په مونټریال کې د نړۍوالو سیالیو په ترڅ کې «کابل» نومي سریال د نندارچیانو د خوښې جایزه وګټله.
دغه سریال شپږ برخې لري او د تېر جمهوریت د نسکورېدو کیسه کوي.
یاد سریال د درې میاشتو په موده کې یوناني کاسموټ ټلویزیون جوړ کړی، چې پکې ۵۵ نړیوالو لوبغاړو برخه اخیستې ده.
په ملګرو ملتونو کې د قطر دایمي استازولۍ مرستیالې، جواهره بنت عبدالعزیز السویدي، د بشري حقونو شورا په ۶۰مه غونډه کې ویلي چې افغانستان د بحران له کړکېچ سره مخ دی او که نړیواله ټولنه جدي ګام پورته نه کړي، وضعیت به لا پسې خراب شي.
د السویدي په وینا، افغان ولس د بېروزګارۍ، اقتصادي رکود، بندیزونو، لوږې، اقلیمي ستونزو او د کډوالو د ستنېدو له امله د سختو شرایطو سره مخ دی، او نړیواله ټولنه باید یوازې د څار پر ځای د عمل پر لور ولاړه شي.
هغې زیاته کړې چې د افغانستان د ثبات یوازینۍ لاره د افغان لورو ترمنځ خبرې، د بنسټونو پیاوړتیا او د مرستو منظم انتقال دی.
السویدي یادونه وکړه چې قطر د افغانانو د ملاتړ په دوام کې تازه پنځه الوتکې، چې ۱۰۰ ټنه بشري توکي پکې وو، افغانستان ته استولي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو لوړپوړي کمشنر ولکر ترک وايي، واک ته د طالبانو له رسېدو، څلور کاله وروسته ښځې او نجونې له ټولنیز ژوند څخه حذف شوې دي.
هغه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا غونډې کې وویل، د افغان ښځو روغتیايي خدمتونو او بشري حقونو ته لاسرسی ډېر محدود شوی دی او اوس هلته پر زېږون د میندو مړینه زیاته شوې.
هغه د ایران او پاکستان له خوا په جبري ډول د افغان کډوالو د را اېستلو په اړه خبرداری ورکړی.
په همدې حال کې بیا ریچارډ بنټ هم ویلي، چې افغانستان کې د بشري حقونو د نقض د څېړنې لپاره باید د څېړنې ځانګړې ډله جوړه شي.
روسی څېړونکی سویاتوسلاو کاورین چې شاوخوا یوه نیمه میاشتې په افغانستان کې زنداني و، خوشې او مسکو ته ستون شوی دی.
د طالبانو حکومت هغه د کندوز په ښار کې د ګرانبیه ډبرو د قاچاق په تور نیولی و.
تېره میاشت د تاتارستان له ولسمشر څخه د کاورین مور د زوی د خوشې کېدو لپاره مرسته غوښتې وه.
د یادونې ده، چې روسیه د نړۍ یوازینی هېواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پېژندلی دی.
په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د دایمي استازولۍ دویم سکرټر دانیال حسنین د افغانستان د بشري، انساني او ټولنیز اقتصادي وضعیت په اړه جدي اندېښنه څرګنده کړې.
هغه د اسلامي همکاریو سازمان د بشري حقونو د عالي کمېشنر راپور وستایه او د ښځو او نجونو پر ضد روان محدودیتونه یې د اسلامي ارزښتونو خلاف بللي.
د اسلامي همکاریو سازمان له افغان چارواکو غوښتنه کړې چې د ټولو افغانانو، په ځانګړې توګه ښځو د زده کړې او کار حقونه تضمین کړي.
دغه سازمان د نړۍوالو مرستو کمښت ته هم اندېښنه لري او ټینګار کوي چې بېړنۍ مرستې باید زیاتې شي ترڅو د زیانمنو قشرونو ملاتړ وشي.
