د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې کېدای شي راتلونکې اوونۍ د بي‌بي‌سي پر ضد قضیه وکړي او د پنځه میلیارده ډالرو تاوان وغواړي.

ټرمپ دا خبره وروسته له هغه کړې چې بي‌بي‌سي پر دې تورنه شوه چې د هغه خبرې يې تحریف کړي وې.

بي‌بي‌سي منلې چې د ټرمپ خبرې یې سمې نه دي خپرې کړې او د ولسمشر ټرمپ څخه یې بخښنه غوښتې ده.

د بي‌بي‌سي دوه لوړپوړو چارواکو هم د دې تحریف له امله استعفا ورکړې ده.

ټرمپ ویلي چې د بریتانیا له لومړي وزیر کیر سټارمر سره یې د دې موضوع په اړه خبرې نه دي کړي، خو پلان لري چې د اوونۍ په پای کې ورسره اړیکه ونیسي.

دغه تحریف شوې برخه د بي‌بي‌سي په «Panorama» برنامه کې خپره شوې وه، چې د ټرمپ درې ویناګانې یوځای ښودلې او داسې انګېرنه یې رامنځته کړې وه چې ګواکې هغه د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ شپږمې د تاوتریخوالي هڅونه کړې ده.

رویټرز راپور ورکړی چې د پاکستان له لوري د پولو له پرلپسې بندېدو وروسته طالبان هڅه کوي د سوداګرۍ لپاره پر ایران او د منځنۍ آسیا پر لارو تکیه زیاته کړي، څو د اسلام‌ اباد له اقتصادي فشار څخه ځان خلاص کړي.

راپور زیاتوي چې طالبان د ایران له امتیازاتو په ګټې اخیستنې سره د هند په ملاتړ د چابهار بندر له لارې ترانزیټ ته مخه کوي، ترڅو د پاکستان له لارې د بار د درېدلو ستونزه کمه کړي.

په همدې تړاو د طالبانو حکومت د رییس‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ویلي، که پاکستان غواړي سوداګریزې لارې بېرته پرانېزي، باید قوي او باوري تضمین ورکړي چې دا لارې به بیا هېڅ وخت نه د جګړې او نه د عادي حالت پر مهال بندېږي.

له بلې خوا هغه د پاکستاني درملو واردات د درې میاشتو په موده کې د درولو امر هم کړی دی.

د یادونې ده چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ لویې تجارتي لارې له یوې میاشتې راهیسې تړلې پاتې دي.

سرچینې وايي چې د تاجیکستان د بهرنیو چارو، امنیتي ادارو او نورو مهمو بنسټونو استازیو یو لوړپوړی دولتي پلاوی نن شنبه کابل ته رسېدلی دی.

د دغه سفر موخه د طالبانو حکومت او تاجیکستان ترمنځ د سیاسي، اقتصادي او امنیتي اړیکو پراخېدل بلل شوي، او ویل کېږي چې پلاوی به له بېلابېلو طالب چارواکو سره د همکاریو پر راتلونکو مرحلو ژور بحثونه وکړي.

سرچینې زیاتوي چې د مهمو اړیکو ترڅنګ به په پلازمېنه دوشنبه کې د طالبانو حکومت د سفارت او یو لړ نورو تخنیکي موضوعاتو په اړه هم خبرې وشي.

رویټرز د ځايي سرچینو په حواله راپور ورکړی چې حماس د غزې پر هغو سیمو خپل کنټرول پراخوي چې اسراییلو ترې شاتګ کړی او دې کار د دې ډلې د سیالانو شکونه زیات کړي چې ایا حماس به رښتیا هم له واکه د وتلو ژمنه عملي کړي او که نه.

د راپور له مخې، د تېرې میاشتې اوربند وروسته حماس په چټکۍ سره خپل حضور پیاوړی کړی او هغه فلسطینیان یې اعدام کړي چې د اسراییلو سره د همکارۍ او یا د جرمونو په تور تورن وو.

