د افغانستان لپاره د پاکستان پخوانی ځانګړي استازي اصف دراني د دیني عالمانو د هغې وړاندیز هرکلی کړی چې له افغانستان څخه بهر د نظامي فعالیت منع شوی دی.
دراني لیکلي دا مهمه پریکړه ده او وړاندې یې لیکلي:« په پرېکړه ليک کې له ټولو افغانانو دا ډول غوښتنه، چې نورو هیوادونو ته د جهاد لپاره له تګ ډډه وکړي مهم دی.»
اصف دراني دا ډول پریکړه د دواړو هیوادونو د اړیکو د پرانیستلو لپاره یو نوی باب بللی.
نوموړي د ټي ټي پي او نورو وسله والو ډلو څخه غوښتي، چې وسلې پر ځمکه کیږدي او عادي ژوند پیل کړي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي ویلي، د افغان علماو تازه پرېکړه د هرکلي وړ ده، خو هغه لیکلی تضمین نه دی چې پاکستان یې غوښتونکی دی.
نوموړي زیاته کړې، دا ډول ژمنې مخکې هم شوې دي، خو عملي شوې نه دي.
طاهر اندرابي دا څرګندونې وروسته له هغې کړي، چې تیره ورځ په افغانستان کې له ۱۰۰۰ څخه زیات افغان علماو په یوه پرېکړه کې هغه وسلهوال د شیخ هبتالله د حکمونو سرغړونکي وبلل، څوک چې نورو هېوادونو ته د جګړې لپاره ځي.
د طالبانو حکومت تر واک لاندې د غزني امنیه قوماندانۍ خبر ورکړی چې تېره ورځ يې د ولايت په مرکز او ځينو ولسواليو کې د پراخو عملياتو په ترڅ کې نيول شوي نشهيي توکي په عامه توګه سوځولي دي.
په سوځول شويو توکو کې ۴۶۴ کيلو چرس، ۳۶۵ کيلو تریاک، ۱۵ کيلو شیشه، ۵۳۰ کيلو پوډر، ۳۵۰۳ ټابلیتونه او ۷۷۴۳ ګرامه «ایف» شامل وو.
یاد نشه یي توکي د یو لوړ رتبه پلاوي او ولسي خلکو پر وړاندې سوځول شوي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا وروستۍ غونډه کې د روسیې استازي واسیلي نبنزیا یو ځل بیا د افغانستان په اړه د تعامل پراخېدو غوښتنه کړې او ویلي یې دي، چې د بندیزونو او ګواښونو سیاست نور د منلو نه دی.
نوموړي د بحث پر مهال ویلي، افغانستان د اوږدو جګړو او نړیوالو فشارونو باوجود نه دی ړنګ شوی او نه هم د هغې سیاسي او اقتصادي بحران سره مخ دی، لکه څنګه چې ځینې هېوادونه یې انګیري.
د ده په وینا، د طالبانو حکومت د کورنیو مسایلو د حل او سیمهییزو اړیکو د پراخېدو لپاره خپلواک ګامونه پورته کړي دي.
نبنزیا ټینګار کړی چې نړیوال ملاتړ د افغانستان د ثبات، اقتصادي ودې او بېرته نړیوالې ټولنې ته د ورننهوتو لپاره اړین دی.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د وروستیو زلزلو له امله رامنځته شوې بشري اړتیاوې لاهم دوام لري او د زرګونو کورنیو د ملاتړ لپاره کافي مرستندوی تمویل نه دی برابر شوی.
اوچا په خپل تازه راپور کې څرګنده کړې چې په کونړ، لغمان او نورستان کې د مرستندوی ټیمونو له لوري د زرګونو اغېزمنو کسانو لاسنیوی شوی، خو د ښکته ولاړو ولسوالیو ته د رسېدو امکانات محدود پاتې دي.
د راپور له مخې، د ختیځ د وروستیو زلزلو له امله نږدې نیم میلیون کسان له ستونزو سره مخ دي، چې په کې د لسګونو زرو کورنیو بنسټیزې اړتیاوې اوبه، سرپناه او طبي خدمات په شدیده توګه کمې دي.
اوچا ویلي، د مرستو د دوام لپاره نږدې ۱۱۱ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري، خو تر اوسه یوازې د اړتیا شاوخوا درېیمه برخه یې تمویل شوې.
ادارې له نړیوالو مرستهکوونکو غوښتنه کړې چې د ختیځو ولایتونو د اغېزمنو خلکو د ژغورنې او بیا رغونې پروسې ملاتړ ته پراخ پام وکړي، ځکه چې د ژمي د سړې هوا د راتګ سره د اندېښنو کچه لوړه شوې ده.
