د طالبانو حکومت د افغانستان له تحصیلي نصاب څخه ۱۸ مضمونونه چې د بشر حقوق، د ښځو ټولنپوهنه، ډیموکراسي، د ادیانو تاریخ د ښځو رول او نور پکې شامل دي حذف کړي.

د طالبانو حکومت د لوړو زده‌کړو وزارت ویلي، دا مضمونونه د شریعت او د طالبانو له پالیسیو سره په ټکر کې دي.

همداراز، د حقوقو، سیاست، ټولنپوهنې او رسنیو په برخه کې ۶۶ نور مضمونونه یوازې د اصلاحاتو او بیاکتنې وروسته تدریسېږي.

یاد وزارت پوهنتونونه مکلف کړي چې د نوې فهرست مطابق عمل وکړي.

دا بدلونونه د طالبانو حکومت د «نصاب اسلامي کولو» پروسې یوه برخه ده چې له ۲۰۲۲ کال راهیسې روانه ده.

‏د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي د اسلامي همکاریو سازمان له استازي محمد سعید العیاش سره په لیدنه کې ویلي، روغتیایي خدمتونه باید له سیاسي مسائلو بېل وګڼل شي.

له یاد وزارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دواړو لوریو د روغتیايي سکټور د پراختیا او همکاریو پر پیاوړتیا خبرې کړې.

په دې لیدنه کې العیاش د دوامدارو همکاریو ژمنه کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو څلورکاله وړاندې افغانستان نه د امریکایي پوځیانو د وتلو پرمهال د دوی پر پوځیانو د ځانمرګي برید په اړه خواشیني ښودلې.

نوموړي ویلي، چې نن هغه ورځ ده چې د کابل هوايي ډګر د «ایبي ګېټ» په دروازه کې ۱۳ امریکايي سرتېري د یوه خونړي برید ښکار شول؛ خو د بایډن حکومت د دغو قربانیانو د کورنیو لپاره د عدالت په تامین کې پاتې راغی.

روبیو زیاته کړې چې د ټرمپ ادارې په چټک اقدام سره د دغه برید د اصلي مسؤل داعش-خراسان غړي د نیولو او استرداد چارې عملي کړې.

روبیو ټینګار کړی چې امریکا د خپلو وژل شویو سرتېرو وینو ته درناوی کوي او د هغوی د کورنیو د عدالت غوښتنه هېڅکله نه هیروي.

د یادونې ده چې د ۲۰۱۲۱کال اګست کې د حامد کرزي پر نړیوال هوایي ډګر برید کې د ۱۳ امریکایي پوځیانو په شمول شاوخوا ۱۷۲ افغان وګړي وژل شوي وو.

وروسته له دې چې اسلام‌اباد د سپټمبر له لومړۍ نېټې د افغان کډوالو د ایستلو نوې لړۍ پيلوي، چې له مخې به یې میلیونونه افغانان په ځانګړي ډول ښځې، ماشومان او سپین‌ږیري له خپلو کورونو او شتمنیو بې‌برخې کړل شي، د جمهوري نظام د چارو اداري پخواني رئیس فضل محمود فضلي دا اقدام ظالمانه عمل بللی او ویلي یې دي چې د نړیوالو قدرتونو چوپتیا د پاکستان د کړنو د ښکاره ملاتړ معنا لري.

ښاغلی فضلي ویلي، هماغه هېوادونه چې افغانان یې د بشري حقونو او اسلامي اخوت تر شعار لاندې د هجرت او جګړې ډګرونو ته هڅول، نن یې یوازې پرې ایښي دي.

فضلي زیاته کړې چې بشري حقونه او اسلامي اخوت اوس یوازې د ولسونو ترمنځ معنا لري، په داسې مهال چې دولتونو او زبرځواکونو خپل ټول اخلاقي ماهیت له لاسه ورکړی او نور باید افغانان د دغو شعارونو تر شا ونه غولېږي.

د آلماني رسنیو د راپورونو له مخې، د دغه هېواد فدرالي حکومت له افغانستانه د منل شويو پناه‌ غوښتونکو د انتقال لړۍ بېرته پيلوي.

د “ولت” ورځپاڼې په وینا، دا لړۍ به په راتلونکو ورځو کې د پاکستان له لارې د عادي الوتنو په وسیله پيل شي.

د راپور له مخې، دا پرېکړه د آلماني محکمو د فشار له امله شوې، چې تازه یې د یوه افغان پناه‌ غوښتونکي په ګټه پرېکړه کړې او حکومت ته یې د ویزو نه‌ورکولو په صورت کې د جریمې خبرداری ورکړی.

دا مهال له ۲ زرو زیات افغان پناه‌ غوښتونکي چې د منلو ژمنه یې ترلاسه کړې، په پاکستان کې د انتقال په تمه دي.

