پخواني ولسمشر حامد کرزي د ۱۴۰۴ کال د کانکور بریالي شویو زده کوونکو ته مبارکي ویلي.
ښاغلي کرزي په خپله ایکس پاڼه په سږني کانکور کې د نجونو په نه ګډون او د هغوی له زده کړو په محرومیت ژوره خواشیني څرګنده کړې.
نوموړي د طالبانو له حکومت غوښتنه کړې چې د نجونو پرمخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې پرانیزي څو هېواد د علم او تخصص له لارې پرمختګ وکړي او له بهرنۍ اړتیا وژغورل شي.
د طالبانو حکومت د ملي دفاع وزارت لوی درستیز فصیح الدین فطرت وايي، هغه پوځي چورلکې او الوتکې چې له افغانستانه بهرنيو هېوادونو ته لېږدول شوې، د افغانستان ملي شتمني ده او دوی ترې نه تېرېږي.
نوموړي دا څرګندونې نن د دفاع وزارت د یو کلنو لاسته راوړنو د بیانولو پر مهال وکړې، ویې ویل چې له هغو هېوادونو سره خبرې روانې دي چې دغه چورلکې او الوتکې ورلېږدول شوي.
د فصیح الدین فطرت په خبره، دا الوتکې او وسایط به بېرته افغانستان ته راوستل شي.
د معلوماتو له مخې، د طالبانو حکومت تر واکمنېدو وروسته شاوخوا ۲۲ پوځي الوتکې او ۲۴ چورلکې ل د ازبکستان خاورې ته لېږدول شوې وې.
د بنګلهدېش جېټ الوتکې غورځېدو کې ۲۷ تنه وژل شوي.
د بنګلهدېش د چارواکو په وینا، د دغه هېواد د هوايي ځواک یوه جېټ الوتکه چې د روزنیز ماموریت لپاره الوتې وه، د ډهاکه ښار په یوه ښوونیز کمپلکس کې غورځېدلې ده.
په پېښه کې لږ تر لږه ۲۷ تنه وژل شوي، چې ۲۵ یې ماشومان دي.
چارواکي زیاتوي چې ۸۸ نور کسان ټپیان شوي او روغتونونو ته لېږدول شوي دي.
د پېښې علت تر اوسه نه دی څرګند شوی.
د ايران د بهرنيو چارو وزير عباس عراقچي ويلي، چې د “مرګ پر امريکا” شعار د امريکا د حاکمانو سياستونو ته متوجه دی، نه امريکايي ولس ته.
نوموړي دا څرګندونې د امريکايي تلويزيون فاکسنيوز سره په يوه ځانګړې مرکه کې وکړې.
عراقچي ټينګار وکړ چې د خلکو تر منځ ممکن تند نظريات وي؛ خو دا د ايران رسمي سياست نه دی او نه هم د يو هېواد د ولسمشر وژنه د ايران د دولت په پاليسۍ کې ده.
دا څرګندونې پر داسې مهال کېږي چې په ايران کې د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسرایيلو د لومړي وزير بنيامين نتنياهو پر ضد د وژنې شعارونه پيل شوي، چې راپورونه وايي ځينو ايراني چارواکو يې ملاتړ کړی.
د امریکا د عدلیې وزارت د دوشنبې په ورځ شاوخوا ۲۴۰ پاڼې اسناد خپاره کړل، چې د مارتین لوتر کینګ د وژنې سره تړاو لري.
دغه اسناد د امریکا د ملي آرشیف په ویبپاڼه کې خپاره شوي او ویلي یې دي چې نور اسناد به هم خپاره کړي.
مارتین لوتر کینګ د امریکا د تورپوستو خلکو د حقونو لپاره له تاوتریخوالي پرته مبارزه کوله، چې په ۱۹۶۸ کال کې په ممفیس کې ووژل شو.
جیمز ارل ري، چې یو پخوانی مجرم او د نژاد پر بنسټ کرکې لرونکی و، د هغه د وژنې مسوولیت منلی وو؛ خو وروسته یې خپله خبره بېرته رد کړې وه.
د طالبانو حکومت په کابل کې یو شمېر ښځې او نجونې د محرم نهلرلو او د حجاب د نهرعایت له امله نیولي دي.
نیول شوې مېرمنې وايي، له ضمانت وروسته خوشې شوي؛ خو ورته خبرداری ورکړل شوی چې له محرم پرته له کوره د وتو اجازه نهلري.
دغو مېرمنو ادعا کړې چې د نیولو پر مهال ورسره سپک چلند شوی او سخت ګواښونه ورته شوي دي.
ویل کېږي چې نیونې په زور شوې او ځینې مېرمنې له ارایشګاوو ایستل شوي دي.
