د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي چې ایران د هېڅ بل هېواد پر حقونو باندې کومه ادعا نه لري، خو د خپلو مسلمو حقونو د دفاع په برخه کې به په قاطعیت او کلک دریځ عمل وکړي.
هغه زیاته کړې: «ایران د دفاعي توان او ملي یووالي پر مټ د پرمختګ او لوړوالي لاره په پوره ځواک سره جاري ساتي.»
پزشکیان ټینګار کړی چې هېواد به د خپل ملي ظرفیت او داخلي یووالي په تکیه سره د پرمختګ بهیر ته دوام ورکړي.
د طالبانو حکومت د امر بالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزیر خالد حنفي د اطلاعاتو او کلتور وزارت له مالي، اداري او ګرځندوی مرستیال مولوي قدرت الله جمال او د یو شمېر سیاحتي شرکتونو له مسوولینو سره لیدنه کړې ده.
د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، په دې ناسته کې خالد حنفي سیاحت د هېواد د اقتصادي ودې یو مهم سکتور بللی او ټینګار یې کړی چې د اسلامي اصولو په چوکاټ کې د دغه سکتور د پراختیا لپاره هر ډول همکارۍ ته چمتو دی.
نوموړي ویلي چې په سیاحتي سیمو کې د منکراتو مخنیوی، د ټولنیزو او اسلامي ارزښتونو ساتنه او د سالم چاپېریال رامنځته کول د دوی له مهمو مسوولیتونو څخه دي.
هغه زیاته کړې چې اړینه ده ټولې اړونده ادارې په دې برخه کې ګډه همغږي ولري.
د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو ویلي چې هغه د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له هغه دریځ څخه ملاتړ کوي چې پکې د ایران د سمندري محاصرې یادونه شوې ده.
نتانیاهو زیاته کړې: «موږ د ټرمپ د تهاجمي دریځ ملاتړ کوو چې د ایران د سمندري محاصرې د پلي کولو لپاره دی. ما پرون له جیډي ونس سره خبرې وکړې، او هغه په واضح ډول وویل چې اصلي موضوع د ایران د ټولو غني شوو موادو له منځه وړل او د نورې غنيسازۍ مخنیوی دی.»
هغه ویلي: «جګړه روانه ده او نه ده درېدلې، دا به تل روانه وي. موږ پرون او نن د لبنان په بنت جبیل تمرکز کړی و.»
د کرملین ویاند دیمیتري پسکوف د ډونالډ ټرمپ د هغو څرګندونو په غبرګون کې ویلي چې د هرمز تنګي د محاصرې په اړه هر ډول اقدام به د نړیوالو بازارونو لپاره منفي پایلې ولري.
نوموړي زیاته کړې چې د روسیې هغه وړاندیز چې له ایران څخه د غنيشوي یورانیم اخیستل پکې شامل دي، لا هم پر ځای دی، خو تر اوسه د دې طرحې د عملي کولو لپاره رسمي غوښتنه نه ده شوې.
د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان ویلي که د ایران او امریکا ترمنځ د اټومي غني کولو موضوع د ټول یا هېڅ حالت ته ولاړه شي، نو خبرې اترې به سختې شي.
فیدان زیاته کړې چې د هرمز تنګي کې د نړیوالو ځواکونو ځای پر ځای کول ډېرې ستونزې لري او باید دا مسئله د ډیپلوماسۍ له لارې حل شي.
هغه همداراز ویلي چې ترکیې تل د ایران او لوېدیځ ترمنځ د خبرو اترو ملاتړ کړی او د مذاکراتو د پیل لپاره یې هڅې کړې دي.
د طالبانو حکومت د عامې روغتیا او پوهنې وزارتونو په ګډه پرېکړه کړې چې په دولتي او خصوصي ښوونځیو کې د بېکیفیته خوړو او مشروباتو پلور بند شي.
چارواکو ویلي چې دا ګام د ماشومانو د روغتیا ساتنې او د خطرناکو ناروغیو د مخنیوي لپاره اخیستل شوی، ځکه یاد توکي زیانمن کیمیاوي مواد لري چې د سرطان، د زړه ناروغیو او ذهني ستونزو لامل کېدای شي.
وزارتونو له ښوونځیو غوښتي چې دغه لارښوونې عملي کړي، او خبرداری یې ورکړی چې د نه پلي کولو په صورت کې به قانوني اقدام ترسره شي.
د ایران د خاتمالانبیا مرکزي قرارګاه ویاند د امریکا د سمندري محاصرې په غبرګون کې سخت خبرداری ورکړی او ویلي یې دي چې د خلیج فارس او د عمان سمندر امنیت «یا د ټولو لپاره دی او یا د هېچا لپاره نه دی.»
نوموړي ټینګار کړی چې که د ایران بندرونه وګواښل شي، نو په سیمه کې به هېڅ بندر خوندي پاتې نه شي.
هغه همداراز اعلان کړی چې تهران به د جګړې له پای وروسته د هرمز تنګي د کنټرول لپاره یو دایمي سیستم رامنځته کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، له امریکا سره هغه مهم مذاکرات چې د تېرو څلوېښتو کلونو د تر ټولو لوړه کچه بلل کېده، په د وروستیو شېبو کې تر بریا نږدې شوي وو، خو د واشنګټن د دریځ بدلون او فشارونو یې بهیر ګډوډ کړ.
عراقچي زیاته کړې چې تهران له «ښه نیت» سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرو ته داخل شوی و، خو د ده په وینا، د امریکا له خوا د غوښتنو زیاتوالی، د هدفونو بدلېدل او د سمندري محاصرې ګواښونو د تفاهم فضا زیانمنه کړه.
نوموړي خبرداری ورکړ، چې د باور نشتوالی او تقابل به کړکېچ نور هم ژور کړي، او ټینګار یې وکړ: «که ښه نیت ته په ښه نیت ځواب ور نه کړل شي، شخړه به نوره هم پراخه شي.»
هندي رسنیو راپور ورکړی چې چین د سینکیانګ په سیمه کې د «سنلینګ» په نوم یو نوی اداري واحد جوړ کړی، چې د افغانستان او د پاکستان تر کنټرول لاندې کشمیر پولې ته نږدې موقعیت لري.
راپورونه وایي چې د دې اقدام موخه د واخان دهلېز په اوږدو کې د امنیت پیاوړتیا ده، ځکه دا سیمه د افغانستان، پاکستان او چین ترمنځ ستراتېژیک اهمیت لري.
تر اوسه د چین رسمي سرچینو د دې نوي اداري واحد د جوړېدو په اړه څه نه دي ویلي.
د ایران پر وړاندې د احتمالي سمندري محاصرې له اعلان سره، نړیوالو بازارونو سمدستي غبرګون وښود او د تېلو بیې په هر بېرل کې له ۱۰۰ ډالرو لوړې شوې.
د راپورونو له مخې، د هرمز تنګي د تړل کېدو امکان د انرژۍ بازارونه یو ځل بیا د بېثباتۍ پر لور بیولي دي.
رویټرز ویلي، سره له دې چې بازار تر ډېره د اوربند له مخکې حالت ته ستنېدلی، خو د هرمز تنګي له لارې د تېلو د لېږد بشپړ بندېدل کولای شي نړیوال اقتصاد له جدي فشار سره مخ کړي.