اېټالیا د بشري حقونو د نړۍوالې ورځې په تړاو ویلي چې له افغانانو ملاتړ کوي او د افغانستان د بیا نړیوال ادغام لپاره د مدني ټولنو او موسسو له لارې کار کوي.
یاد سفارت د اعدام د سزا پر ضد د هڅو تر څنګ د ماشومانو، ښځو، لږکیو، بیان ازادۍ او کلتوري میراثونو د ساتنې ملاتړ کړی.
اېټالیا او یو شمېر نورو هېوادونو د افغانستان د بشري حقونو وضعیت د اندېښنې وړ بللی او د ښځو د حقونو د خوندیتوب غوښتنه یې کړې.
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو حکومت له څلورو کلونو راهیسې پر ښځو، رسنیو او سیاسي فعالیتونو یو شمیر بندیزونه لګولي دي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د هند دایمي استازي پرواتنني هارش د افغانستان د امنیتي وضعیت په اړه د غونډې پر مهال پر افغانستان د پاکستاني پوځ وروستي هوايي او توغندیز بریدونه په کلکه غندلي، او هغه یې د ملکي وګړو پر وړاندې د ملګرو ملتونو له منشور سرغړونه بللې،.
هندي استازي ټینګار کړی، چې په دغو بریدونو کې نه یوازې عام وګړي زیانمن شوي، بلکې د افغانستان یو شمېر ورزشکاران او کرېکټ لوبغاړي هم د هدف لاندې راغلي چې دا ډول کړنې د نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده.
هارش زیاته کړې، چې ملکي ژوند، د هېوادونو حاکمیت او د سرحدي ثبات ساتنه د ملګرو ملتونو د منشور بنسټیز اصول دي او باید ټول غړي یې احترام وکړي.
هغه همدارنګه ویلي، د پاکستان او افغانستان ترمنځ په داسې وخت کې لارې تړل شوي چې د میوو د حاصلاتو مهم فصل روان و، او دا بندیزونه افغان سوداګرو ته د میلیونونو ډالرو اقتصادي زیانونه رسوي.
د هند استازي ویلي، چې پاکستان اقتصادي فشار او سوداګري باید د سیاسي فشار د وسیلې په توګه و نه کارول شي.
پخوانۍ دیپلوماته اصیلا وردګ وايي چې نړیواله ټولنه باید د اندېښنو له څرګندولو هاخوا ولاړه شي او د افغانستان د ښځو او نجونو د حقونو د دفاع لپاره عملي، همغږي شوې او مؤثر اقدامات تر لاس لاندې ونیسي.
نوموړې ټینګار کوي چې بشري حقونه نه شي کېدای د سیاست له مخې مشروط، ځنډول شوي یا محدود شي، بلکې باید په ثابت او بېدرېغه توګه خوندي او ملاتړ یې وشي.
د هغې په وینا، د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې روان محدودیتونه او له بنسټه د حقونو سلبول د نړیوالې ټولنې د عاجل، ګډ او عملمحور دریځ غوښتنه کوي.
په کابل پوهنتون کې د یوې غونډې پرمهال دیني عالمانو پر افغان خاوره د بریدونو په ځواب کې جګړه فرض عین بللې ده.
دوی په یو ګډ پرېکړه لیک کې ویلي، چې د افغان خاورې او ارزښتونو څخه دفاع مقدس جهاد دی.
بلخوا عامو خلکو د علماو ددې پرېکړې د هرکلي ترڅنګ په هغه برخه نیوکه کړې، چې پاکستان کې یې جګړه حرامه بللې.
ځکه د دوی په باور نه ښايي، چې مونږ په نورو کړکېچونو کې خپلې دیني فتواوې دخیل کړو.
دا په داسې حال کې ده، چې په دې وروستیو کې د پاکستان له لوري پر افغان خاورې د بریدونو وروسته ګڼ شمېر هېوادوالو د د دغه هېواد یادې کړنې وغندلې او پر وړاندې یې د یو موټي کېدو غوښتنه کړې.
د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د قومي علماوو کنفرانس کې ویلي، چې د پاکستان او ریاستِ طیبې تر منځ ژور تاریخي تړاو شته او د حرمین شریفین د ساتنې ځانګړی شرف الله تعالی پاکستان ته ورکړی دی.
عاصم منیر هند د ترهګرۍ د سرچینې په توګه یاد کړی او ویلي یې دي چې پاکستان دښمن په ښکاره میدان کې له منځه وړي.
نوموړي ویلي: «په اسلامي ریاست کې د جهاد اعلان او فتوا یوازې د پاکستان دولت صلاحیت دی.»
هغه له علماوو غوښتي، چې ملت متحد وساتي او د خلکو په لید کې پراخوالی رامنځته کړي.