د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په قطر کې د امریکا په اډو د برید وروسته د خپل سیال سره تیلفوني خبرې کړي.
پزشکیان د قطر امیر ته ویلي هېله لري چې داسې ونه انګیرل شي چې ګوندې دوي په خپل مسلمان ورور هیواد حمله کړې.
ایراني ولسمشر د قطر امیر ته د دې بریدونو له امله ډاډګیرنه ورکړې.
د ملګرو ملتونو ویاندې، آلساندرا ولوچي اعلان وکړ چې دغه سازمان د امنیتي اندېښنو له امله پرېکړه کړې چې ځینې نړیوال کارکوونکي او د هغوی کورنۍ په موقتي ډول له ایرانه وباسي.
یاده پرېکړه د ایران له خوا د اوربند د نقض او همداراز د اسراییلو له خوا پر تهران د نويو نظامي بریدونو د امر له دوام سره هممهاله اعلان شوې ده.
نوموړې د هغو کسانو د شمېر په اړه چې له ایرانه ایستل کېږي، له څرګندونو ډډه وکړه.
د سیمهییز تاوتریخوالي له کبله د لنډمهاله بندېدو وروسته، سوریه، عمان، قطر او عراق خپل هوایي حریمونه بېرته پرانیستي او د الوتنو منظم جریان یې له سره پیل کړی دی.
د عمان هوایي شرکتونو ویلي، چې د تیرې شپې د امنیتي اندېښنو له امله ځنډول شوې الوتنې اوس عادي حالت ته راګرځېدلي دي.
چارواکو ویلي چې الوتنې بېرته پیل شوي دي.
په ورته وخت کې، قطر او عراق هم اعلان کړی چې د خپلو هوایي حریمونو بندښت پای ته رسېدلی او د دغو هېوادونو هوایي شرکتونو د سهشنبې له ورځې منظم پروازونه له سره پيل کړي دي.
د سیمهییز تاوتریخوالي له کبله د لنډمهاله بندېدو وروسته، سوریه، عمان، قطر او عراق خپل هوایي حریمونه بېرته پرانیستي او د الوتنو منظم جریان یې له سره پیل کړی دی.
د عمان هوایي شرکتونو ویلي، چې د تیرې شپې د امنیتي اندېښنو له امله ځنډول شوې الوتنې اوس عادي حالت ته راګرځېدلي دي.
چارواکو ویلي چې الوتنې بېرته پیل شوي دي.
په ورته وخت کې، قطر او عراق هم اعلان کړی چې د خپلو هوایي حریمونو بندښت پای ته رسېدلی او د دغو هېوادونو هوایي شرکتونو د سهشنبې له ورځې منظم پروازونه له سره پيل کړي دي.
ایراني رسینو پر اسرائیل د ایران له لوري شوي بریدونه بې اساسه بللي او ویلي یې دي، چې تر اوربند وروسته ایران کوم برید نه دی کړی.
اسرائیلي رسنیو ویلي و، چې ایران تر اوربند وروسته د دوی یو شمېر سیمې په نښه کړې دي.
بل لورته بیا الجزیرې ویلي، چې د ایران ملي امنیت شورا له اسرائیل سره پر اوربند هوکړه کړې ده.
د قطر حکومت د ملګرو ملتونو سرمنشي ته په یو رسمي لیک کې د ایران له لوري د العُدید پوځي اډې د توغندیز برید غندنه کړې او دا برید یې د سیمې امنیت او نړیوال ثبات لپاره یو جدي خطر بللی دی.
په لیک کې ویل شوي چې د دا ډول بریدونو دوام کولی شي له سیمې ور هاخوا د نړیوالې سولې لپاره ناوړه پایلې ولري.
قطر د ملګرو ملتونو د منشور له مخې د مشروع دفاع حق خپل قانوني حق بللی دی.
دغه راز، قطر ټینګار کړی چې باید ټول پوځي اقدامات سمدلاسه ودریږي او د شخړو د حل یوازینۍ لار جدي دیپلوماټیکې خبرې دي.
د عراق د پوځ ویاند ویلي، چې څو بېپیلوټه الوتکو د عراق پر یو شمېر پوځي اډو او نورو ځایونو بریدونه کړي، چې له امله یې د رادار سیستمونو ته جدي زیان اوښتی، خو تلفات نه دي رامنځته شوي.
ویاند زیاته کړې چې ټول هدف ګرځول شوي ځایونه د عراقي امنیتي ځواکونو اړوند وو او بېپیلوټه الوتکې راغورځول شوې دي.
په اعلامیه کې دغه بریدونه “جنایي کړنې” بلل شوي او ټینګار شوی چې دا بریدونه به بې ځوابه پاتې نه شي.
د امریکا د استازو مجلس د سایبري امنیت دفتر د واټساپ پیغامرسونې اپلېکیشن کارول بند کړي او دا اپلېکیشن یې د کاروونکو لپاره “لوړ خطر” بللی دی.
دا پرېکړه د دوشنبې په ورځ د کانګرس ټولو کارکوونکو ته په یوه رسمي یادونه کې اعلان شوې ده.
په خبرتیا کې ویل شوي، واټساپ د کاروونکو د معلوماتو د خوندیتوب شفافه تګلاره نه لري، ذخیره شوي معلومات یې رمز بندي نه دي، او ممکن امنیتي خطرونه ولري.
په یاد یادښت کې سپارښتنه شوې چې د واټساپ پر ځای دې له بدیلو اپلېکیشنونو لکه مایکروسافټ ټیمز، امازون ټیمز، سیګنال ویکر، آیمېسج او فیسټایم څخه کار واخیستل شي.
د مېټا ویاند د دې بندیز مخالفت کړی او ادعا یې کړې چې واټساپ د لوړ امنیت لرونکی پلیټفارم دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی چې د ایران او اسرايیل ترمنځ اوربند رامنځته شوی او له دواړو لوریو یې غوښتنه کړې چې دا اوربند دې نقض نه کړي.
که څه هم تر اوسه د تهران او تلابیب چارواکو په رسمي ډول د اوربند پخلی نه دی کړی؛ خو د ایران د بهرنیو چارو وزیر تر دې وړاندې په غیرمستقیم ډول ویلي چې د اسرايیل پر ضد پوځي عملیات پای ته رسېدلي دي.
د ملګرو ملتونو لپاره د امریکا استازې دوروتي شي د افغانستان په اړه د امنیت شورا غونډه کې ویلي چې بدلون باید دننه له افغانستانه پیل شي.
هغې ویلي، که څه هم د امریکا تمرکز په افغانستان کې کم شوی، خو د امریکايي بندیانو ازادي لا هم د واشنګټن له مهمو لومړیتوبونو ده.
نوموړې ټینګار کړی چې افغانستان باید ترهګرو ته پناه ورنهکړي او د سیمې له ثبات سره مرسته وکړي.
مېرمن شي د افغانستان اوسنی وضعیت خراب وباله او ویې ویل چې خلک یې لا هم له بېوزلۍ، وزګارتیا، د خدمتونو له نشتوالي او طبیعي پېښو سره مخ دي.