پخوانی طالب چارواکی سید اکبر اغا وایي، روسیې له افغانستان سره د رسمیت په لور مهم ګام پورته کړی، چې دا کار د افغان ملت او حکومت لپاره ګڼې ګټې لري.

نوموړی وایي، د رسمیت له لارې اقتصادي ودې، نړیوال تجارت، پانګونه او نړیوال تعامل ته لاره هوارېږي او همداراز، دا ګام د حکومت پر وړاندې د خلکو باور زیاتوي او افغانستان له نړیوالې انزوا باسي.

د هغه په خبره، د حکومت له نظره، رسمیت د نورو هېوادونو باور جلبوي، د قانوني تجهیزاتو وارد ته زمینه برابروي، او هېواد نړیوالو سیالیو ته داخلوي؛ خو د سیاسي سیالانو له لوري مخالفتونه روان دي، چې سرچینه‌یې سیاسي رقابت او د نظام ضد دریځونه دي، نه د ملت ګټې.

ضعیف وایي، روسیې دا جرأت ځکه کړی، چې غواړي د لوېدیځ د دوه‌مخې تګلارو پر وړاندې خپل مستقل دریځ وښيي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي، ریچارډ بنیټ، ویلي چې په ایران کې سلګونه افغانان او د قومي‌ او مذهبي لږکیو غړي د «جاسوسۍ» په تور نیول شوي دي.

نوموړي د افغان کډوالو پر وړاندې د تبعیضي چلند، تاوتریخجنې ویناوو او کرکه‌پارونکو څرګندونو په اړه اندېښنه ښودلې.

ملګري ملتونه وايي، له ایران څخه د افغان کډوالو جبري ایستل روان بشري بحران لا ژوروي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې لسګونه زره کسان بې له سرپناه او مرستې بېرته افغانستان ته شړل شوي.

یو شمېر ایستل شویو کډوالو د نیولو، ناوړه چلند او د نامعلوم برخلیکونو راپورونه ورکړي دي.

په قطر کې د طالبانو حکومت سفیر سهیل شاهین وایي، روسیې د «اسلامي امارت» په رسمیت پېژندلو سره له هغو هېوادونو ځان جلا کړ، چې د فشار وسیله یې ګرځولې.

نوموړی وایي، دا پرېکړه به نور هېوادونه هم وهڅوي چې «اسلامي امارت» په رسمیت وپېژني.

شاهین زیاتوي، چې دا کار به د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکاریو پراخېدو ته لاره هواره کړي.

د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي، مسکو د طالبانو حکومت له دې امله په رسمیت وپېژاند چې له ترهګرۍ او نشه‌يي توکو سره د مبارزې په برخه کې ورسره پراخې همکارۍ وکړي.

نوموړي ویلي، روسیه باور لري چې اوسنی رژیم د دغو اندېښنو د حل لپاره جدي هڅې کوي.

هاخوا بیا ځینو هېوادونو د روسیې د دغه کار ستاینه کړې.

د روسیې له‌خوا د طالبانو حکومت د رسمیت پېژندلو وروسته، د پخواني حکومت پر لومړي مرستیال امرالله صالح یو شمېر نیوکې شوې.

منتقدین یې وايي، نوموړي پخوا ولادیمیر پوتین ستایه او تمه‌یې لرله چې مسکو به د هغه د لیدلوري ملاتړ وکړي؛ خو د روسیې اوسني اقدام‌ یې دا هیلې له منځه یووړلې.

د راپورونو له مخې، صالح روسي ژبه زده کوله او پټ سفرونه‌یې روسیې ته درلودل.

منتقدینو غوښتنه کړې چې دی او احمد مسعود باید د خپلو پټو سفرونو وضاحت ورکړي.

امرالله صالح تر اوسه د روسیې رسمي دریځ ته هېڅ غبرګون نه‌دی ښودلی؛ خو پر ایکس شبکه‌یې یوازې لیکلي چې طالبان به نسکور او افغانستان به بیا را ژوندی شي.

د افغانستان د ملي امنیت پخواني رئیس، معصوم ستانکزي، ویلي چې د روسیې له‌خوا د طالبانو د حکومت رسمیت پېژندنه یوه بله «ستر تېروتنه» ده چې د افغانانو مشروعو هیلو ته زیان رسوي.

