د طالبانو حکومت وایي، چې د سهشنبې په ورځ له پاکستان څخه د سپینبولدک له لارې له ۳۲۰۰ زیات افغان کډوال بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي.
د سپینبولدک د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست ویاند علي محمد حقمل ویلي چې له بېرته راستانه شویو کډوالو پرته، پاکستاني چارواکو ۶۰ داسې افغانان هم افغان لوري ته سپارلي دي چې په پاکستان کې بندیان وو.
د حقمل په وینا، دغه بنديان د یوې ورځې څخه تر دوو میاشتو پورې د پاکستان په زندانونو کې ساتل شوي وو.
د طالبانو حکومت د اقتصاد وزیر، دینمحمد حنیف، د مرسي کرېپس نړیوالې بشرپالې ادارې له لوړپوړو استازو سانا جانسن او ماریانا وانسهن سره د همکاریو د نوو لارو پر موندلو خبرې کړې دي.
په دې لیدنه کې دواړو لورو د اقتصادي همکاریو د پراختیا ترڅنګ د اقلیم بدلون د اغېزو د کمولو، او د کرنې او انرژۍ په برخو کې د اغېزمنو پروژو د پلي کېدو پر ضرورت ټینګار وکړ.
د «مرسي کرېپس» سیمهییزې مسوولې سانا جانسن د طالبانو له حکومت سره د ګډو فعالیتونو د دوام ژمنه تازه کړه او ویې ویل چې اداره به د بېرته راستنېدونکو د ملاتړ، د اوبو رسونې خدمتونو د ښه والي، کرنیزو فعالیتونو د پراخېدو، د انرژۍ سکتور د پیاوړتیا، د چاپېریال ساتنې او د کوچنیو کاروبارونو د هڅونې په برخو کې خپلې مرستې جاري وساتي.
د افغانستان کرېکټ بورډ اعلان کړی چې د لومړي ځل لپاره به د کرېکټ له اسیایي شورا (ACC) سره په ګډه د نولس کلنو د کمعمره لوبډلو د اسیا جام کوربتوب او د سیالیو د تنظیم بشپړ مسؤلیت پر غاړه ولري.
دغه سیالۍ به د ډسمبر میاشتې په ۱۲مه په متحده عربي اماراتو کې پیل شي او د همدې میاشتې تر ۲۱مې به دوام وکړي.
د پاکستان پوځ د سې شنبې پر شپه په افغانستان کې د هوايي بریدونو راپورونه رد کړي دي.
د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري ویلي چې هېواد یې هېڅکله بېګناه ملکي وګړي نه په نښه کوي او د طالبانو حکومت څرګندونې یې رد کړې دي.
د راپورونو له مخې، په دې بریدونو کې د خوست د ګربز ولسوالۍ کورونه هدف شوي.
د یادونې ده چې په خوست، کونړ او پکتیکا کې د پاکستاني هوايي بریدونو له امله یوه مېرمن او ۹ ماشومان وژل شوي دي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي نن په کابل کې د قطر د دولت له نوي سفیر مردف القاشوطي څخه باورلیک تر لاسه کړی.
القاشوطي تر دې وړاندې په کابل کې د قطر د شارژدافیر په توګه دنده ترسره کړې وه.
مولوي متقي د افغانستان او قطر اړیکې تاریخي بللې او ټینګار یې کړی چې دواړه هېوادونه باید د سوداګرۍ، اقتصادي همکاریو او د افغان کاري ځواک د استولو په برخو کې له شته فرصتونو اعظمي ګټه واخلي.
د قطر نوي سفیر مردف القاشوطي د دواړو هېوادونو اړیکې ژورې او لرغوني بللې او ژمنه یې کړې چې د دوه اړخیزو اړیکو د لا پیاوړتیا لپاره به هڅې زیاتوي.
نوموړي ټینګار کړی چې قطر به د منځګړیتوب په برخه کې خپل رول ته ادامه ورکړي او د افغانستان او نړیوالې ټولنې د دریځونو د نږدې کولو په برخه کې به هڅې جاري وساتي.
په اسلاماباد کې پخواني سفیر عاطف مشعل د پاکستان وروستي دریځونه او تحرکات «متضاد او غیرمسوولانه» بللي دي.
هغه ویلي، اسلاماباد له یوې خوا بېدلیله پر افغانستان د TTP د ملاتړ تور لګوي؛ خو له بلې خوا هغه استخباراتي کړۍ پټې ساتي چې د افغانستان د بېثباتۍ لپاره کار کوي.
مشعل ټینګار کړی چې د افغان خاورې سرغړونې، هوايي بریدونه او بېبنسټه ادعاوې د منلو وړ نه دي او دا ډول چلند د سیمې د بدلېدونکي وضعیت سره سازګار نه دی.
