د چین د بهرنیو چارو وزارت ویلي، د طالبانو حکومت او پاکستان پرېکړه کړې، چې ژر به خپل دیپلوماتیک روابط د سفیرانو تر کچې لوړ کړي.

دا پرېکړه د درې‌جانبې ناستې پر مهال شوې چې د چین، پاکستان او طالبانو د بهرنیو چارو وزیرانو ترمنځ په بیجینګ کې ترسره شوې وه.

د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ یي ویلي، له دې پرېکړې هرکلی کوي او ژمن دی چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا ته دوام ورکړي.

وانګ‌یي وایي، د دواړو هېوادونو له استازو سره یې د سیاسي باور پیاوړتیا، اقتصادي همکارۍ، سیمه‌ییز ثبات، او د تروریزم پر وړاندې د ګډ دریځ په اړه بحثونه کړي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت هم له دې پرمختګ هرکلی کړی او ویلي یې دي چې د طالبانو له حکومت سره د دیپلوماتیکو، تجارتي او اقتصادي اړیکو پراخېدل یو مثبت ګام دی.

د کونړ په غازي‌اباد ولسوالۍ کې چاودنه شوې چې له امله یې لږ تر لږه پنځه تنه ټپیان شوي دي.

د کونړ د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رییس جنت ګل وايي، دا چاودنه نن د غازي‌اباد ولسوالۍ د ګورین په سیمه کې هغه مهال رامنځته شوه، کله چې ځایي کارکوونکي د سړک جوړونې پر پروژه بوخت وو.

تر اوسه هېڅ کومې وسله‌والې ډلې د دې پېښې مسؤولیت نه دی منلی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت یو هندي ډیپلومات “نامطلوب” اعلان کړ او ورته یې ۲۴ ساعته وخت ورکړی چې له پاکستانه ووځي.

دا اقدام د هند له خوا د یوه پاکستاني ډیپلومات د اخراج په غبرګون کې شوی دی.

پاکستان وایي، یاد هندي ډیپلومات د خپلې دپلوماتیکې دندې خلاف فعالیتونه کړي دي.

له دې وړاندې هند هم یو پاکستانی ډیپلومات په جاسوسۍ تورن کړی او له هېواده د یې د وتو امر ورته ورکړی و.

دا دوهم ځل دی چې هند او پاکستان د یو بل دیپلوماتان وباسي.

د امریکا په پلازمېنه واشنګټن ډي سي کې د اسرائیل د سفارت دوه کارکوونکي د ډزو په یوه پېښه کې وژل شوي دي.

دا پېښه د چهارشنبې په شپه د ځایي وخت له مخې هغه مهال رامنځته شوه، کله چې یو نارینه او یوه ښځه د ښار په شمال لوېدیځه برخه کې، د درېیم او “F” سړکونو په څلورلاري کې، د یهودیانو د دیني مراسمو څخه بهر د یوه موزیم مخې ته د ناڅرګند کس له‌خوا په نښه شول.

د اسرائیل سفیر ویلي، وژل شوي دواړه کسان یوه ځوانه جوړه وه چې پلان یې درلود ژر واده وکړي.

د واشنګټن د متروپولیتن پولیسو مشرې، پاملا سمیت، ویلي چې د پېښې په تړاو یو مشکوک کس نیول شوی دی.

دغه کس له وړاندې د موزیم مخې ته په قدم‌وهلو کې لیدل شوی و.

پولیسو دغه کس ۳۰ کلن «الیاس رودریګز» معرفي کړی، چې د برید پر مهال یې «آزاد فلسطین، آزاد فلسطین» شعارونه ورکول.

اکسیوس خبري آژانس د دوو اسرائیلي سرچینو له قوله راپور ورکړی چې اسرائیل د ایران پر اټومي تاسیساتو د برید لپاره سناریوګانې طرحه کړي دي.

دغه سناریوګانې به هغه وخت ژر عملي شي که چیرې د ایران او امریکا ترمنځ روانې خبرې ناکامې شي.

د راپور له مخې، د اسرائیلو استخباراتي ادارو په وروستیو ورځو کې خپلې ارزونې بدلې کړي دي او اوس باور لري چې د خبرو ناکامي تر هوکړې ډېره محتمل ده.

بل لورته تېره ورځ ایران ویلي و، چې د هیچا له ګواښونو څخه نه ویرېږي او د هر ډول برید ځواب به ورکړي.

د امریکا مشهورې ورځپاڼې، وال‌سټریټ ژورنال ویلي چې د ایران د مشرانو نارضایتي له روانو اټومي مذاکراتو دا ښيي چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران د اټومي پروگرام په اړه پر سم ټکی ګوته ایښې ده.

یادې ورځپاڼې لیکلي چې که څه هم څوک د سترو امتیازونو له ورکړې خوشاله نه‌دي؛ خو د امریکا او نړیوالې ټولنې لپاره د یوه واقعي او مؤثر تړون لپاره دا امتیازات اړین دي.

