ټولنې یې غږ کړی چې د افغان ښځو د ملاتړ لپاره جدي ګامونه واخلي.

نوموړې وايي چې دا موضوع یوازې د افغان ښځو نه، بلکې د نړیوالو بشري حقونو مسله ده.

د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني سفیر منصور احمد خان ویلي چې د کابل او اسلام‌اباد اړیکې له کلونو راهیسې ترینګلې وې؛ خو د ډیورنډ کرښې پر اوږدو وروستیو نښتو دا اړیکې تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلې دي.

نوموړي په «ده نېشن» ورځپاڼه کې په یوه مقاله کې لیکلي چې دغه شخړې د دواړو هېوادونو ترمنځ پر اعتماد ژور اغېز کړی دی.

منصور احمد خان وړاندیز کړی چې پاکستان باید د افغانستان په اړه ګډه سیمه‌ییزه تګلاره جوړه کړي او طالبان دې د پاکستان امنیتي اندېښنې په پام کې ونیسي.

هغه لیکلي چې اسلام‌اباد باید اړیکې یوازې د امنیت له زاویې ونه څېړي، بلکې سیاسي او اقتصادي همکاریو ته هم لومړیتوب ورکړي.

پخواني سفیر ټینګار کړی چې دواړه خواوې دې د بهرني منځګړیتوب پر ځای مخامخ خبرې پیل کړي او ګډ امنیتي میکانیزمونه او اقتصادي پروژې پیاوړې کړي، څو زیانمن شوی اعتماد بېرته ورغول شي.

د هه‌نګاو د بشري حقونو سازمان د معلوماتو له مخې، ایران د اکټوبر پر ۲۹مه نېټه دوه افغان بندیان اعدام کړي دي.

دغه بنسټ وايي، دا تازه اعدامونه د هغو لړیو یوه برخه ده چې په وروستیو کې په ایران کې د بندیانو پر ضد عملي شوي.

هە‌نگاو زیاتوي چې ایران په همدې ورځو کې اووه نور کسان هم د بېلابېلو تورونو د قتل، نشه‌يي توکو اړوند قضیو او جنسي تېري په تړاو اعدام کړي دي.

د بشري حقونو مدافع بنسټونه په ایران کې د اعدامونو د زیاتوالي په اړه اندېښنه څرګندوي او وايي چې دا کړنې د شفافو محاکمو او عادلانه قضایي بهیر له نشتوالي سره مل دي.

د ایران د بهرنیو چارو مرستیال وزیر، کاظم غریب‌ آبادي، د شهرآرا نیوز ورځپاڼې سره په خبرو کې ویلي چې د افغانستان د بندونو جوړېدو له امله د هلمند سیند د اوبو بهیر کم شوی او ایران خپل د تړون له مخې ټاکل شوی حق نه‌ شي ترلاسه کولای.

نوموړي ویلي، چې ایران د افغانستان له هغو دلایلو سره موافق نه‌ دی چې پر بنسټ یې د طالبانو حکومت د تړون پوره عملي کېدو ته نه ژمن دی.

د ده په وینا، د هلمند د اوبو د تړون له مخې، افغانستان مکلف دی چې ایران ته خپله برخه‌ اوبه ورکړي.

غریب ابادي همداراز ویلي، د هلمند د سیند پر سر د یو نوي حقوقي چوکاټ اړتیا شته؛ خو دا به یوه سخته او اوږده پروسه وي.

تحریک طالبان پاکستان یا ټي‌ټي‌پي د باجوړ اوسېدونکو ته خبرداری ورکړی چې د ماښام له لمانځه وروسته تر سهار اتو بجو پورې دې له خپلو کورونو په وتو ګرځ‌بندیز ولګوي.

ټي‌ټي‌پي ویلي، چې سیمه د دوی او امنیتي ځواکونو ترمنځ په وښیم وضیعت کې قرار لري چې ځای ځای د ماینونو ایښودلو خطر موجود دی.