د طالبانو حکومت مشر، شیخ هبت‌الله اخندزاده، په یوه نوي فرمان کې یو شمېر دودیز او لګښتناک رواجونه چې د ودونو پر مهال ترسره کېږي، ناروا او ممنوع اعلان کړي دي.

د طالبانو حکومت د عدلیې وزارت له لوري په رسمي جریده کې خپاره شوي فرمان کې راغلي چې د مهر اندازه باید کم تر کمه لس درهمو پورې ټیټه اندازه وي او د لوړې کچې لپاره حد نه دی ټاکل شوی، خو سپارښتنه شوې چې کم مهر غوره دی.

د “طویانه”، “پایوازی”، “شیرینی‌خوري”، “دستمال‌خوري”، قیمتي ډالیو، او د ودونو له مخکې او وروسته د لګښتناکو مراسمو ترسره کول هم منع اعلان شوي.

په فرمان کې دا هم راغلي چې د واده مراسم دې ژر تر ژره وروسته له نکاح ترسره شي، او باید د زوم د توان مطابق تنظیم شي، نه د ناوې د کورنۍ په غوښتنه.

همداراز، د دولتي موټرونو کارول، هوايي ډزې، تیز رفتار موټر چلونه، او د انعامونو مسابقې هم منع شوي دي.

د طالبانو حکومت ویاند، ذبیح‌الله مجاهد، اعلان وکړ چې «اسلامي امارت» د هېواد د پراختیا لپاره یو پنځه کلن پراختیايي پلان د داخلي ظرفیتونو او سرچینو پر بنسټ ترتیب او تصویب کړی دی.

د مجاهد په وینا، دا سند د هېواد لوی او اساسي اهداف ټاکي او یو منظم چوکاټ برابروي ترڅو د منابعو مؤثره ویش، د ادارو ترمنځ همغږي، د هېواد متوازن پرمختګ، او د ښه حکومت‌ولي، امنیت، اسلامي عدالت او نړیوالو اړیکو پیاوړتیا یقیني شي.

هغه زیاته کړه چې په دې کې شامل پروګرامونه اقتصادي او ټولنیز پرمختګ، کرنه، انرژي، روغتیایي خدمات، تعلیم او تربیه، مخابرات، معلوماتي ټکنالوژي، ترانسپورت او ترانزیتي زیربناوې هم رانغاړي.

د سوریې لپاره د امریکا استازي، تام باراک، د اسراییل او سوریې تر منځ د یوه امنیتي توافق پر سر د «حسن‌نیت» خبرو تأیید کړی؛ خو وایي چې لا هم دا پروسه نهايي شوې نه‌ده.

نوموړي ویلي، دواړه خواوې ګډه اراده لري؛ خو لا هم کار ته اړتیا شته.

هغه دا خبرې د سیمه‌ییز ثبات او پرمختګ لپاره یو مهم ګام بللی دی.

د سوریې د انتقالي حکومت مشر، احمد الشرع، هم ویلي چې د اسراییل او سوریې ترمنځ «پرمختللې خبرې» روانې دي، او هر احتمالي توافق به د ۱۹۷۴ کال د اوربند پر بنسټ وي.

پاکستانۍ ورځپاڼه «ډیلي ټایمز» وايي چې افغانستان د طالبانو تر څلور کلنې واکمنۍ لاندې د ترهګرۍ او نشه يي توکو په ګډه مافیایي شبکه کې ښکېل شوی، او که نړۍ چوپ پاتې شي، دا هېواد به د نړیوال امنیت لپاره اوږدمهالی ګواښ وي.

ورځپاڼه لیکي چې افغانستان د طالبانو تر بیا واک ته رسېدو وروسته د داعش خراسان، القاعده او «TTP» په څېر سختدریځو ډلو پټنځای ګرځېدلی.

ورځپاڼه زیاتوي چې د نشه يي توکو قاچاق او ترهګري له یو بل سره تړلي، او دا اړیکه د «نارکو تروریزم» په نوم یادیږي، چیرته چې ترهګر له قاچاقچیانو مالي ملاتړ ترلاسه کوي او برعکس، هغوی ته وسله‌وال چمتو کوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سوېلي کوریا له ولسمشر سره د دوشنبې د ورځې په لیدنه کې ویلي، چې په غزه کې جګړه باید ژر تر ژره پای ومومي، او تمه یې ښودلې چې دا جګړه به په راتلونکو دوو یا دریو اونیو کې بشپړه ختمه شي.

ټرمپ د اسراییلي ځواکونو له‌خوا د ناصر روغتون پر برید هم ناخوښي څرګنده کړې، چې په ترڅ کې یې شاوخوا شل کسان،‌ چې پنځه خبریالان هم پکې شامل وو، وژل شوي دي.

سره له دې چې د جګړې د پای ته رسېدو لپاره نړیوالې هڅې چټکې شوي، لا هم د غزې جګړه نه‌ده بنده شوې.