د طالبانو حکومت دا نیونې ردوي او وایي چې د حجاب په اړه د عامه پوهاوي کمپاین یې پیل کړی دی.
د اوکراین ولسمشر، ولودیمیر زلنسکي، ویلي چې د روسیې سره د سولې خبرې به د چهارشنبې په ورځ، د اسد لومړۍ نېټه، په ترکیه کې پیل شي.
نوموړي د خبرو اترو د چټکتیا غوښتنه وکړه.
د روسیې دولتي خبري آژانسونو هم د ترکیې له سرچینو راپور ورکړی چې دا خبرې به دوه ورځې، یعنې پنجشنبه او جمعه، دوام وکړي.
زلنسکي ویلي، د اسیرانو د تبادلې، د ربړول شوو ماشومانو د بېرته ستنولو، او د مشرانو د لیدنې لپاره چمتووالی نیسي.
کرملین ویلي، لا هم د دقیقې نېټې تایید ته منتظر دی؛ خو ټینګار کوي چې د دواړو لورو دریځونه د جګړې د پای ته رسېدو په اړه “په بشپړه توګه متضاد” دي.
دواړو خواوو تر دې وړاندې هم دوه ځله په استانبول کې خبرې کړې وې؛ خو لا هم د اوربند یا تلپاتې حل هواري ته نه دي رسېدلي.
د افغانستان د ملي امنیت پخواني سلاکار ډاکټر رنگین دادفر سپنتا، د آلمان له خوا د طالبانو حکومت د دیپلوماتانو منل سخت وغندل او ویې ویل چې دا کار د طالبانو د رسميت پېژندنې معنا لري.
هغه خبرداری ورکړی چې دا دریځ به د آلمان سیاست د افغانستان په اړه د روسیې له سیاستونو سره همسطح یا ټیټې کچې ته راکوز کړي.
سپنتا ټینګار وکړ چې دا اقدام د بشر حقونو او د ښځو ازادیو ته سپکاوی دی.
په ورته وخت کې، د اروپايي پارلمان آلمانۍ غړې، هانا نویمان، هم له دې پرېکړې سره مخالفت څرګند کړی او دا یې “خطرناکه معامله” بللې.
د طالبانو حکومت هم تایید کړې چې د افغان مجرمانو اخراج له دوی سره په همغږۍ شوی.
ویل کېږي چې طالبان د دې همکارۍ په بدل کې، د افغانستان د دیپلوماتیکو دفترونو سپارلو او د خپلو استازو منلو غوښتنه کړې ده.
د یادونې ده چې آلمان دوه طالب دیپلوماتان په برلین او بن ښارونو کې منلي، چې ویل شوي دا کار د افغان مجرمانو د اخراج لپاره شوی.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي فاکس نیوز ته ویلي، چې هېواد به له اورانیمو د غنیسازۍ له برنامې لاس وانخلي.
هغه د امریکا لهخوا د ایران پر اتومي تاسیساتو وروستي بریدونه “جدي” بللي او ویلي یې دي چې غنیسازي موقتا بنده شوې ده.
عراقچي ټینګار کړی چې د امریکا فشارونه، تحریمونه او ګواښونه به د ایران اتومي برنامه نه ودروي.
دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د ایران استازي له اروپایي هېوادونو سره خبرو ته چمتو کېږي.
بل لورته اروپایي هېوادونو ایران ته خبرداری ورکړی چې که جدي ګامونه وانخلي، د سنبلي په نهمه به د ملګرو ملتونو د بندیزونو میکانیزم بېرته فعال شي.
همداراز ټاکل شوې چې د ایران، چین او روسیې درېجانبه ناسته هم ډېر ژر په تهران کې ترسره شي.
د بریتانیا پارلمان د استخباراتو او امنیت کمېټه وايي چې د افغان پناه غوښتونکو او د پخوانیو همکارانو د معلوماتو افشا کېدو په اړه به پلټنه کوي.
د کمېټې مشر لارد بیمیش ویلي، ټول اړوند اسناد باید ژر تر ژره وسپارل شي څو رسمي پلټنې پیل شي.
د بریتانیا دفاع وزارت له دې پلټنو هرکلی کړی دی.
د ۲۰۲۲ کال په فبروري میاشت کې، د بریتانیا د دفاع وزارت یوه کارکوونکي د نژدې ۱۹ زرو افغانانو معلومات په تېروتنه افشا کړي وو.
دغه کسان له بریتانوي ځواکونو سره همکاران پاتې شوي او له طالبانو د واک ته رسېدو وروسته یې د تخلیې غوښتنه کړې وه.
دا اقدام وروسته له هغه کېږي چې طالبانو د غچ اخیستنې ګواښ کړی او موضوع پراخ رسنیز انعکاس موندلی.