د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان ویلي، هغه د شانګهای همکارۍ سازمان د غونډې پر مهال له ولادیمیر پوتین سره د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو په اړه خبرې کړي او له ولادیمیر زیلنسکي سره یې ټیلیفوني تماس هم نیولی دی.
اردوغان زیاته کړې، د روسیې او اوکراین د استازو وروستۍ خبرې په استانبول کې ښيي چې د سولې دروازې لا تړل شوي نه دي؛ خو د رهبرانو د مخامخ لیدنې لپاره لازم شرایط لا نه دي برابر.
ترکیه چې د ناټو غړې ده، د جګړې له پیل راهیسې د مسکو او کیف دواړو سره اړیکې ساتلې او هڅه کوي د منځګړیتوب رول ولوبوي.
په کونړ او ننګرهار ولایتونو کې یو ځل بیا ۵.۲ درجې زلزله شوې ده.
د امریکا د زلزلهپېژندنې مرکزي ادارې د معلوماتو له مخې، دغه زلزله د ننګرهار ولایت د جلالاباد ښار په شمال ۳۴ کیلومترۍ کې رامنځته شوې ده.
بل لور ته، له کونړ ولایت څخه هم راپورونه ورکول کېږي چې دې زلزلې ګڼ مالي زیانونه اړولي او د ډېرو کورونو د تخریب لامل شوې ده.
د بخښنې نړیوال سازمان د افغانستان ختیځ کې د وروستۍ زلزلې له قربانیانو سره د خواخوږۍ ترڅنګ خبرداری ورکړی چې د طالبانو محدودوونکي سیاستونو د مرستندویو بنسټونو فعالیتونه سخت کمزوري کړي دي.
د دغه سازمان د جنوبي آسیا مرستیال بابو رام پانت ویلي، افغانستان له ګڼو بحرانونو سره مخ دی، په داسې حال کې چې له ۲۲ میلیونو ډېر خلک بشري مرستو ته اړتیا لري او د ایران او پاکستان له لوري د کډوالو ایستلو دغه کړکېچ لا سخت کړی دی.
په اعلامیه کې ټینګار شوی چې د ښځو پر کار بندیز د ملګرو ملتونو او نورو سازمانونو ظرفیتونه کم کړي او طالبان باید بېړنۍ او بېخنډه د ټولو خیریه ادارو د فعالیت اجازه ورکړي.
د یادونې ده چې په کونړ کې وروستۍ زلزله کې له ۱۴۰۰ زیات کسان وژل شوي او زرګونه نور ټپیان شوي دي.
اروپایي اتحادیې اعلان کړی چې د ختیځ ولایتونو د زلزلې د اغېزمنو شویو کورنیو لپاره یو میلیون یورو بېړنۍ بشري مرسته برابروي.
د اتحادیې په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، سربېره پر دې به نږدې ۱۳۰ ټنه مرستندویه توکي له خپلو بشري زېرمو څخه افغانستان ته ولېږدوي.
یاد توکي د خیمو او نورو سرپناه وسایلو، د تودوخې کالیو او اړینو طبي لوازمو څخه جوړ دي چې موخه یې د زیانمنو شویو کورنیو عاجله اړتیاوې پوره کول دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارد بنټ له پاکستان غوښتي چې د ختیځ افغانستان د مرګوني زلزلې له امله د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ وځنډوي.
بنټ په ایکسپاڼه لیکلي، پاکستان باید د اخراج پر ځای په زلزلهځپلو سیمو کې بشر دوستانه مرستو باندې تمرکز وکړي.
یاد غوښتنلیک په داسې حال کې مطرح کېږي چې په کونړ ولایت کې د وروستۍ زلزلې له امله تر اوسه د طالبانو حکومت د چارواکو په وینا، له ۱۴۰۰ ډېر کسان وژل شوي، شاوخوا ۳۰۰۰ تنه ټپیان دي او زرګونه کورونه ویجاړ شوي دي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د قطر د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالو همکاریو وزیرې، مریم بنت علي ناصر المسند سره د تلیفوني خبرو اترو په ترڅ کې د افغانستان ختیځ کې د وروستۍ زلزلې په اړه بحث کړی دی.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت په یوه خپره شوې اعلامیه کې ویلي، د قطر دولت وزیرې د کونړ او ګاونډیو ولایتونو د زلزلې د تلفاتو له امله خپله ژوره خواخوږي څرګنده کړې او د خپل هېواد د مرستې چمتووالی یې اعلان کړی دی.
امیرخان متقي د قطر د چارواکي له دې دریځ څخه مننه کړې او د زلزلې د اغېزمنو شویو خلکو د حالاتو او د مرستندوی هڅو په اړه یې مفصل معلومات وړاندې کړي دي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد په کونړ ولایت کې د وروستۍ زلزلې د تلفاتو تازه شمېرې خپرې کړې دي.
د مجاهد په وینا، تر دې دمه د نورګل، څوکۍ، چپه دره، پیچ دره، وټپور او اسعدآباد ولسوالیو کې ۱۴۱۱ تنه وژل شوي، ۳۱۲۴ تنه ټپیان شوي او ۵۴۱۲ کورونه ویجاړ شوي دي.
مجاهد زیاته کړې چې د ژغورنې عملیات روان دي او د ځايي خلکو ترڅنګ، بېلابېلې ادارې او مرستندویه ډلې هم هڅه کوي چې له زیانمنو شویو کورنیو سره مرسته وکړي.
ځايي سرچینې وایي، د غرنیو سیمو لرېوالی او د سړکونو د خرابوالي له امله د ژغورنې چارې له سختو ننګونو سره مخ دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي، د هرات پولیسو هغه کس نیولی چې خپله ښځه، مور او لور یې په بېرحمانه ډول وژلي وو.
د یاد وزارت ویاند عبدالمتین قانع رسنیو ته ویلي، پېښه څو ورځې وړاندې رامنځته شوې وه، او د یادې قضیې تورن کس پرون د هرات ولایت د انجيل ولسوالۍ اړوند سیمه کې د پولیسو لخوا ونیول شو.
قانع ویلي، نوموړي له نیول کېدو وروسته په خپل جرم اعتراف کړی او تر لومړنیو څېړنو وروسته به عدلي او قضایي ارګانونو ته وسپارل شي.
د افغانستان لپاره د ایران سفیر علي رضا بیکدلي، د کونړ ولایت زلزله ځپلو سره د مرستو د رسولو په هدف دغه ولایت ته سفر کړی دی.
د ایران سفارت، په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي، سفیر بیکدلي د زلزله ځپلو د حال پوښتنې او د مرستو د برابرولو لپاره کونړ ته تللی دی.
تر اوسه د یادو مرستو د ډول او کچې په اړه جزییات نه دي خپاره شوي.
یونېسف اعلان کړی، چې د افغانستان ختیځو سیمو زلزله ځپلو ته یې د بیړنیو مرستو دوه زره کڅوړې رسولي دي.
د دې ادارې په وینا، په دغو کڅوړو کې لومړني درمل، کمپلې، ګرمې جامې او د پخلنځي اړین توکي شامل دي.
یونېسف زیاته کړې، چې د دوی بېلابېلې ډلې په سیمه کې د مرستو په وېش او د زلزله ځپلو په ملاتړ بوختې دي.
دغه اداره یو ځل بیا پر نړیوالې ټولنې غږ کوي، چې د افغان زیانمنو کورنیو د لاسنیوي لپاره جدي ګامونه پورته کړي.