هغه په خپل ایکس کې لیکلي، دا اقدام نه د ترهګرۍ خطر کموي، نه انساني بحران حل کوي، بلکې د داخلي مشروعیت نشتوالي له امله سیمه‌ییزې او نړیوالې نښتې زیاتوي.

ستانکزی وايي، طالبان د ښځو حقونو، بشري حقونو او ټول‌شموله حکومت جوړولو کې پاتې راغلي او لا هم له ترهګرو ډلو سره اړیکې لري.

نوموړي زیاته کړې، چې دې ناکامۍ د مهاجرت نوې څپه راپارولې او د افغانستان بحران یې ژور کړی.

هغه ټینګار کړی چې تل د افغانستان پر ځای د نورو پرېکړې پرې تپل شوې او د روسیې دا اقدام د نړیوالو د نه‌همغږۍ او اصولو ته د نه‌پاملرنې بله بېلګه ده.

د روسیې له‌خوا د طالبانو حکومت د رسمیت پېژندلو وروسته، د پخواني حکومت پر لومړي مرستیال امرالله صالح یو شمېر نیوکې شوې.

منتقدین یې وايي، نوموړي پخوا ولادیمیر پوتین ستایه او تمه‌یې لرله چې مسکو به د هغه د لیدلوري ملاتړ وکړي؛ خو د روسیې اوسني اقدام‌ یې دا هیلې له منځه یووړلې.

د راپورونو له مخې، صالح روسي ژبه زده کوله او پټ سفرونه‌یې روسیې ته درلودل.

منتقدینو غوښتنه کړې چې دی او احمد مسعود باید د خپلو پټو سفرونو وضاحت ورکړي.

امرالله صالح تر اوسه د روسیې رسمي دریځ ته هېڅ غبرګون نه‌دی ښودلی؛ خو پر ایکس شبکه‌یې یوازې لیکلي چې طالبان به نسکور او افغانستان به بیا را ژوندی شي.

د رویټرز اژانس د راپور له مخې، چین د اسلام‌اباد او نوي ډيلي ترمنځ د کشمیر پر سر د جګړې پر مهال، پاکستان ته د هند د مهمو پوځي اهدافو په اړه په ژوندۍ بڼه استخباراتي معلومات ورکړي دي.

د هند د پوځ مرستیال مشر جنرال راهول سینګ ویلي، هند په جګړه کې له دوو دښمنانو سره مخ و؛ یو ښکاره دښمن پاکستان او بل پټ ملاتړی چین.

نوموړي ویلي، پاکستان دا هم ویلي و چې د هند پوځ کوم ځایونه په نښه کوي، چې دا استخباراتي معلومات ورته چین ورکړي وو.

راپور زیاتوي، چې چین له خپلې سپوږمکۍ څخه د پاکستان رادار ته معلومات استول.

راهول سینګ همداراز ادعا کړې چې ترکیې هم د جګړې پر مهال د پاکستان ملاتړ کړی او بې‌پېلوټه الوتکې او نظامي سلاکاران یې ورکړي؛ خو تر اوسه د ترکیې چارواکو په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

د طالبانو حکومت ویاند، ذبیح‌الله مجاهد، هیله ښودلې چې د روسیې له لوري د دوی د حکومت د رسمیت پېژندنې له اقدام وروسته، د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې پراخې شي.

مجاهد د روسیې دولتي خبري آژانس «ریانووستي» ته ویلي: «روسیې د فرصتونو یوه کړکۍ پرانیستې ده، او موږ هیله‌مند یو چې نور هېوادونه هم له دې ګام څخه الهام واخلي.»

نوموړي همداراز د روسیې له چارواکو مننه کړې او د مسکو دغه پرېکړه یې «پر خپل وخت یو زړور اقدام» بللی دی.

د افغانستان د پخواني ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح پر خپلې “ایکس پاڼې لیکلي، طالبان به حتمي له منځه ولاړ شي او افغانستان به بیا را ژوندی شي.

هغه ویلي، ملي بیرغ به بیا رپانده شي او د طالبانو لنگوټه به هېڅکله د افغانستان د ملي بیرغ ځای ونه نیسي.

صالح زیاتوي، دسیسې لنډ عمر لري او د افغانستان عزت به بېرته راشي.