ورځپاڼې د ایران د مذهبي مشر، علي خامنه‌اي، او د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وروستیو څرګندونو ته اشاره کړې، چې د اټومي مذاکراتو په اړه ناراضه خبرې کوي.

وال‌سټریټ ژورنال لیکلي، که څه هم د ایران چارواکي دیپلوماټیکو لوبو ته دوام ورکوي؛ خو ښه پوهېږي چې همدا خبرې یې تر اوسه د پوځي بریدونو له ګواښ ژغورلي او د ریال د لا سقوط مخه یې نیولې ده.

د طالبانو حکومت ته نږدې استخباراتي سرچینو تایید کړې چې د دغې ډلې منتقد دیني عالم مولوي عبدالقادر قانت، د چهارشنبې په ورځ د طالبانو استخباراتو له خوا په کابل کې له خپل کور څخه نیول شوی دی.

نوموړی دا مهال د طالبانو د استخباراتو په ۴۰م ریاست کې بندي دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، هغه ته یوازې له خپلې کورنۍ سره د ټلیفوني اړیکې نیولو اجازه ورکړل شوې.

تر دې مهاله د طالبانو حکومت په رسمي ډول د دې پېښې په اړه څه نه‌دي ویلي او د نیول کېدو دلیل هم لا نه دی څرګند شوی.

د طالبانو حکومت د پاکستاني چارواکو هغه څرګندونې رد کړې، چې ګواکې د بلوچستان په خضدار سیمه کې برید له افغانستان سره تړاو لري.

د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت ویلي، په ماشومانو او ملکي وګړو برید په هیڅ صورت د توجیه وړ نه دی؛ او په عین حال کې د پاکستاني چارواکو هغه ادعا چې دغه راز بریدونه په افغانستان پورې تړي د دوی له لوري په کلکه رد دی.

نوموړي ټینګار کړی چې پاکستاني چارواکي باید بې له شواهدو او دلایلو د دا ډول پېښو پړه پر افغانستان وانه‌چوي.

هغه دغه راز ویلي، چې «اسلامي امارت» هیچا ته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان له خاورې څخه د بل هېواد پر ضد استفاده وکړي.

د یادونې ده چې تېره ورځ د بلوچستان خضدار کې په یوه بس چاودنې د ماشومانو په ګډون شپږ تنه ووژل او تر ۳۰ نورو یې ټپیان کړل.

د افغانستان د وروستي جمهوري نظام د کورنیو چارو مرستیال وزیر صدیق صدیقي د خلیلزاد د میرمنې وروستۍ څرګندونې غیرمسؤلانه او یو اړخیزه ادعا بللې.

ښاغلي صدیقي لیکلي هېڅوک نشي کولای د دوحې تړون ناکامي سپين او یا توجیه ورته پیدا کړي.

د وروستي جمهوري نظام دغه امنیتي چارواکي نیوکه کړې، چې واک ته د طالبانو تر ستنېدو وروسته، دغو ترهګرو زرګونه کسان وژلي او بندیان کړي، میلیونونه ښځې یې تر ظلم لاندې راوستلي او له خپلو بنسټیزو حقونو یې بې برخې کړې دي.

صدیق صدیقي لیکي:«هیڅوک خوندي نه دي!»

د چک د ولسمشرۍ دفتر اعلان کړی چې ولسمشر پتر پاول هغه څلور سرتېري بښلي چې ۲۰۱۸ کال کې د یو افغان سرتېري، وحیدالله خان، د مړینې په قضیه کې تورن شوي وو.

یاد سرتېري د چک د ځانګړو عملیاتو د ۶۰۱ ډلې غړي وو او ټاکل شوې وه چې د باج‌اخیستنې، د نظامي امر د سرغړونې، د اصولو د ماتولو او د مرستې د نه‌ورکړې په تور محاکمه شي.

ولسمشر پاول له پېښې د دقیقې ارزونې وروسته، د جګړې د استثنایي شرایطو او دې حقیقت ته په پام سره چې دغه سرتېري په مستقیم ډول د تاوتریخوالي مرتکب نه‌دي، هغوی بښلي دي.

دغه پېښه په ۲۰۱۸ کال کې هغه مهال رامنځته شوه چې افغان سرتېري وحیدالله خان د هرات ولایت په شین‌ډنډ پوځي اډه کې یو چکی سرتېری، توماش پروچازکا، وواژه او دوه نور یې ټپیان کړل.

وروسته وحیدالله د امریکايي او چکي ځواکونو له‌خوا ونیول شو او د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، هغه وهل شوی و او کله چې بېرته افغان ځواکونو ته وسپارل شو، بې‌هوښه و او ژر یې ساه ورکړه.

چک پوځیان له ۲۰۰۲ تر ۲۰۲۱ پورې د آیساف او ناټو د ماموریت په چوکاټ کې په افغانستان کې ځای پر ځای وو.