د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ویلي، چین هڅه کوي چې د مرکزي اسیا پر کاني زیرمو برلاسی شي، او دا یې “یرغلګره پالیسي” بللې.
نوموړي پر ایکس لیکلي:«موږ باید د چین د کاني برلاسۍ د پراخېدو پر وړاندې ودرېږو.»
خلیلزاد زیاته کړې، قزاقستان، اوزبېکستان، افغانستان او پاکستان د امریکا له پخواني حکومت سره د کانونو د تړونونو لپاره لیوالتیا لرله.
د حزب اسلامي مشر، ګلبدین حکمتیار ویلي که د بدخشان ولایت د خاش ولسوالۍ د خونړۍ پېښې عاملین نیول شوي وي؛ نو باید د “شرعي احکامو” له مخې محاکمه او مجازات شي.
هغه په ایکس کې لیکلي، هغه کسان چې پر ملکي وګړو یې ډزې کړې یا یې د برید امر ورکړی، باید قصاص شي.
نوموړي مخکې هم پر بېګناه مسلمانانو وسلهوال بریدونه حرام بللي وو.
دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي چې د طالبانو حکومت لخوا د کوکنارو د کښت د لهمنځه وړو په لړ کې د خاش ولسوالۍ خلک له طالبانو سره ونښته، چې له امله یې لږ تر لږه ۸ کسان ووژل شول او ۲۷ نور ژوبل شول.
سرچینې وایي، د طالبانو حکومت ۳۷ تنه نیولي او د فیضاباد ښار ته یې لیږدولي؛ خو د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نهدي ویلي.
د منځني ختیځ لپاره د ډونالډ ټرمپ ځانګړي استازي استیو ویتکاف ویلي، چې د حماس سره وروستي توافق ته هیلهمند دی او ادعا یې کړې چې «ټرمپ به منځنی ختیځ بدل کړي.»
هغه دا څرګندونې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو د واشنګټن سفر او د دوحې خبرو پر مهال د همپټن شرقي ښار کې له یهودي وګړو سره په لیدنه کې وکړې.
ویتکاف ویلي، د ایران سره داسې توافق ممکن دی چې دغه هېواد له یورانیم غنيسازي منع کړي.
هغه زیاته کړې چې د حماس سره د روانو خبرو په ترڅ کې هڅه کېږي د وژل شویو یرغملو پاتې جسدونه هم د توافق برخه شي.
د اوسني چوکاټ له مخې، تمه کېږي چې حماس ۱۷ جسدونه او ۱۰ ژوندي یرغمل شوي اسرائیلیان خوشې کړي.
بيبيسي د حماس د یوه امنیتي چارواکي په حواله راپور ورکړی چې دغه ډلې شاوخوا ۸۰ سلنه پر غزې خپل کنټرول له لاسه ورکړی، او اوس وسلهوالې طایفې د واک تشه ډکوي.
دغه چارواکي چې د سرهنګ دوهم په نوم یاد شوی، ویلي چې د حماس د رهبرۍ سیاسي، نظامي او امنیتي جوړښت د اسرائیلو د پرلپسې بریدونو له امله نړیدلی او شاوخوا ۹۵ سلنه مشران وژل شوي دي.
هغه زیاته کړې:«اوسنی حالت د جګړې د دوام لپاره زمینه برابروي، ځکه چې اسرائیل لاسبر دی، نړۍ چوپه ده، عرب حکومتونه چوپ دي، او ټولنه د سقوط په حال کې ده.»
د اسراییلو پوځ اعلان کړی چې د دوشنبې سهار یې د یمن په درېیو بندرونو او یوې برېښنا کارخونې چې د حوثیانو تر ولکې لاندې دي، هوايي بریدونه کړي دي.
یاد پوځ ویلي، چې بریدونه پر الحدیده، راس عیسی، الصلیف بندرونو او د راس قنطب پر برېښنا تولیدوونکې کارخونه شوي دي.
دا د نږدې یوې میاشتې وروسته لومړی ځل دی چې اسراییل پر یمن هوايي برید ترسره کوي.
رویټرز د دې بریدونو هدف د حوثیانو د نظامي توان محدودول بللي؛ خو د تلفاتو په اړه لا جزیات نه دي ورکړل شوي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره به د ایران او اسراییلو ترمنځ د یوې دایمي موافقې پر امکان خبرې وکړي.
