د انټرنېټ د څار نړیوال بنسټ (NetBlocks) نټ بلاکس تازه ویلي چې په ایران کې د انټرنېټ سراسري محدودیتونه تر یوې میاشتې زیات دوام کړی او لا هم د پای نښې نه لیدل کېږي.
د معلوماتو له مخې، دا بندیز تر اوسه ۶۷۲ ساعتونو ته رسېدلی دی.
د یاد بنسټ په ارزونه کې راغلي چې دا وضعیت نه یوازې د خلکو ترمنځ د اړیکو مخه نیسي، بلکې د رسنیو فعالیتونه او د معلوماتو خپرېدل هم له جدي خنډ سره مخ کړي دي.
د هرات ولایت ځايي طالب چارواکي وايي چې د ایران او افغانستان تر منځ د سوداګرۍ د اسانتیا لپاره په اسلامکلا بندر کې د ترانزیټي تګ راتګ لپاره نوې اسانتیاوې رامنځته شوې دي.
د هرات د والي ویاند محمد یوسف سعیدي رسنیو ته ویلي چې له دې وروسته به د ایران ترانزیټي موټر د ځانګړو ترتیباتو له مخې وکولای شي خپل سوداګریز توکي د بندر په ټاکل شویو ځایونو کې تخلیه کړي.
نوموړي زیاته کړې چې دا پرېکړه د دواړو هېوادونو تر منځ د سوداګرۍ د چټکتیا او د ترانزیټي چارو د اسانتیا لپاره شوې ده، څو سوداګریز توکي ژر بازارونو ته ورسېږي.
د چارواکو په وینا، تمه کېږي چې د دې تګلارې له عملي کېدو سره به د وارداتي توکو د لېږد لګښتونه راکم شي او د بازارونو په بیو کې به هم یو څه کموالی رامنځته شي.
سوداګر بیا وایي که دا پروسه په منظم ډول دوام وکړي، نو د افغانستان او ایران تر منځ به سوداګریز تګ راتګ لا پراخ شي او د سرحدي بندرونو فعالیت به هم زیات شي.
د یمن د حوثي ډلې ویاند اعلان کړی چې د روانو سیمهییزو ترینګلتیاوو په لړ کې یې د لومړي ځل لپاره پر اسرائیل د توغندیو برید ترسره کړی دی.
نوموړي ویلي، دا برید د څو توغندیو په ویشتلو ترسره شوی او د دوی په وینا، د جګړې د پراخېدو یوه نوې مرحله بلل کېږي.
د حوثیانو د څرګندونو له مخې، دغه اقدام وروسته له هغه شوی چې د اسرائیل لخوا په ایران، لبنان، عراق او فلسطیني سیمو کې پر زیربناوو بریدونه دوام لري.
دوی ټینګار کړی چې دا برید د یادو حملو په غبرګون کې ترسره شوی دی.
د دې ډلې ویاند خبرداری ورکړی چې تر هغه وخته به خپلو عملیاتو ته دوام ورکړي، څو د دوی په وینا تجاوز په ټولو جبهاتو کې پای ته ونه رسېږي.
د کونړ ولایت ځایي اوسېدونکي وايي چې د پاکستان له لوري د سرحدي بریدونو له زیاتېدو وروسته په یو شمېر سیمو کې خلک اړ شوي چې خپلې کورنۍ له سرحدي سیمو وباسي او خوندي ځایونو ته کډه وکړي.
د خلکو په وینا، د توپونو مرمۍ د منورې ولسوالۍ ترڅنګ د اسعداباد ښار په ځینو نږدې سیمو کې هم لګېدلې دي، چې له امله یې د کورونو، کرنیزو ځمکو او نورو شخصي شتمنیو ته زیان اوښتی دی.
بلخوا، د سیمې یو شمېر اوسېدونکي وايي چې د وروستیو بریدونو له امله د ډیورنډ کرښې ته نږدې د څو ولسوالیو زرګونه کورنۍ بېځایه شوې دي او اوس په نسبي خوندي سیمو کې ژوند کوي.
دوی همدارنګه اندېښنه ښودلې چې د سرحدي سیمو د خلکو ستونزو ته تر اوسه د نړیوالو بشري حقونو بنسټونو له لوري جدي پام نه دی شوی.
اسوشیټډ پرېس خبري اژانس د امریکايي او اروپايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې روسیه په پام کې لري د بېپیلوټه الوتکو (ډرونونو) یوه محموله ایران ته واستوي.
د راپور له مخې، په دې محموله کې د هغو ایراني ډرونونو د ټکنالوژۍ پرمختللې بڼې هم شاملې دي چې روسیې مخکې د اوکراین په جګړه کې کارولې دي.
یو اروپايي استخباراتي چارواکي اسوشیټډ پرېس ته ویلي چې د روسیې او ایران چارواکو د همدې میاشتې په ترڅ کې د دغو ډرونونو د لېږد په اړه ډېر فعال بحثونه کړي دي.
بلخوا، د امریکا یو دفاعي چارواکي ویلي چې لا هم روښانه نه ده چې دا ډرونونه به ایران ته په یوه محموله کې واستول شي او که به په څو پړاوونو کې انتقال شي.
دغه امریکايي چارواکي زیاته کړې چې دا هم معلومه نه ده چې مسکو ولې غواړي پرمختللي ډرونونه ایران ته ولېږي.
د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فېدان ویلي چې اسراییل هڅه کوي د سیمې اسلامي هېوادونه د اوږدمهاله شخړو پر لور ټېل وهي او غواړي د سیمې هېوادونه له یو بل سره په جګړه کې ښکېل کړي.