نړیوال ځواکونه له حماس غواړي چې بې‌وسلې شي او واک پرېږدي، خو لا هم دې ته بدیل اداره نه ده روښانه شوې.

د غزې لسګونو اوسېدونکو رویټرز ته ویلي چې حماس په غیرمستقیمو لارو خپل کنټرول سخت کړی، د سیمو د داخلېدونکو توکو څارنه کوي او پر ځینو وارداتي شخصي توکو لکه سون‌توکو او سګرټو مالیه لګوي او هغه سوداګر جرمانه کوي چې د لوړې بیې توکي راولي.

خو د حماس د رسنیو د دفتر مشر، اسماعیل الثوابته، دا راپورونه رد کړي او ویلي یې دي چې د سګرټو او سون‌توکو مالیه لوړول ناسم ادعا ده.

هندي رسنیو راپور ورکړی چې د هند تر کنټرول لاندې د کشمیر په شرینګر ښار کې د پولیسو پر یوه مرکز کې زوروره چاودنه شوې چې له امله یې لږ تر لږه ۷ پولیس وژل شوي او ۲۷ نور ټپیان شوي دي.

د راپورونو له مخې، چاودېدونکي توکي له وړاندې په سیمه کې ځای پر ځای شوي وو.

د ټپیانو له ډلې د څو کسانو روغتیايي حالت د اندېښنې وړ بلل شوی او امکان شته د مړو شمېر لوړ شي.

تر دې دمه هېڅ ډلې د برید مسوولیت نه دی منلی.

د افغانستان د موی‌تای ملي لوبغاړي محمد یوسف جهانګیر د اسلامي هېوادونو د پیوستون په سیالیو کې د سرو زرو تاریخي مډال ګټلی دی.

هغه د پایلوبې په پړاو کې خپل ترکي سیال د ۲۹ پر ۲۸ امتیازونو مات او د اتلولۍ عنوان یې خپل کړ.

جهانګیر تر دې مخکې د اندونیزیا او سعودي سیالان هم له لارې لرې کړي وو او د لومړي افغان په توګه یې په دغو معتبره سیالیو کې د سرو زرو مډال ترلاسه کړ.

په ورته وخت کې، د موی‌تای بل افغان لوبغاړي سید حمیدالله سادات د برونزو مډال ګټلی.

دا سیالۍ دا مهال د سعودي عربستان په کوربه‌توب روانې دي.

د طالبانو حکومت تر واک لاندې د ازموینو ملي ادارې نن په کابل کې د طب او ستوماتولوژۍ پوهنځیو له ۹ زره ۳۷۷ فارغانو څخه د ۱۴۰۴ کال ایګزیټ ازموینه واخیسته.

دا ازموینه په ځانګړو مراسمو کې واخیستل شوه چې د یادې ادارې طالب مسوولینو پکې د نويو بدلونونو او موخو په اړه خبرې هم کړي.

مسولینو ویلي، چې ګډونوالو نه یوازې خپلې تحصیلي دورې، بلکې د ستاژ عملي مرحله هم بشپړه کړې، او د ازموینې له بریالیتوب وروسته به ورته د تخصصي زده‌کړو، روغتونونو کې د عملي کار او مسلکي خدمتونو فرصت برابر کړي.

یاده اداره زیاتوي چې سږنی بهیر د شفافیت، منظم مدیریت او لوړ ګډون له مخې تر پخوا پراخ او معیاري ترسره شوی دی.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت وایي، چې مولوي امیر خان متقي د ملګرو ملتونو د سیاسي او د سولې د ټینګښت چارو له مرستیالې سرمنشي، روزمیري ان ډیکارلو، سره ټلیفوني خبرې کړې دي.

د وزارت په خبره، په دغه تماس کې د زلزله‌ځپلو او راستانه شويو کډوالو د مرستو، د سیمې او افغانستان وضعیت، اقتصادي همکارۍ، د نشه‌یي موادو پر ضد مبارزې او د خصوصي سکتور په کاري ګروپونو خبرې شوې دي.

