د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، تهران له افغانستان سره د اړیکو د لا پیاوړتیا لپاره جدي هڅې روانې کړې دي، په ځانګړي ډول د دواړو هېوادونو تر منځ د پولې په اوږدو کې د همکارۍ پراخولو ته پاملرنه کوي.

نوموړي دا څرګندونې د افغانستان پولې ته څېرمه د ایران سویلي خرسان ولایت ته د سفر پر مهال کړي او ټینګار یې کړی چې سرحدي سیمې د دواړو هېوادونو د اړیکو مهمه کړۍ بلل کېږي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې، پزشکیان د سویلي خرسان له والي غوښتي چې له افغانستان سره د اقتصادي، سوداګریزو او ټولنیزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره عملي ګامونه واخلي.

هغه زیاته کړې چې د سرحدي همکاریو پراختیا کولی شي د امنیت، سوداګرۍ او د خلکو تر منځ د اړیکو په ښه کېدو کې مهم رول ولوبوي.

د امریکا پوځ په سوریه کې د داعش پر وړاندې پراخ هوايي بریدونه کړي دي.

د رویټرز د راپور له مخې، دغه بریدونو کې د جمعې په ورځ تر ۷۰ ډېر داعش اهداف په نښه شوي دي.

امریکايي چارواکي وايي، دا عملیات چې «هاکای سټرایک» نومول شوي، د داعش جنګیالي، وسلې او بنسټیز تاسیسات یې هدف ګرځولي دي.

د امریکا د دفاع وزیر پېټ هېګسېت ویلي، دا بریدونه د غچ اخیستنې په موخه شوي او د نوې جګړې پیل نه دی.

دغه هوايي بریدونه وروسته له هغې ترسره شول چې تېرې شنبې د سوریې په پالمیرا ښار کې پر امریکايي ځواکونو برید وشو چې په دغه برید کې دوه امریکايي سرتېري او یو ملکي ژباړن ووژل شول.

د اوزبېکستان ولسمشر شوکت میرضیایف ویلي، افغانستان د منځنۍ اسیا او جاپان د همکاریو په اجنډا کې مهم ځای لري.

نوموړي د افغانستان د سولې، ثبات او دوامدار پرمختګ هیله څرګنده کړې او د جاپان له اوږدمهالو بشري مرستو یې مننه کړې.

میرضیایف ټینګار کړی چې ګډې هڅې به د افغانانو د ژوند ښه‌والي او په سیمه‌ییزو اقتصادي پروژو کې د افغانستان د ونډې سبب شي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي هغه راپورونه رد کړل چې ګواکې د دغه هېواد د پوځ مشر، جنرال عاصم منیر، به په نږدې راتلونکې کې متحده ایالاتو ته سفر وکړي.

طاهر اندرابي د پنجشنبې په ورځ، په اسلام‌اباد کې یوې خبري ناستې ته وویل چې تر اوسه د دغه ډول سفر لپاره نه کوم رسمي توافق شوی او نه هم کومه طرحه موجوده ده.

نوموړي ټینګار کړی، چې د لوړپوړو دولتي چارواکو د بهرنیو سفرونو په اړه تل له مخکې رسمي اعلامیې خپرېږي.

اندرابي زیاته کړې: «حقیقت دا دی چې زه د پوځ د مشر د احتمالي سفر د مهال‌وېش په اړه هېڅ معلومات نه لرم. موږ باید د پاکستان د حکومت رسمي اعلان ته انتظار وباسو.»

دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي چې رویټرز خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړی و چې د پاکستان د پوځ لوی درستیز ښايي په راتلونکو اونیو کې واشنګټن ته سفر وکړي او هلته د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره وګوري.

رویټرز ویلي و، چې دا معلومات یې د دوو سرچینو له قوله ترلاسه کړي، چې یو یې د پاکستان د دفاعي ځواکونو د مشر د دفتر د اقتصادي ډیپلوماسۍ له مسوولینو څخه دی.

خو د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند وویل، چې د رویټرز راپور داسې انګېرنه رامنځته کړې وه چې ګواکې دا سفر حتمي او له مخکې پلان شوی دی، حال دا چې د ده په وینا، «تر دې دمه د دغه سفر لپاره هېڅ ډول توافق یا پلان موجود نه دی.»

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د شمالي وزیرستان په یوه پوځي مرکز د شوي برید په سختو ټکو غندلی او ویلي یې دي چې په دې برید کې څلور پاکستاني سرتېري وژل شوي دي.

یاد وزارت ویلي، دغه برید د حافظ ګل‌بهادر اړوند ډلې له لوري ترسره شوی او ادعا یې کړې چې دا ډول بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلامیه وایي ددې برید په غبرګون کې یې اسلام‌اباد کې د طالبانو حکومت د سفارت مرستیال د بهرنیو چارو وزارت ته احضار کړی دی.

اسلام‌اباد وایي، د طالبانو حکومت له‌خوا د وسله‌والو ډلو پر وړاندې کافي اقدامات نه دي شوي او له کابل څخه یې غوښتي چې د ټولو ترهګرو ډلو پر ضد عملي او پرېکنده ګامونه پورته کړي.