نوموړي دا څرګندونې له یوې ترکي رسنۍ سره په مرکه کې کړې او ټینګار یې کړی چې د سیمې هېوادونه باید د اسراییل په هغه څه کې ونه لوېږي چې هغه یې “د شخړې جال” بللی دی.
هاکان فېدان ویلي، ترکیه د سیمې د کړکېچ د پراخېدو مخالفه ده او باور لري چې د ایران او نورو اسلامي هېوادونو تر منځ هر ډول جګړه به یوازې د سیمې وضعیت نور هم خراب کړي.
هغه همدارنګه زیاته کړې چې انقره له ټولو هېوادونو غواړي چې د جګړې پر ځای د سیاسي حل لارې ملاتړ وکړي او د سیمې ثبات ته لومړیتوب ورکړي.
په سعودي عربستان کې د پرنس سلطان هوايي اډې باندې د ایران د برید له امله ۱۲ امریکايي سرتېري ټپیان شوي، چې د دوو تنو روغتیايي وضعیت نازک ښودل شوی دی.
امریکايي چارواکو ویلي، چې په دې برید کې د سون توکو وړونکې څو الوتکې هم زیانمنې شوې دي.
دا برید وروسته له هغې ترسره شوی چې اسرائیلو د ایران پر دوو مهمو اټومي تاسیساتو بریدونه وکړل.
د راپورونو له مخې، د ایران د اراک د درنو اوبو تاسیسات او د یزد د یورانیمو د تولید مرکز په نښه شوي، خو ایراني چارواکو ویلي چې مرګ ژوبله نه ده اووښتې او د ککړتیا کوم خطر نشته.
بل لور ته، د اسرائیلو پوځ ادعا کړې چې دا برید د ایران اټومي پروګرام ته دروند زیان اړولی، خو تهران بیا د سخت غبرګون خبرداری ورکړی دی.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ډیورنډ کرښې په اړه د بيبيسي خپاره شوي تازه راپورونه ښيي چې د سپوږمکۍ انځورونو له مخې پاکستان د افغانستان په خاوره کې څو کیلومتره دننه اغزن تار لګولی دی.
دا اقدام وروسته له هغې راپورته شوی چې د دواړو هېوادونو تر منځ وروستیو سرحدي نښتو وضعیت نور هم ترینګلی کړی دی.
د راپورونو له مخې، د ۲۰۲۶ کال د وروستیو نښتو په ترڅ کې د سرحد په ځینو سیمو، په ځانګړي ډول د پکتیکا ولایت په یوه برخه کې، داسې سپوږمکۍ انځورونه خپاره شوي چې ښيي نوی اغزن تار د پخوا په پرتله څو کیلومتره د افغانستان لور ته دننه غځول شوی دی.
بيبيسي ویلي چې په یوه سیمه کې نوی تار شاوخوا ۱۲ کیلومتره د افغانستان په خاوره کې دننه جوړ شوی دی.
د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.
د بریټانیا د وارویک کراون محکمې یو ۲۳ کلن افغان پناهغوښتونکی، احمد ملاخیل، د یوې ۱۲ کلنې نجلۍ د تښتونې او جنسي تېري په جرم په ۱۵ کاله بند محکوم کړی دی.
د پولیسو د معلوماتو له مخې، پېښه تېر کال د جولای په ۲۲مه، د هغه له بریټانیا ته تر رسېدو یوازې څلور میاشتې وروسته رامنځته شوې.
تورن، نجلۍ له یوه پارک څخه ګوښه ځای ته بیولې او جنسي تېری یې پرې کړی دی.
پلټونکي وايي، چې تورن کس د خپل بانکي کارت له لارې وپېژندل شو، چې د بریټانیا د کورنیو چارو وزارت له لوري ورکړل شوی و.
د پخواني جمهوري حکومت د بهرنیو چارو وزیر حنیف اتمر، د پاکستان وروستي هوايي بریدونه په غندلي او ویلي یې دي چې دا ډول اقدامات د نړیوال بشري قانون او د ملکي وګړو د خوندیتوب له اصولو سره ښکاره ټکر لري.
اتمر په خپله ایکس پاڼه ویلي، هغه برید چې د پاکستاني پوځ لخوا د معتادینو د درملنې پر مرکز ترسره شوی، نه یوازې غیرقانوني دی بلکې «احتمالي جنګي جرم» هم ګڼل کېدای شي.
هغه ټینګار کړی چې بېګناه ملکي وګړي په نښه کول هېڅ ډول توجیه نه لري.
ښاغلي اتمر زیاته کړې چې دا ډول عملیات دا پوښتنه راپورته کوي چې ایا رښتیا هم د ترهګرۍ پر ضد جګړه روانه ده، که د افغانستان عام خلک او بنسټونه قصداً هدف ګرځول کېږي.
اتمر د هېواد پر سیاسي او ټولنیزو مشرانو غږ کړی چې ژر تر ژره ګډ ملي اقدام وکړي، د اختلافاتو د حل لپاره بېړنۍ لویه جرګه راوبولي او د ملي پخلاینې له لارې د افغانستان د دفاع لپاره یو موټی دریځ رامنځته کړي.
هغه همدارنګه له نړیوالې ټولنې، ملګرو ملتونو او د اسلامي همکاریو سازمان څخه غوښتي چې خپله چوپتیا پای ته ورسوي او د تاوتریخوالي د کمولو او د مسؤلو لوریو د حسابورکونې لپاره جدي اقدامات وکړي.