د اسراییلو لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو لوېدیځ هېوادونه سخت غندلي چې د فلسطین د خپلواکۍ منلو پرېکړه یې کړې ده.

هغه په ملګرو ملتونو کې ویلي چې دا کار فلسطینیانو ته دا پیغام ورکوي چې “د یهودیانو وژل ګټه لري.”

نتانیاهو د فرانسې، بریتانیا، اسټرالیا، کاناډا او نورو هېوادونو پرېکړه “د شرم نښه” بللې او ټینګار یې کړی چې د ده حکومت به د فلسطین د دولت په رسمیت پېژندلو سره هېڅکله موافق نه وي.

دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې کاناډا، فرانسې، بریتانیا او ځینو نورو هېوادونو د فلسطین دولت په رسمیت وپېژند.

د طالبانو حکومت د دفاع وزیر یعقوب مجاهد په نږدې ورځو کې په یو رسمي سفر چین ته ځي.

ځینو سرچینو ویلي، چې دا پرېکړه د ډونالډ ټرمپ له څرګندونو وروسته شوې چې د بګرام هوايي اډې د بیا نیولو خبره یې وکړه.

سرچینو زیاته کړې، چې د طالبانو حکومت مشر شیخ هبت‌الله اخندزاده د علماوو شورا او سلاکارانو سره تر مشورې وروسته د سفر اجازه ورکړې.

سرچینو دا هم ویلي چې د طالبانو حکومت د بهرنيو چارو وزارت ته د سفر د بشپړو تیاریو دنده سپارل شوې.

د یادونې ده چې چین یعقوب مجاهد د چین په رسمي بلنه دغه هېواد ته ځي؛ خو د سفر دقیق وخت او پروګرامونه تر اوسه نه دي روښانه.

روسي ورځپاڼې هم راپور ورکړی چې چین د امریکا پر وړاندې د طالبانو حکومت د احتمالي عملیاتو د مقابلې توان ارزوي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، چې د افغانستان په اړه د سیمې څلور اړخیزه ډله (روسیه، چین، ایران او پاکستان) له نړیوالې ټولنې غوښتي چې له طالبانو سره تعامل زیات کړي، تر څو د سیمې او نړیوال ثبات د ټینګښت لامل شي.

دغه ناسته د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د اتیا‌مې غونډې په څنډه کې د روسیې په ابتکار ترسره شوې وه.

زاخاروا ویلي چې څلورو هېوادونو د افغانستان د اوسني وضعیت په اړه پر خپلو اندېښنو خبرې کړې او ټینګار یې کړی چې په افغانستان کې باید هر اړخیز سیاسي نظام رامنځته شي.

نوموړې زیاته کړې په دې غونډه کې ګډون کوونکو هېوادونو د ښځو او نجونو پر زده‌کړې، اقتصادي فرصتونو، کار، عامه ګډون او د تګ راتګ ازادۍ محدودول د سولې او ثبات پر وړاندې لوی خنډ بللی.

د زاخاروا په خبره، غونډه کې د امریکا د پوځي اډو د جوړېدو مخالفت شوی او ټینګار یې کړی چې افغانستان باید یو خپلواک، سوله‌ییز او له جګړې، ترهګرۍ او نشه‌يي توکو څخه پاک هېواد وي.

د جمهوري حکومت پخواني لومړي مرستیال امرالله صالح ویلي چې د افغانستان طبیعي سرچینې د ملت ګډ ملکیت دي، نه د طالبانو.

هغه د چین حکومت ته په خطاب کې ویلي چې د بدخشان او تخار د سرو زرو ناقانونه استخراج د هېواد د ملي شتمنیو لوټ دی او د نشه‌يي موادو له قاچاقبرو “بشیر نورزي” سره همکاري د چین په نړیوال اعتبار داغ دی.

صالح ټینګار کړی چې د دغو ناقانونه کیندنو ګټه د طالبانو د زورواکو بنسټونو جیب ته رسېږي، کوم چې د افغان ملت پر وړاندې د تاوتریخوالي لپاره کارول کېږي.

نوموړي زیاته کړې چې طالبان یو ضد ملي ځواک دی چې ډېر ژر به نسکور شي، او چین باید له هغوی سره خپلې اړیکې پرې کړي.

د طالبانو حکومت د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت اعلان کړی چې په هلمند ولایت کې هم د انځورونو او ویډیو خپرول منع اعلان شوي دي.

د وزارت چارواکو د خبریالانو په یوې غونډه کې ویلي، رسنۍ په هېڅ ډول د ژوندیو موجوداتو انځورونه او ویډیوګانې نه شي خپرولی.

دوی ټینګار کړی چې دا بندیز بشپړ دی او لا له وړاندې په دولتي ادارو کې عملي شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف سره د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو، سیمه‌ییز امنیت او د تروریزم پر ضد د ګډې مبارزې په اړه خبرې کړي.