پاکستان ټینګار کړی چې د خپل حاکمیت او د خپلو وګړو د ساتنې حق لري او د افغانستان له خاورې د هر ډول ترهګریزو فعالیتونو پر وړاندې به لازم اقدامات کوي.

یو شمېر باوري سرچینې وایي، هرات ولایت کې د افغانستان–ایران پولې ته نږدې هغه افغانان چې ایران ته د اوښتو هڅه یې کوله، د سختې یخنۍ له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

سرچینې زیاتوي، که څه هم د قربانیانو کره شمېر تر اوسه په رسمي ډول نه دی تایید شوی؛ خو پولې ته نږدې سیمه کې د لږ تر لږه ۳۰ کسانو جسدونه موندل شوي دي.

د قربانیانو د هویت او د پېښې د بشپړو شرایطو په اړه نور جزیات لا روښانه نه دي، او تر دې دمه اړوندو چارواکو هم په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي کړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا په خپل تازه راپور کې ویلي چې داعش خراسان په افغانستان کې شاوخوا دوه زره جنګیالي لري او د دې ډلې اساسي هدف په نړیواله کچه د پراخو بریدونو ترسره کول دي.

د راپور له مخې، د داعش خراسان مشري د افغان پښتنو په لاس کې ده، خو د دې ډلې د غړو لویه برخه د منځنۍ اسیا د هېوادونو اتباع جوړوي.

امنیت شورا ټینګار کړی چې دا مهال په افغانستان کې له شلو زیاتې نړیوالې او سیمه‌ییزې ترهګرې ډلې فعالې دي او د طالبانو هغه ادعا یې بې‌اعتباره بللې چې ګواکې په هېواد کې ترهګرې ډلې شتون نه لري.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو پر بنسټ، داعش خراسان په ځینو سیمو کې د دیني مدرسو تر پوښښ لاندې د ۱۴ کلونو څخه کم عمره ماشومانو ته د افراطي ایډیالوژۍ او انتحاري بریدونو روزنه ورکوي، چې دا چاره د نړیوالې ټولنې لپاره جدي اندېښنه بلل شوې ده.

په راپور کې همداراز ویل شوي چې تحریک طالبان پاکستان د افغانستان له خاورې پر پاکستان ګڼ بریدونه کړي، او هممهاله د پاکستان استخباراتي ادارو د داعش خراسان یو مهم غړی او ویاند، سلطان عزیز عزام، د افغانستان ـ پاکستان پر پوله نیولی دی.

د چارو اداري پخواني رئیس فضل محمود فضلي د پاکستاني چارواکو هغه څرګندونې په کلکه رد کړې چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د وروستي راپور له خپرېدو وروسته یې د ځان لپاره بریا بللې دي.

فضلي ویلي، د UNSC اعتبار د افغانستان په موضوع کې له وړاندې سقوط کړی او پر داسې فورم تکیه کول یا ځان ته مشروعیت جوړول «یا هېرتیا ده او یا قصدي انکار».

نوموړي زیاته کړې، که پاکستان رښتیا هم سیمه‌ییز ثبات غواړي؛ نو حل‌لاره روښانه ده: د نیابتي مذهبي ډلو کوربه‌توب، بیا تولید او نوم بدلول باید پای ته ورسوي.

د هغه په وینا، د امنیت شورا تشویق واقعیت نه بدلوي، ځکه حقیقت دا دی چې پاکستان لا هم له ګډوډۍ ګټه اخلي او باید «له توهماتو ووځي او له واقعیت سره مخ شي».

د چمن سوداګرو نن د پاکستان د سوداګرۍ له وزیر جام کمال خان سره په ناسته کې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د لارو د پرله‌پسې بندېدو له اقتصادي پایلو ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

د راپورونو له مخې، سوداګرو ویلي چې د لارو بندېدل د مالي زیانونو، د خرابېدونکو توکو د صادراتو د ګډوډۍ او د بې‌کارۍ د زیاتوالي لامل شوي دي.

د پاکستان د سوداګرۍ وزیر ډاډ ورکړی چې د قانوني سوداګرۍ د اسانتیا لپاره به د چمن د سوداګرې ټولنې ملاتړ کوي.

د هند مشهوره کامیډینه بهارتي سېنګ او د هغې مېړه هرش لمباچیا د دویم ځل لپاره مور او پلار شول.

د «انډیا ټوډې» راپور له مخې، د بهارتي سېنګ ماشوم نن جمعه د دسمبر په ۱۹مه، دې نړۍ ته سترګې پرانیستې.

راپور زیاتوي چې یادې جوړې تر اوسه په ټولنیزو رسنیو کې د زوی د زېږون اعلان نه دی کړی، خو باوري سرچینو د هرش او بهارتي د دوهم ماشوم زېږون تایید کړی دی.

دا مهال بهارتي د پخلي په یوه ټلویزیوني خپرونه «لافټر شیف» کې په شوټینګ بوخته ده.

نوموړې د دې خپرونې کوربنه ده، چې پر هندي ټلویزیون خپرېږي.

د یادونې وړ ده چې د بهارتي او هرش لومړی ماشوم، لکش سېنګ لمباچیا، په ۲۰۲۲ کال کې زېږېدلی و.