په ټولنیزو شبکو خپور شوی یو غږیز پیغام، چې د بلال باجوړي په نوم د ټي‌ټي‌پي د باجوړ د قومندان مرستیال بلل کېږي، خلکو ته سپارښتنه کوي چې د خپلو سیمو امنیت ته جدي پاملرنه وکړي او له خطرناکو لارو ځان وساتي.

نوموړي ویلي، د نېک بانډه، هل‌ماند، لره‌بانډه، جنت‌شاه، شريف‌خانه، کمانګر او ريده‌ون سیمې دا مهال د وسله‌والو نښتو شاهدې دي، او په ډېرو برخو کې د چاودیدونکو توکو خطر شته.

د پاکستان امنیتي ځواکونو په دې اړه تر اوسه رسمي څه نه دي ویلي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر، هاکان فیدان د غزې د اوربند د روان وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د اسلامي هېوادونو د بهرنیو چارو وزیران به د دوشنبې په ورځ په استانبول کې سره وګوري.

فیدان ویلي چې دا غونډه به د هغو هېوادونو وزیران راټول کړي چې د سپتمبر په غونډه کې له ولسمشر ټرمپ سره په نیویارک کې حاضر وو.

په هغه ناسته کې ترکیه، قطر، سعودي عربستان، مصر، امارات، اردن، پاکستان او اندونیزیا ګډون کړی و.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر په وینا، اوسنی بحث د اوربند له لومړۍ مرحلې وروسته د «ثبات د ځواک» پر جوړښت او ترتیباتو متمرکز دی.

په همدې حال کې، د اسرائیلو صدراعظم بنیامین نتانیاهو تېره اوونۍ ویلي چې په غزه کې د اوربند د څار د ماموریت په چوکاټ کې د ترکیې د امنیتي ځواکونو هر ډول رول ردوي.

حماسه میډیا ته سرچینو ویلي، چې د تورخم سرحدي لاره نن سهار یوازې د پاکستان څخه د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره بېرته پرانیستل شوې ده.

دغه لاره د طالبانو حکومت او پاکستاني ځواکونو تر اتو ورځو نښتو وروسته په بشپړ ډول تړل شوې وه.

سره له دې چې د کډوالو د ستنېدو تګ راتګ ته اجازه ورکړل شوې؛ خو لا هم د سوداګرۍ، مسافرو او ناروغانو لپاره تړلې ده.

د اوږدمهاله بندیز له امله په سوداګرۍ کې جدي ستونزې رامنځته شوې دي او سلګونه باروړونکي موترونه د تورخم په دواړو غاړو کې درېدلي دي.

سوداګر او موټر چلوونکي وایي چې د افغانستان د تازه میوو او سبزیجاتو ډېر مالونه د خرابېدو په حال کې دي، او ګڼ مسافر او ناروغان لا هم د لارې د خلاصېدو په تمه ورځ او شپه تېروي.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد وایي چې پاکستان ته د افغانستان له خاورې د هر ډول احتمالي ګواښ د مخنیوي لپاره استخباراتي همغږي ضروري ده.

نوموړي خېبر نیوز ته په مرکه کې ویلي چې «اسلامي امارت» د خپلو سیمو په کچه د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته د امنیت د ټینګښت هڅې کړې؛ خو که پاکستان نور مالومات لري، باید له دوی سره یې شریک کړي څو اقدام وشي.

مجاهد ټینګار کړی چې «اسلامي امارت» له پاکستان سره د نښتو لېوالتیا نه لري او اختلافات باید د تفاهم او اعتماد په فضا کې حل شي، نه د ګواښونو او تورونو له لارې.

هغه همداراز منلې چې په کویټې کې د «اسلامي امارت» د تېرو توغندیزو بریدونو له امله ملکي تلفات رامنځته شوي و او ویلي یې دي چې د شیخ هبت‌الله په امر د پېښې عاملین محکمه شوي او د قربانیانو کورنیو ته «دیت» هم ورکړل شوی دی.