د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې امریکا افغانستان د «غیر قانوني نیونو د ملاتړ کوونکي دولت» په توګه نومولی دی.

روبیو په خپله ایکس پاڼه ویلي، چې طالبان د سیاسي امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره د بندیانو له موضوع څخه د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي، خو په خبره یې دا تګلاره به د امریکا پر اوسني حکومت اغېز ونه لري.

نوموړي ټینګار کړی چې طالبان باید امریکايي وګړي هر یو ډینس کویل او محمود شاه حبیبي او همدارنګه نور ټول امریکایان چې په افغانستان کې غیر قانوني بندیان دي، سمدستي خوشې کړي.

تر دې وړاندې ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم په وار وار د امریکایي بندیانو د ژر خلاصون غوښتنه کړې وه؛ خو د طالبانو حکومت د محمود شاه حبیبي له نیولو انکار کړی.

د نوبل سولې جایزې ګټونکې او د نجونو د زده کړې نړیوالې فعالې ملاله یوسفزۍ، د ملګرو ملتونو په غونډه کې ویلي چې په افغانستان کې د نجونو د زده کړو او ټولنیز حضور محدودول «جنسیتي اپارتاید» دی او نړۍ باید د دې د پای ته رسولو لپاره جدي اقدام وکړي.

اغلې ملالې ویلي چې ریښتینی عدالت هغه دی چې د نړۍ په هر ځای کې د ماشومانو حقونه خوندي کړي، نه دا چې په یوه ځای کې یې دفاع او په بل ځای کې یې له پامه وغورځوي.

هغې د ایران، غزې او افغانستان د ماشومانو او نجونو وضعیت ته په اشارې سره زیاته کړه چې یوازې ویناوې نجونې نه شي ساتلی، بلکې قانون، حساب ورکونه او سیاسي جرئت د هغوی د خوندیتوب لپاره اړین دي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د بیا واکمنۍ راهیسې د شیخ هبت الله اخندذاده په امر د نجونو زده کړې له شپږم ټولګي پورته منع اعلان شوي او همدا رنګه ښځې نشي کولای چې خپلو لوړو زده کړو ته ادامه ورکړي او کار وکړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له سي‌بي‌اېس شبکې سره په مرکه کې ویلي چې له ایران سره جګړه «په بشپړه توګه» مخ ته تللې او امریکا د عملیاتو په بهیر کې د لومړنيو ۴ تر ۵ اوونیو مهالوېش څخه «ډېره مخکې» ده.

ټرمپ د ایران د نوي مشر مجتبی خامنه اي په اړه وویل چې هغه ته هېڅ پیغام نه لري.

د هغه په وینا: «هیڅ پیغام نه لرم، بالکل هېڅ.»

نوموړي زیاته کړه، چې د ایران د اوسني مشر د بدیل لپاره یو کس په نظر کې لري.

ټرمپ همداراز خبرداری ورکړ چې د ایران اسلامي جمهوریت هر څه چې د توغولو لپاره یې درلودل، توغولي دي او غوره ده «احمقانه کار» ونه کړي، ځکه که داسې وکړي «دا به یې پای وي».

بلخوا د کرملین ماڼۍ اعلان وکړ چې امریکايي او روسیې ولسمشرانو په یو ساعته اړیکه کې د ایران او اوکراین جګړې د پای ته ته رسیدو په اړه خبرې کړي.

د سویډن د مالمو ښار د یو افغان ښوونکي دنده، وروسته له هغه وځنډول شوه چې په رسنیو کې یې د طالبانو ښکاره ملاتړ کاوه.

د سویډني رسنیو د راپور له مخې، دغه ښوونکی چې هویت یې نه دی څرګند شوی، په مالمو کې په څو ابتدایي ښوونځیو کې تدریس کاوه او څو ځله یې په افغان رسنیو کې سیاسي بحثونو کې د طالبانو په ملاتړ څرګندونې کړې دي.

د مالمو د ښوونځیو مسؤلینو ویلي، که دا ډول نظرونه زده‌کوونکو ته انتقال شي، «په بشپړه توګه د منلو وړ نه دي».

چارواکو اعلان کړی چې دغه ښوونکی به د پلټنو تر پای پورې د تعین شوي معاش سره سره دندې ته نشي ورتلای.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت او د دغه هېواد ډیپلوماټیکو استازولیو په ځانګړي ډول په پاکستان کې خپلو امریکايي اتباعو ته د ځینو سیمو د سفر او تګ راتګ په اړه خبرداری ورکړی دی.

په اسلام‌اباد کې د امریکا سفارت ویلي چې په پاکستان کې د پراخو مذهبي مراسمو د ترسره کېدو له امله امنیتي تدابیر سخت شوي دی.

سفارت زیاته کړې چې د دغو مراسمو پر مهال د خلکو ګڼه ګوڼه، ډیر ترافیک، د تلاشي پوستو زیاتوالی او په ځینو سیمو کې د موبایل شبکو او انټرنېټ لنډمهاله اختلال هم رامنځته کېدای شي.

هممهاله، د امریکا قونسلګریو په لاهور او کراچۍ کې خپلې ټولې قونسلۍ چارې په موقتي ډول ځنډولي دي، خو په اسلام‌اباد کې د امریکا سفارت لا هم خپلو اتباعو ته خدمات وړاندې کوي.

