‏د روسیې د بهرنيو چارو وزارت اعلان کړی چې د افغانستان په اړه د مسکو د فارمټ اوومه ناسته د اکتوبر په اوومه نېټه په مسکو کې ترسره کېږي.

د وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، په دې غونډه کې د افغانستان، هند، ايران، قزاقستان، قرغيزستان، پاکستان، روسيه، تاجکستان، ازبکستان او ترکمنستان استازي ګډون کوي، او د بلاروس پلاوی هم د مېلمه په توګه بلل شوی دی.

دغې ناستې کې د طالبانو حکومت پلاوی د امیرخان متقي په مشرۍ ګډون کوي او هغه به له سرګي لاوروف، د روسیې له بهرنيو چارو وزير، سره جلا لیدنه هم ولري.

د غونډې اصلي محور د افغانستان د ملي پخلاینې بهیر او د سیمې د هېوادونو له کابل سره د سیاسي، اقتصادي او امنیتي همکاريو پراخول بلل شوي دي.

ځايي سرچينې وايي، نن سهار شاوخوا اووه بجې د کونړ ولايت د ناوې ولسوالۍ په «دوکلام» سيمه کې د طالبانو او د پاکستان د پوځ ترمنځ نښته شوې ده.

ويل کېږي، جګړه په وقفه وي ډول روانه ده او پاکستاني پوځيانو د تحريک طالبان پاکستان د غړو د شتون په پلمه ډزې پيل کړې دي.

تر اوسه د مرګ‌ژوبلې او زيانونو په اړه څه نه دي ويل شوي او د طالبانو هم تبصره نه ده کړې.

دغه پېښه په داسې حال کې رامنځته کېږي چې په وروستيو مياشتو کې د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ کړکېچونه زيات شوي دي.

د سوریې د بشري حقونو د څار بنسټ خبر ورکړی چې د دغه هېواد پخوانی ولسمشر بشار اسد په مسکو کې د مسمومېدو د یوې هڅې هدف ګرځېدلی دی.

دغې ادارې د خپلو سرچینو له قوله ویلي، اسد د دوشنبې په ورځ له روغتون څخه رخصت شوی او روغتیايي حالت یې ښه شوی دی.

سرچینې زیاتوي، د دې کار تر شا نیت دا و چې روسیه د اسد د فزیکي له منځه وړلو په تور متهمه شي.

بشار اسد د تېر کال د دسمبر په میاشت کې د خپل حکومت تر سقوط وروسته روسیې ته پناه وړې وه.

په کابل کې د ایران سفارت د ۳۳م کرنیز نندارتون په څنډه کې اعلان کړی چې په کرنه او مالدارۍ کې د ایران او افغانستان ګډه همکاري سترې ګټې لري.

د سفارت سرپرست علیرضا بیګدلي ویلي چې د ایران خصوصي سکتور کولای شي د کرنیزو او مالدارۍ صنایعو د بنسټیزو جوړښتونو په پیاوړتیا کې مهم رول ولوبوي.

د یادونې ده چې دا نندارتون تېره ورځ پرانیستل شو.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د هرمزګان په سفر کې ویلي چې هېواد یې باید د تېلو او ګازو پر عوایدو تکیه ونه کړي.

نوموړي ټینګار کړی چې که یوه ورځ تېل او ګاز ختم شي، ملت باید د بقا لپاره نوې لارې ولټوي.

پزشکیان زیاته کړې، هغه هېوادونه چې طبیعي منابع نه لري په ښه ډول ژوند کوي؛ خو ایران له شتمنیو سره سره له اقتصادي ستونزو سره مخ دی.

یوروشیا ریویو راپور ورکړی، چې د طالبانو له لوري د انټرنېټ بندېدو د خلکو ژوند ګډوډ کړی و.

د دوی په خبره، د انټرنېټ د بندېدو پر وخت، بانکونه، سوداګري، الوتنې، زدکړې او هرڅه په ټپه درېدلي وو.

بل لورته بیا د بشري حقونو د څار بنسټ د افغانستان برخې ویلي، چې افغانان پخوا هم منزوي وو او له دغه اقدام سره یې کورنیو خپلوانو او ان نړۍ سره اړیکې پرې شوې وې.

یوناما د طالبانو حکومت له لوري د نږدې دوه ورځو لپاره د انټرنېټ او مخابراتي شبکو د بندېدو په تړاو اندېښنه څرګنده کړې ده.

ملګرو ملتونو ویلي، د دغه اقدام هېڅ دلیل نه دی وړاندې شوی؛ خو دا کار د خلکو پر ورځني ژوند، اقتصاد، د ښځو او نجونو پر وضعیت، د بیان ازادۍ او د معلوماتو پر لاسرسي دروند منفي اغېز کړی دی.

یوناما زیاتوي، انټرنېټ پرې کېدل د بشري مرستو د وېش او د زلزله‌ځپلو سره د مرستو بهیر هم له خنډ سره مخامخ کړ.

دغه سازمان د خدمتونو د بېرته عادي کېدو هرکلی کړی؛ خو له طالبانو یې غوښتي چې د خلکو د حقونو په برخه کې روښانه او مسؤلانه دریځ ولري.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیل‌زاد ویلي، راپورونه یې تر لاسه کړي چې د طالبانو حکومت د اوبو او انرژۍ وزارت لوړپوړی سلاکار، فاروق اعظم له بند څخه خوشې شوی دی.

زلمي خلیل‌زاد فاروق اعظم وطن‌دوست بللی او څرګنده کړې چې که دا خبر ریښتیا وي، نو دا به یو خوښوونکی خبر وي.

تر دې وړاندې د یاد وزارت ځینو سرچینو رسنیو ته تأیید کړې وه چې فاروق اعظم د نامعلومو علتونو له مخې د طالبانو حکومت نظامي محکمې ته لېږلی دی.

په اسلام‌اباد کې د طالبانو حکومت سفیر سردار احمد شکېب ویلي چې د افغانستان لپاره د پاکستان د پخواني سفیر منصور احمد خان سره یې لیدنه کړې ده.

د نوموړي په وینا، په دې لیدنه کې د کابل او اسلام‌اباد د اړیکو د اوسنیو ستونزو او همکاریو د پراخولو پر لارو چارو بحث شوی دی.

شکېب زیاتوي چې دوی د دواړو هېوادونو د ولسونو ترمنځ د اړیکو پر لا پیاوړتیا هم خبرې کړي دي.

د ایران د بشري حقونو سازمان هه‌نګاو ویلي، ایران په تېر سپټمبر کې لږ تر لږه ۱۸۷ تنه اعدام کړي دي چې له ډلې یې لس کسان یوازې د همدې میاشتې په وروستیو کې اعدام شوي دي چې ټول افغانان دي.

په اعدام شويو کسانو کې شپږ ښځې هم شاملې وې، چې یوه افغانه یې د نشه يي موادو پر قضیه اعدام شوې ده.

دغه سازمان زیاتوي، د ایران رسمي سرچینو یوازې د ټولو اعدامونو څلور سلنه خپاره کړي دي.