د هغه په وینا، د فشار او نفوذ زاړه ماډلونه نور کار نه ورکوي او د اړیکو یوازینی معقول اساس باید دوهطرفه احترام او د حاکمیت منل وي.
پخواني سفیر خبرداری ورکړی چې د پاکستان دنني سیاسي درزونه او د مشروعیت خلا د جدي بدلون غوښتنه کوي، او د بېثباته پالیسیو دوام به یوازې وضعیت لا ترینګلی کړي.
هغه زیاتوي، افغانستان د قانوني دفاع حق لري او که سرغړونې دوام وکړي، مسؤلیت به د هغه لوري وي چې دا لړۍ روانه ساتي.
د پخواني ولسمشر حامد کرزي د دفتر پخواني رییس عبدالکریم خُرم د پاکستان د تازه هوايي بریدونو په غبرګون کې ویلي چې د سیمې د اوسنيو بدلونونو په رڼا کې دا ځل پاکستان په ډېر خراب او بېکنټروله وضعیت کې ښکاري.
خُرم پر اېکس لیکلي چې پاکستاني ځواکونو یو ځل بیا په افغانستان کې بمبار کړی، ښځې او ماشومان یې وژلي او په خپله خاوره کې مېشت افغانان یې ځورولي او سپکاوی یې ورسره کړی دی.
هغه خبرداری ورکړی چې که اسلاماباد د هرې امنیتي پېښې وروسته ورته سیاست ته دوام ورکړي، یوه خبیثه دایره به رامنځته کړي چې لوی زیان به یې خپله پاکستان ته وررسېږي.
کریم خُرم زیاتوي چې نړۍ په ژور بدلون کې ده او د اسلاماباد اوسني اقدامات د سیمې د نوو بحرانونو لپاره بله لمبه بلل کېدای شي.
د مصالحې شورا پخواني مشر ډاکټر عبدالله عبدالله د پاکستان له لوري د افغانستان د هوايي حریم نقض او په خوست، پکتیکا او کونړ ولایتونو کې هوايي بریدونه په کلکو ټکو غندلي دي.
عبدالله ویلي، په دغو بریدونو کې ملکي وګړي په نښه شوي چې دا ډول پوځي تحرکات نه د منلو وړ دي او نه هم د ستونزو د حل لاره ګڼل کېدای شي.
نوموړي ټینګار کړی چې د ثبات د ټینګېدو یوازینۍ اساسي لاره د خبرو اترو له لارې د اختلافاتو حل دی او باید د جګړې پر ځای د ډیالوګ او تفاهم لاره لومړیتوب ومومي.
د مشرانو جرګې پخواني رییس فضلالهادي مسلمیار د پاکستان د پوځي رژیم له لوري په کونړ، خوست، پکتیا او پکتیکا ولایتونو د ترسره شویو تازه هوايي بریدونو په کلکه غندنه کړې ده.
مسلمیار وايي، دا بریدونه د افغانستان د هوایي حریم ښکاره نقض دی او نړیواله ټولنه او د ملګرو ملتونو امنیت شورا باید د پاکستان له حکومته د دغو «خپلسرو او وحشیانه» بریدونو په تړاو جدي پوښتنه او پلټنې وکړي.
هغه ټینګار کړی چې افغانستان یو بشپړ خپلواک هېواد دی او هېڅوک د دې حق نه لري چې په یې کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي یا د هېواد ملي حاکمیت ته ګواښ متوجه کړي.
مسلمیار زیاتوي چې افغانستان هېڅکله د پاکستان د هوایي بریدونو ځواب نه دی پرېښی، خو د دې ډول کړنو دوام به د دواړو هېوادونو اړیکې او ډیپلوماتیک مناسبات لا ډېر خراب کړي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیحالله مجاهد، د پاکستاني ځواکونو له لوري په پکتیکا، خوست او کنړ کې د تېرې شپې هوايي بریدونه د افغانستان د خاوري ښکاره نقض او د نړیوالو منل شوو اصولو سره څرګند ټکر بللی دی.
مجاهد په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي، دا بریدونه یو ځل بیا ثابتوي چې پاکستانی پوځ د غلطو معلوماتو پر اساس عمل کوي، چې پایله یې د وضعیت ترینګلتیا، د پاکستان د پوځ ناکامي او رسوایي ده، نه کومه لاسته راوړنه.
د هغه په خبره، د افغانستان د حریم دغه سرغړونه او د ملکیانو وژل د منلو وړ نه دي، او هغوی یې په کلکه غندي.
نوموړي زیاته کړې:«د افغانستان اسلامي امارت دغه سرغړونه او جنایت په کلکه غندي او يو ځل بيا تکراروي چې له خپل هوايي او ځمکني حريم او خلکو څخه دفاع خپل شرعي حق بولي او په مناسب وخت کې به لازم ځواب ورکړي.»