د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال عاصم منیر، د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس او د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو هم په دې لیدنه کې حاضر وو.

شهباز شریف د ټرمپ د سولې هڅې وستایلې او هغه یې “د سولې سړی” وباله.

نوموړي وویل، د ټرمپ منځګړیتوب د هند او پاکستان ترمنځ د مې میاشتې څلور ورځني پوځي نښتې پر مهال د یوې سترې فاجعې مخه ونیوله.

شهباز شریف ټرمپ ته د پاکستان د رسمي سفر بلنه ورکړې او د هغه د نوښت ستاینه یې کړې چې د اسلامي نړۍ مشران یې نیویارک ته بللي څو د غزې جګړې د ختمېدو او د منځني ختیځ د سولې په اړه خبرې وکړي.

شریف، امریکايي شرکتونه هڅولي چې د کرنې، ټکنالوژۍ، انرژۍ او کانونو په برخو کې په پاکستان کې پانګونه وکړي.

د فرانس پرېس په يوه تازه راپور کې ويل شوي چې له ايران او پاکستانه افغانستان ته د ستنو شويو مېليونونو کډوالو ډېروالی ښايي د داعش د نفوذ لپاره نوې زمينه برابره کړي.

د ملګرو ملتونو د توندلارو د څارنې د کمېټې پخواني همغږي کوونکي، هانس شندلر، دغه اژانس ته ويلي، ډېر امكان شته چې داعش خراسان له دغو بېرته ستنو شويو افغانانو د جګړه‌مارو د جذب سرچينه جوړه کړي.

په راپور کې زياته شوې چې د طالبانو له بيا واکمنېدو وروسته د افغانستان د امنيت وضعيت د پام وړ ښه شوی؛ خو تر اوسه د طالبانو حکومت د دغو څرګندونو په اړه څه نه دي ويلي.

د طالبانو حکومت پخوا ټينګار کړی و چې داعش نور په افغانستان کې جدي ګواښ نه دی.

واشنګټن پوسټ لیکلي چې د امریکا د جګړې وزیر راتلونکې اونۍ د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو څخه د سلګونو جنرالانو او د سمندري ځواک د افسرانو یوه محرمه ناسته رابللې ده.

واشنګټن پوسټ زیاته کړې چې دا غونډه به د ویرجینیا په کوانټیکو سمندري اډه کې ترسره شي او شاوخوا ۸۰۰ تنه ورته بلل شوي دي.

که څه هم د غونډې اجنډا تر اوسه روښانه شوې نه ده، خو امریکايي رسنۍ وایي چې د افغانستان په اړه د بګرام هوايي اډې موضوع بیا توده شوې ده.

په ورته وخت کې، العربیه راپور ورکړی چې په نږدې ورځو کې په کندهار کې هم د بګرام د موضوع په تړاو یوه محرمه غونډه پلان شوې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پرته له دې چې نېټه وټاکي، ویلي دي چې د بګرام هوايي اډې په اړه به خبرې وکړي.

هغه د پنجشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې ویلي، د خپلې لومړۍ دورې پر مهال یې پوځ بیا رغولی و، خو د جو بایډن ادارې یې یو شمېر تجهیزات په افغانستان کې پرېښي.

ټرمپ له افغانستانه د امریکایي ځواکونو وتل د دې هېواد تر ټولو شرمناکه ورځ بللې او په وروستیو کې یې څو ځله ټینګار کړی چې امریکا باید بګرام اډه بېرته ترلاسه کړي.

هغه ویلي، امریکا له طالبانو سره د دې موضوع په تړاو خبرې کوي او خبرداری یې ورکړی چې که طالبان اډه ونه سپاري، «بدې پېښې به رامنځته شي.»

بل لورته د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد د العربیه سره په خبرو کې ټینګار کړی چې بګرام د افغانستان خاوره ده او د هېڅ بهرني ځواک شتون به ونه منل شي.

میډل ایست فروم په یوه تحلیل کې لیکلي چې د ایران مشر علي خامنه‌ای د اسرائیل پر وړاندې د جګړې په اړه د خپلو وروستیو څرګندونو له مخې ځان د نظام په بقا ډاډه ګڼي.

دغه راپور وایي، خامنه‌ای جګړه د رژیم د دوام یوه آزموینه ګڼي او ځان د هغو کسانو په وړاندې سم بولي چې د اصلاحاتو یا جوړجاړي غوښتونکي دي.

تحلیل زیاتوي، که څه هم رژیم لا هم په خلکو او حتی دننه حاکمیت کې ډېر پلویان نه لري؛ خو د خامنه‌ای ډاډ تر هغو پورې نه بدلېږي څو د نظام یا د ده د ژوند لپاره جدي ګواښ رامنځته نه شي.