په جلا پرمختګ کې، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د سفر په تازه سپارښتنه کې ویلي چې امریکايي اتباع باید ترکیې ته د سفر پر مهال هم زیات احتیاط وکړي.

د دې خبرداري لامل د ترهګریزو ګواښونو، وسلوالو نښتو او احتمالي خپل‌سري نیونو خطر بلل شوی دی.

دغه وزارت همداراز له امریکايي اتباعو غوښتي چې د ترکیې سوېل ختیځو سیمو ته له سفر کولو ډډه وکړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د فبرورۍ په ۲۸مه د امریکا او ایران ترمنځ د تاوتریخوالي له پیل وروسته په سیمه کې د توغندیزو بریدونو او امنیتي ګواښونو د زیاتېدو احتمال شته.

د وزارت په وینا، د مارچ په څلورمه د ناټو د هوايي دفاع سیستم یو ایراني بالستیک توغندی چې د ترکیې د هوايي حریم پر لور روان و، له منځه وړی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له خپلو هغو اتباعو څخه چې د ترکیې په سوېل ختیځو سیمو کې ژوند کوي هم غوښتي چې ژر تر ژره له دغې سیمې ووځي.

د قطر لومړي وزیر او د بهرنیو چارو وزیر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثاني، ویلي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روانو کړکېچونو د حل لپاره ډیپلوماسي او مستقیمې خبرې تر ټولو اغېزمنه لاره ده.

هغه له سکای‌نیوز سره په مرکه کې څرګنده کړې چې په ایران کې روانه جګړه او د افغانستان او پاکستان ترمنځ نښتې د سیمې د ثبات لپاره جدي ګواښ ګڼل کېږي.

د قطر لومړي وزیر زیاته کړې چې قطر، ترکیې او سعودي عربستان مخکې هم هڅه کړې وه څو د افغانستان او پاکستان ترمنځ د منځګړیتوب له لارې کړکېچ راکم کړي؛ خو د هغه په وینا دې هڅې کومه روښانه پایله نه ده لرلې.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د «د امریکا د یرغمل شویو او ناعادلانه نیول شویو کسانو ورځې» په مناسبت د بیرغ پورته کولو په مراسمو کې ویلي چې د یرغمل نیونې په برخه کې د نړۍ تر ټولو بد عامل د تهران د آیت‌الله‌ رژیم دی.

روبیو په خپلو څرګندونو کې ویلي چې د ایران حکومت د ترهګرۍ له سترو ملاتړو څخه شمېرل کېږي او په نړۍ کې د یرغمل نیونې له بدنامو عاملانو څخه هم دی.

هغه ټینګار کړی چې امریکا به د ایران حکومت او هر هغه رژیم چې په ورته کړنو کې لاس لري، ځواب ویونکي وګرځوي او د دغو اقداماتو له امله به تر پوښتنې لاندې راولي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړېد چې د ایران د توغندیز ځواک او سمندري وړتیاوې ورځ تر بلې کمزورې کېږي، د وسلو فابریکې یې لږ فعالیت کوي او د توغندیو د توغولو وسایل هم محدود شوي دي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د ایران نوي مذهبي مشر مجتبی خامنه‌يي ته د دغه مقام د ترلاسه کولو مبارکي ویلې او له تهران سره یې د مسکو د دوامدار ملاتړ ډاډ څرګند کړی دی.

د کرملین له لوري په خپره شوې اعلامیه کې پوتین ویلي چې د ایران د ستر مذهبي مشر په توګه د مجتبی خامنه‌يي ټاکل کېدل مهمه پېښه ده او هیله یې ښودلې چې د دواړو هېوادونو اړیکې لا پیاوړې شي.

پوتین همداراز ټینګار کړی چې روسیه به د ایران تر څنګ ولاړه وي او له ایراني ملګرو سره به خپل پیوستون وساتي.

د روسیې ولسمشر زیاته کړې چې په اوسني حساس پړاو کې د ایران مشري ستر زغم او جرئت ته اړتیا لري او هیله یې څرګنده کړې چې نوی مشر به د خپل پلار لاره تعقیب کړي او د ستونزو پر وړاندې به د ایران خلک یو موټی وساتي.

د ترکیې دفاع وزارت اعلان کړی چې د ایران له لوري توغول شوی یو بالستیک توغندی د ختیځ مدیترانې سمندر کې د ناټو د هوايي دفاعي سیسټمونو له خوا شنډ شوی دی.

د ورکړل شوو معلوماتو له مخې، د یاد توغندي د مهماتو ځینې برخې د ترکیې په سوېل ختیځ کې لوېدلې دي، خو په دې پېښه کې د مرګ ژوبلې یا ټپیانو راپور نه دی ورکړل شوی.

د ترکیې دفاع وزارت ټینګار کړی چې د دې هېواد پر وړاندې د هر ډول ګواښ په صورت کې به بې له ځنډه ټول لازم اقدامات ترسره کړي.

د طالبانو حکومت د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت اړوند د هوا پېژندنې ریاست اټکل کړی چې د هېواد په شاوخوا ۲۳ ولایتونو کې به سبا د واورې، باران، تالندې او تېزو بادونو امکان موجود وي.

د یاد ریاست د معلوماتو له مخې، کابل، لغمان، کونړ، کاپیسا، پنجشیر، هرات، بادغیس او بدخشان د هغو ولایتونو له ډلې دي چې پکې د اورښتونو احتمال زیات ښودل شوی دی.