جمعه, مې 22, 2026
Home Blog Page 2

نجیب ننګیال:اقتصادي بندیزونه د افغان ولس د فقر او لوږې بحران ژوروي

سیاسي شننونکي نجیب ننګیال د ملګرو ملتونو د وروستي راپور په غبرګون کې ویلي، چې په افغانستان کې د فقر او لوږې پراخېدونکی وضعیت “ډېر بوږنوونکی” دی او دا یو ځل بیا ثابتوي چې اقتصادي بندیزونه او د هېوادونو سیاسي انزوا تر ټولو زیات عام ولس زیانمنوي، نه حاکمان.

ښاغلي ننګیال ویلي، نړیوالو تجربو ښودلې چې اقتصادي بندیزونه هېڅکله هغه نظامونه نه دي نسکور کړي چې نړۍ یې مخالفت کاوه، بلکې ملتونه یې قرباني شوي دي.

هغه له بهر مېشتو افغانانو غوښتي چې د افغانانو د اقتصادي خودکفایۍ او سوکالۍ لپاره غږ پورته کړي او د افغانستان د خلکو د ژغورنې په موخه د نړیوالو مرستو د پراخېدو غوښتنه وکړي.

د هغه په وینا، نړیوال بنسټونه او متحده ایالات چې تر دې وړاندې یې له افغانانو سره مرستې کړي، باید خپلې بشري مرستې لا زیاتې کړي، څو عام خلک د لوږې او سخت فقر له ناورین څخه وژغورل شي.

نجیب ننګیال ټینګار کړی چې نړۍ باید د افغانستان په اړه داسې تعامل ته ورسېږي چې اعظمي ګټه یې عامو افغانانو ته ورسېږي او ولس د نړیوالو تګلارو قرباني نه شي.

ننګیال همداراز بهر مېشتو افغانانو ته سپارښتنه کړې چې د خیریه بنسټونو پر ځای له خپلو هېوادوالو سره مستقیمې مرستې وکړي، ځکه د ده په باور دا ډول مرسته تر ټولو شفافه او اغېزمنه ده.

هغه د افغانستان پر اوسنیو واکمنو هم غږ کړی چې د هېواد بحراني وضعیت درک کړي او پر هغو تګلارو بیاکتنه وکړي چې د نړیوالو اصولو او بشري ارزښتونو خلاف ګڼل کېږي.

د ننګیال په خبره، یوازې یو مشروع او د خلکو له ملاتړه برخمن نظام کولای شي افغانستان له اوسني بحرانه وباسي.

نوموړي زیاته کړې: “موږ ټول مسوول یو چې د شته بحران د ژورتیا مخه ونیسو او د افغانانو د ډوډۍ، زده کړو، روغتیا او هوساینې لپاره راتلونکي ته متمرکز فکر وکړو.”

بریتانیا طالبانو ته:د ښځو او لوستي نسل له ګډون پرته اقتصادي پرمختګ ناشونی دی

د افغانستان لپاره د برتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډزي د طالبانو حکومت د اقتصاد له وزیر دین محمد حنیف سره په لیدنه کې د افغانستان په اقتصادي ودې کې د لوستي قشر او ښځو پر مهم رول ټینګار کړی دی.

لینډزي په خپل ایکس پاڼې لیکلي، د افغان ښځو فعاله ونډه کولی شي د اقتصاد لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي او د هغوی د ګډون د پراخېدو لپاره باید عملي زمینه برابره شي.

دا خبرې داسې مهال مطرح کېږي چې د ښځو پر کار او زده‌کړو محدودیتونه لا هم د نړیوالو اندېښنو اصلي محور ګڼل کېږي، خو طالبان یې د خپل شرعي دریځ برخه بولي.

افغانستان ته د ازبکستان د ۲۰ فابریکو انتقال؛د اقتصادي بدلون او سیمه‌ییز مشارکت نوی فصل

د کورنیو چارو پخواني وزیر عمر داودزی د ازبکستان له لوري افغانستان ته د شلو فابریکو د انتقال خبر یو «غوره او ستر اقتصادي اقدام» بللی او ویلي یې دي چې افغانستان یوازې د پایدار اقتصاد، پانګونې او د کارموندنې له لارې له اوسني بحرانه راوتلی شي.

ښاغلي داودزي ټینګار کړی چې افغانستان او ازبکستان نه یوازې ګډه پوله، بلکې ګډ تاریخ، فرهنګ او اقتصادي ګټې لري، او د دواړو هېوادونو د اړیکو پیاوړتیا د مرکزي او جنوبي اسیا د سولې، ثبات او اقتصادي راتلونکې لپاره حیاتي ارزښت لري.

د ملګرو ملتونو تاریخي پرېکړه؛د اعتصاب حق به د افغان کارکوونکو غږ هم پیاوړی کړي

د ملګرو ملتونو تر ټولو سترې نړیوالې محکمې په یوې مهمې او تاریخي پرېکړې کې ویلي، د کارګرانو او اتحادیو د اعتصاب حق د نړیوال کار قانون له مخې خوندي او قانوني حق دی.