ټرمپ دغه څرګندونې تېره شپه له نیوجرسي څخه سپینې ماڼۍ ته د ستنېدو پر مهال وکړې او زیاته یې کړه چې د امریکا وروستیو هوايي بریدونو د ایران حساس اټومي تاسیسات سخت زیانمن کړي دي.
امریکا د ایران او اسراییلو ترمنځ د ۱۲ ورځنۍ جګړې پر مهال د ایران په فردو، نطنز او اصفهان هوايي بریدونه وکړل، چې چارواکي یې د ایران د اټومي پروګرام د شاتګ سبب بولي.
ټاکل شوې چې ټرمپ او نتنیاهو نن په سپینه ماڼۍ کې سره وویني، چې دا به په تېرو شپږو میاشتو کې د دواړو مشرانو درېیمه لیدنه وي.
رویټرز راپور ورکړی چې د امریکا په تګزاس ایالت کې د سېلابونو له کبله د وژل شویو کسانو شمېر ۷۸ تنو ته رسېدلی چې له دې ډلې ۲۸ ماشومان دي.
د تګزاس والي، ګریګ ابوټ، ویلي چې سېلابونو نه یوازې پراخ مالي زیانونه اړولي، بلکې ۴۱ کسان لا هم نادرکه دي او ۱۰ تنه په ګاونډیو سیمو کې وژل شوي دي.
راپورونه وايي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم هیله ښودلې چې د سېلاب ځپلو سیمو لیدو ته لاړ شي.
امریکایي چارواکي وایي، د ژغورنې هڅې روانې دي او وضعیت لا هم له خطره خالي نه دی.
د روسیې له لوري د طالبانو حکومت د رسمیت پېژندنې د خبر له خپرېدو وروسته، د افغانیو ارزښت د ډالرو پر وړاندې لوړ شوی دی.
د طالبانو حکومت تر واک لاندې د افغانستان بانک د نويو شمیرو له مخې، دا مهال یو امریکایي ډالر په ۶۹ افغانیو تبادله کېږي.
اقتصادي کارپوهان دا بدلون د بازار پر روانو سیاسي تحولاتو پورې تړلی بولي.
په ورته وخت کې، طالبانو حکومت د افغانیو د ثبات لپاره درې ورځې مخکې ۱۵ میلیونه ډالر لیلام کړي، څو د اسعارو بازار کنټرول کړي او د افغانیو ارزښت وساتي.
پخوانی طالب چارواکی سید اکبر اغا وایي، روسیې له افغانستان سره د رسمیت په لور مهم ګام پورته کړی، چې دا کار د افغان ملت او حکومت لپاره ګڼې ګټې لري.
نوموړی وایي، د رسمیت له لارې اقتصادي ودې، نړیوال تجارت، پانګونه او نړیوال تعامل ته لاره هوارېږي او همداراز، دا ګام د حکومت پر وړاندې د خلکو باور زیاتوي او افغانستان له نړیوالې انزوا باسي.
د هغه په خبره، د حکومت له نظره، رسمیت د نورو هېوادونو باور جلبوي، د قانوني تجهیزاتو وارد ته زمینه برابروي، او هېواد نړیوالو سیالیو ته داخلوي؛ خو د سیاسي سیالانو له لوري مخالفتونه روان دي، چې سرچینهیې سیاسي رقابت او د نظام ضد دریځونه دي، نه د ملت ګټې.
ضعیف وایي، روسیې دا جرأت ځکه کړی، چې غواړي د لوېدیځ د دوهمخې تګلارو پر وړاندې خپل مستقل دریځ وښيي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي، ریچارډ بنیټ، ویلي چې په ایران کې سلګونه افغانان او د قومي او مذهبي لږکیو غړي د «جاسوسۍ» په تور نیول شوي دي.
نوموړي د افغان کډوالو پر وړاندې د تبعیضي چلند، تاوتریخجنې ویناوو او کرکهپارونکو څرګندونو په اړه اندېښنه ښودلې.
ملګري ملتونه وايي، له ایران څخه د افغان کډوالو جبري ایستل روان بشري بحران لا ژوروي.
دغه سازمان خبرداری ورکړی چې لسګونه زره کسان بې له سرپناه او مرستې بېرته افغانستان ته شړل شوي.
یو شمېر ایستل شویو کډوالو د نیولو، ناوړه چلند او د نامعلوم برخلیکونو راپورونه ورکړي دي.