حسنین له افغان ولس سره د یوالۍ ژمنه کړې او ویلي چې د افغانستان خاوره باید د ترهګرۍ لپاره ونه کارول شي، ځکه دا نه یوازې افغانان بلکې سیمه او نړۍ هم اغېزمنوي.
د نیپال حکومت پر خواله رسنیو لګول شوي بندیزونه د لاریونونو د فشار له امله بیرته له منځه وړي.
د نیپال حکومت په تېره اوونۍ کې پر خواله رسنیو بندیز ولګاوه؛ خو دې اقدام د خلکو په ځانګړي ډول د ځوانانو سخت غبرګونونه را وپارول.
د فساد او حکومتي کمکارۍ پر ضد پیل شوي لاریونونه د دغه بندیز له امله نور هم پراخ شول او په تاوتریخوالي واوښتل.
د وروستیو راپورونو له مخې، په دې تاوتریخوالي کې لږ تر لږه ۱۹ تنه وژل شوي او ګڼ نور ټپیان دي.
د اروپايي ټولنې د پناه غوښتنې ادارې خبر ورکړی چې په ۲۰۲۵ کال کې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه په ټوله کچه ۲۳ سلنه کم شوي دي.
افغانستان چې په ۲۰۲۳ کال کې د دویم ستر پناه غوښتونکي هېواد په توګه یادېده، سږکال یې هم د پام وړ غوښتنلیکونه ثبت کړي، خو شمېر یې ښکته روان دی.
د ۲۰۲۵ کال په لومړۍ نیمايي کې افغانانو شاوخوا ۴۲ زره غوښتنلیکونه وړاندې کړي وو، چې اوس په تدریجي ډول کموالی ښيي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی، ریچارد بینیټ، ویلي، نړۍ باید افغانستان هیر نه کړي.
هغه د افغان میرمنو پر وړاندې د طالبانو د سخت دریځ او روان تبعیض او بشري حقونو نقض د اندېښنې وړ بللی.
بینیټ په ایکس پاڼه له نړۍ غوښتې چې د افغان میرمنو ترڅنګ ودریږي.
هغه زیاته کړې، افغان ښځو برخه او غږ په سیاست، زده کړو او ټولنه کې د دې هېواد د راتلونکي جوړښت لپاره حیاتي اهمیت لري.
بینیټ په نړیواله ټولنه غږ کړی چې افغانستان لا هم د پرمختګ فرصتونه لري، خو د ښځو د حقونو پر وړاندې روان محدودیتونه باید ژر تر ژره پای ته ورسېږي ترڅو دغه هیواد د روان بحران څخه وژغورل شي.
د پخواني حکومت لومړي مرستیال امرالله صالح ویلي، د طالبانو دفاع وزارت په کابل کې د ملګرو ملتونو دفترونه کلابند کړي او ښځینه کارکوونکې یې له کار کولو په بشپړ ډول منع کړې دي.
ښاغلي صالح په خپله ایکسپاڼه لیکلي، که ملګري ملتونه دا محاصره توجیه کړي او د انلاین حضور خبره د حل په توګه وړاندې کړي؛ نو دا به د دې ادارې لپاره یوه «تاریخي شرم او رسوایي» وي.
هغه په ټینګار سره ویلي، هغه کړۍ او افراد چې د افغانستان په نوم یې د میلیاردونو ډالرو مصرف د تدریجي بدلون تر پلمې لاندې توجیه کړ او طالبانو ته یې نرم دریځ غوره کړ، باید حساب ورکړي او مسؤلیت یې واخلي.
د افغانستان په اړه د پاکستان او ترکیې د ځانګړو استازو لیدنه ترسره شوې ده.
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق پر خپل اېکس لیکلي، چې له ترکي استازي جهاد ارګینای سره یې د افغانستان روان وضعیت او د سیمې د ثبات او امنیت په اړه خبرې کړې دي.
هغه د ناستې نور جزئیات نه دي څرګند کړي.
د ترکیې سفارت هم د دې لیدنې په اړه معلومات نه دي خپاره کړي.