مولوي متقي د ملګرو ملتونو د مرستو مننه کړې او ویلي یې دي، سره له دې چې په تېرو ۱۲ میاشتو کې له دوو میلیونو ډېر کډوال بېرته افغانستان ته راستانه شوي، «اسلامي امارت» د هغوی د ستنېدو بهیر په ښه ډول مدیریت کړی دی.

هغه ټینګار کړی چې د مهاجرو موضوع باید له سیاست سره ونه تړل شي.

متقي همداراز ادعا کړې چې افغانستان په امنیتي، سیاسي او اقتصادي برخو کې د پرمختګ په حال کې دی او د یوې هېواد په استثنا، د سیمې له حکومتونو سره اړیکې پراخې شوې دي.

د ملګرو ملتونو مرستیالې سرمنشي، روزمیري ډیکارلو، د راستانه شویو کډوالو په مدیریت او د مخدره موادو ضد مبارزې په برخه کې د طالبانو حکومت هڅې ستایلې دي او ویلي یې دي چې ملګري ملتونه د افغانستان لپاره له اړوندو هېوادونو سره د سیاسي ښکیلتیا د پراخېدو هڅې کوي.

د جمعیت اسلامي ګوند مشر او پخوانی جهادي قوماندان محمد اسماعیل خان د طالبانو حکومت «بدوي ډله» بللې او ویلي یې دي چې د دوی په واکمنۍ کې د خلکو د کار، هوساینې، سولې او پرمختګ هېڅ نښه نه ښکاري.

هغه په R24 تلویزیون خپره شوې مرکه کې ټینګار کړی چې د طالبانو وخت به ختمېږي او د دوی د حکومت دوام ناممکن دی.

اسماعیل خان وايي طالبان حکومت نه، بلکې هغه ډله ده چې د لویو هدفونو د پوره کولو لپاره راوستل شوي او دا هدفونه به په راتلونکي کې روښانه شي.

هغه زیاته کړې چې د افغانستان د ازادۍ مسوولیت د هر افغان پر غاړه دی او د خلکو مهاجرت د همدې مبارزې لپاره د چمتووالي مانا لري.

اسماعیل خان د نظامي اقدام په اړه ویلي چې د سیمې هېوادونه له طالبانو سره په تعامل کې ګډوډ دي او همدغه وضعیت د وسله‌وال اقدام چانس کم کړی؛ خو وایي د مخالفو سیاسي او سازماني هڅو بهیر روان دی او هیله لري چې د عملي اقدام زمینه هم برابره شي.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد د ایران له صدا او سیما ټلویزیون سره په مرکه کې منلې چې د امریکا بې‌پېلوټه الوتنې لاهم د افغانستان د هوايي حریم په سر ترسره کېږي او دا کار د هېواد پر حاکمیت ښکاره سرغړونه ده.

ښاغلي مجاهد ویلي، دا الوتنې د ځینو ګاونډیو له لارې روانې دي او باید ودرول شي.

هغه د هلمند د اوبو تړون ته د طالبانو حکومت د ژمنتیا یادونه هم کړې او ویلي چې د وچکالۍ له امله ایران ته د اوبو رسېدل کم شوي دي.

نوموړي د نظام پر پرمختګونو د ټینګار ترڅنګ، د رسمیت پېژندنې نشتوالی، اقتصادي ستونزې او د کډوالو ستنېدل د طالبانو د حکومت مهمې ننګونې وبللې.

مجاهد ټینګار کړی چې ایران کې له افغان کډوالو سره باید انساني چلند وشي.

هغه وویل چې د ایران د تېلو ځینې ټانکرونه ځکه درول شوي چې معیار یې نه‌دی پوره کړی.

مجاهد یو ځل بیا غوښتنه کړې چې د افغانستان کنګل شوې شتمنۍ باید ازادې شي، ځکه د افغان ولس ملکیت دی.