امریکايي ژورنالېست او شنونکي، مارک لوین، د اسراییلو له ۱۴م کانال سره په مرکه کې ویلي چې په منځني ختیځ کې د امریکا د سمندري ځواکونو پراخ حضور یوازې د فشار لپاره نه دی.

هغه ادعا کړې چې ایران به هڅه وکړي خبرې ورو پر مخ یوسي او د ډونالډ ټرمپ غوښتنو ته به غاړه کېنږدي، چې ښايي د ناسمې محاسبې لامل شي.

لوین ویلي ټرمپ او بنیامین نتانیاهو په دې موضوع کې همغږي دي او احتمال یې وښود چې امریکا ښايي د «لوی برید» لپاره چمتووالی نیسي.

نوموړي د ایران د حکومت بدلون یوازینۍ اغېزمنه حللاره بللې او خبرداری یې ورکړی چې که اوس اقدام ونشي، راتلونکي نسلونه به له لوی ګواښ سره مخ شي.

هغه د نتانیاهو وروستۍ لیدنه له واشنګټنه د لا زیاتې همغږۍ لپاره مهمه بللې.

د طالبانو حکومت د کانونو او پټرولیم وزارت وايي، د دغه وزارت مرستیال عبدالرحمان قانت په کابل کې د ایران د نفتو وزارت له مرستیال سیدعلي موسوي او د ایران له سفیر علي‌رضا بېکدلي سره د اقتصادي همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

د وزارت په وینا، ایراني پانګه‌وال غواړي په افغانستان کې د کانونو استخراج او د کاني سرچینو د پروسس برخه کې پانګونه وکړي او ایران چمتو دی د نفت، ګاز او کانونو په سکتور کې افغان انجینران وروزي.

طالب چارواکو ډاډ ورکړی چې د قوانینو له مخې به د ایراني پانګه‌والو لپاره لازمې اسانتیاوې برابرې شي.

ایران که څه هم تر اوسه د طالبانو حکومت په رسمیت نه‌دی پېژندلی، خو له واک ته رسېدو وروسته یې ورسره اقتصادي اړیکې پراخې کړې دي.

د امریکا جمهوري‌پال سناتور لیندزي ګراهام د ډونالډ ټرمپ او د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو تر لیدنې وروسته ویلي چې دا ناسته رغنده وه او دواړو لورو د منځني ختیځ د راتلونکې لارې، په ځانګړي ډول د ایران د ګواښ په اړه خبرې کړې دي.

ګراهام ټینګار کړی چې ټرمپ او نتانیاهو پیاوړي مشران دي او په سیمه کې د ریښتینې سولې او ثبات غوښتونکي دي، نه د ظاهري سولې.

هغه ټرمپ د رونالډ ریګن له دورې وروسته تر ټولو اغېزناک مشر بللی او ویلي یې دي چې نوموړی داسې لاسته راوړنو ته نږدې دی چې نړۍ په مثبت ډول بدلولی شي.

نوموړي د نتانیاهو په اړه هم ویلي چې د هغه د ژوند تجربې او د سیمې ژوره پوهه، هغه د امریکا د ولسمشر لپاره یو اغېزناک سلاکار او شریک ګرځوي، او هیله یې څرګنده کړې چې دواړه مشران به د چمتو ځواکونو ترڅنګ په هوښیارۍ او ارادې ودرېږي.

د خېبرپښتونخوا د دېره اسماعیل خان ښار په څنډه کې په وسله‌وال برید کې پنځه پولیس وژل شوي دي.

د پولیسو چارواکو ویلي، پېښه د چهارشنبې په ورځ هغه مهال رامنځته شوه چې ځواکونه له عملیاتو وروسته بېرته ستنېدل.

د رسمي معلوماتو له مخې، بریدګر په یوه ځنګلي سیمه کې پټ وو او د پولیسو پر موټرو یې ناڅاپي ډزې وکړې.

تر اوسه کومې ډلې د برید مسوولیت نه دی منلی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، چې هغه ټپ او زخم چې په ټولنه کې رامنځته شوی، ډېر تریخ او دردناک دی او ټینګار یې کړی چې د یوه طبيب دنده د زخم درملنه او رغونه ده، نه دا چې هغه نور هم عفوني او خراب کړي.

پزشکیان ویلي: «هغه زخم چې په ټولنه کې پیدا شوی، تریخ دی. د طبيب کار دا دی چې زخم ورغوي، نه دا چې هغه عفوني کړي. هنرمند او مدیر هم باید تر هغه ځایه چې امکان ولري، هڅه وکړي څو دا زخمونه ورغوي.»

نوموړي زیاته کړې چې د هېواد اوسنی وضعیت ورته د اندېښنې وړ دی او ګڼې شپې یې له همدې امله بې خوبه تېرې شوې دي.

هغه ویلي: «ډېری شپې مې خوب نه راځي، ځکه چې د دې حالت له امله ډېر خواشینی یم. خو موږ بله چاره نه لرو، پرته له دې چې پاتې شو او خپل هېواد بېرته ورغوو.»

پزشکیان د یووالي، زغم او رغنده چلند پر اړتیا ټینګار کړی او ویلي چې د ستونزو د حل یوازینۍ لاره دا ده چې ټول په ګډه د هېواد د جوړولو لپاره کار وکړو.

د پاکستان د پوځ پخوانی لوی درستیز جنرال قمر جاوېد باجوه د ټپونو له امله د راولپنډۍ یوه شخصي روغتون کې بستر شوی دی.

د روغتون د چارواکو د معلوماتو له مخې، نوموړی د دوشنبې په ورځ روغتون ته رسول شوی او دا مهال یې روغتیايي وضعیت نازک ښودل کېږي.

سرچینې زیاتوي، چې جنرال باجوه په خپل کور کې د لوېدو له امله په سر کې ټپونه اخیستي؛ خو تر اوسه د ډاکټرانو له لوري د ټپونو د نوعیت په اړه رسمي جزئیات نه دي خپاره شوي.

د خیبرپښتونخوا ایالت د ډېره اسماعیل خان ولسوالۍ په پنیاله سیمه کې د لټون پر مهال د وسله‌والو په برید کې څلور پولیس وژل شوي او دوه نور سخت ټپیان شوي دي.

په وژل شویو کې د یو پولیس سټېشن مشر (SHO) هم شامل دی.

پولیس وايي، برید د پاکستاني طالبانو پورې تړلو وسله‌والو له لوري ترسره شوی، چې پکې د پولیسو مرستیال قومندان ډي‌اېس‌پي عدنان هم په مرګوني حالت کې روغتون ته لېږدول شوی دی.

تر دې دمه د وسله والو کومې ډلې د دغه برید مسولیت نه دی منلی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، چې هېواد یې د اټومي وسلو د ترلاسه کولو هېڅ نیت نه لري او د نړیوالو بنسټونو له خوا هر ډول څارنې او تفتیش ته چمتو دی، خو د امریکا او اروپايي هېوادونو له کړنو راولاړې شوې بې‌باورۍ د دې لامل شوي، چې د مذاکراتو بهیر ژر پایلې ته ونه رسېږي.

نوموړي زیاته کړې، ایران د خبرو اترو دروازې خلاصې پرېښي، خو دا مذاکرات به د رهبر علي خامنه ای له لوري د ټاکل شوو «سرو کرښو» په چوکاټ کې ترسره کېږي.

د ایران ولسمشر همدارنګه ټینګار کړی، چې د سیمې سیاسي او امنیتي ستونزې باید د همدې سیمې هېوادونه حل کړي او بهرني ځواکونه حق نه لري د سیمې په برخلیک کې لاسوهنه وکړي.

هغه وویل، ایران له خپلو ګاونډیو سره د خبرو له لارې سولې ته ژمن دی، خو بهرنی نفوذ نه مني.

په ورته وخت کې د ایران ولسمشر د وروستیو پېښو له امله له ولس څخه بښنه وغوښته او ویې ویل، چې حکومت ځان د خلکو پر وړاندې مسؤل بولي او له ټولو زیانمنو کسانو سره به لازمې مرستې وکړي.

د ایران د پوځ د سمندري ځواک قومندان شهرام ایراني ویلي، د امریکا او اسرائیل هغه ګواښونه چې د ایران د بالستیک توغندیو د پروګرام په اړه مطرح کېږي، عملي بنسټ نه لري.

ایراني د یوې وینا پر مهال وویل، دښمن ښايي بې‌عقله وي، خو دومره پوهه لري چې د ایران د اوږده واټن توغندیو پر وړاندې د مقابلې خوب به یې هیڅکله رښتیا نه شي.

د هغه په وینا، د ایران پوځي وړتیاوې داسې کچې ته رسېدلې چې هر ډول بهرنی یرغل به د سختې ماتې سره مخ شي.

نوموړي همداراز ټینګار وکړ، تر اوسه هېڅ امریکایي جنګي بېړۍ خلیج فارس ته نه ده ننوتې او هغه ادعاوې چې د امریکا د پوځي حضور د زیاتېدو په اړه خپرېږي، یوازې د رواني جګړې برخه ده.

د ایران چارواکي وایي، هېواد یې د هر ډول ګواښ پر وړاندې بشپړ پوځي چمتووالی لري او د خپلې دفاعي تګلارې څخه به هېڅکله شاتګ ونه کړي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د فبرورۍ ۱۱مې، چې د ښځو او نجونو لپاره د علم ته د لاسرسي او ګډون نړیواله ورځ ده، په مناسبت ویلي چې د بشري ټولنې دوامداره پرمختګ د ښځو او نجونو له فعاله ونډې پرته ممکن نه دی.

نوموړي ټینګار کړی چې ښځې او نجونې باید علم ته بشپړ لاسرسی ولري، ځکه زده‌کړه د ټولنیز، اقتصادي او فرهنګي پرمختګ بنسټ جوړوي.

حامد کرزي همداراز د افغان ښځو او نجونو رول ستایلی او هغوی ته یې سپارښتنه کړې چې که له هرې لارې وي د علم او زده‌کړو د ترلاسه کولو لپاره خپلې هڅې جاري وساتي او د هېواد د ودې او پرمختګ په بهیر کې فعاله ونډه واخلي.

کرزي دا څرګندونې په داسې حال کې کړي چې په افغانستان د طالبانو حکومت د مشر شیخ هبت الله په امر د ښځو او نجونو پر زده‌کړو محدودیتونه لا هم یوه جدي ننګونه بلل کېږي.