دا پرېکړه د نړۍ د کارکوونکو لپاره لوی بری بلل کېږي او تمه ده چې په بېلابېلو هېوادونو کې د کار قوانینو او د کارګرانو د حقونو پر وضعیت اغېز وکړي.

کارپوهان وایي، دا پرېکړه افغانستان ته هم مهمه ده، ځکه افغان کارکوونکي، ښوونکي، روغتیايي کارکوونکي او بشري مرستندوی بنسټونه له اقتصادي ستونزو، د معاشونو ځنډ او کاري محدودیتونو سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو وروستي راپورونه ښيي چې افغانستان لا هم له بشري او اقتصادي کړکېچ سره مخ دی او زرګونه کسان د کار او اساسي حقونو له ستونزو کړېږي.

د بیجینګ او اسلام آباد اړېکې؛د پاکستان لومړی وزیر سبا چین ته مهم رسمي سفر پیلوي

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف د مې له ۲۳مې تر ۲۶مې نېټې پورې چین ته په رسمي سفر ځي.

د راپورونو له مخې، په دې سفر کې به د اقتصاد، پانګونې، انرژۍ او سیمه‌ییز امنیت په موضوعاتو خبرې وشي.

ویل کېږي چې اسلام‌اباد هڅه کوي له بیجینګ سره خپلې اقتصادي اړیکې پیاوړې کړي.

مېټا:د AI پانګونو لپاره ۸ زره کارکوونکي له دندو ګوښه کوو

د ټولنیزو شبکو ستر شرکت مېټا اعلان کړی چې د خپلو نړیوالو کارکوونکو شاوخوا ۱۰ سلنه، یعنې نږدې ۸ زره کسان به له دندو ګوښه کړي.

نړیوالو رسنیو راپور ورکړی چې دغه پرېکړه د شرکت د لګښتونو د کمولو او د مصنوعي ځیرکتیا (AI) په برخه کې د پراخو پانګونو د برابرولو لپاره شوې ده.

د راپورونو له مخې، د کارکوونکو د کمولو لړۍ به په څو پړاوونو کې عملي شي، او ترڅنګ یې زرګونه نور کارکوونکي د AI اړوندو پروژو ته لېږدول کېږي.

مارکو روبیو:د امریکا او ایران ترمنځ د هوکړې لپاره “ځینې مثبتې نښې” لیدل کېږي

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت تایید کړې چې د دوی او ایران ترمنځ د کېدونکې احتمالي هوکړې شنه څراغونه لیدل شوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، د امریکا او ایران ترمنځ د یوې احتمالي هوکړې لپاره «ځینې مثبتې نښې» شته، خو خبرداری یې ورکړی چې لا هم د دواړو لوریو ترمنځ مهم اختلافات پر خپل ځای پاتې دي.

روبیو په میامي کې خبریالانو ته ویلي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ایران سره د «ښه او دوامداره تړون» هیله لري، خو که خبرې ناکامې شي، امریکا «نور انتخابونه» هم کارولی شي.

روبیو ویلي، که ایران د هرمز تنګي لپاره د تګ راتګ د فیس یا کنټرول سیستم عملي کړي، نو دا به د هر ډول دیپلوماتیکې هوکړې مخه ونیسي.

بل لور، ایران هم څو ورځې وړاندې امریکا ته د سولې او هوکړې لپاره یو نوی ۱۴ ماده‌ییز وړاندیز لېږلی چې په کې د بندیزونو نرمول او د اټومي فعالیتونو په اړه بحث شامل دی.

شنونکي په دې باور دي چې که څه هم له یو بل سره ښکېل هېوادونه د جګړې پر ځای خبرو ته ډېر لېوالتیا دي، خو د اټومي فعالیتونو او سیمه‌ ییز امنیت په اړه ژور اختلافات لا هم د هوکړې پر وړاندې خنډونه دي.

راپورونه ښیي چې هوکړې ته د رسېدو لپاره د خبرو اصلي تمرکز د ایران اټومي پروګرام، د یورانیمو غني کول او د هرمز تنګي امنیت دی.

هېواد ته د افغان کډوالو راتګ؛ په تېره یوه اوونۍ کې ۳۰۷ تنه راستانه شوي

د طالبانو د حکومت د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی چې روانه اوونۍ له پاکستانه ټولټال ۳۰۷ افغان کډوال له کورنیو سره یا په انفرادي ډول هېواد ته راغلي دي.

دغه وزارت نن (پنجشنبه غویي ۳۱مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي، دغه کسان چې د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله نیول شوي وو، د پاکستان له زندانونو آزاد او هېواد ته راستانه شوي.

خبرپاڼه کې راغلي چې ۲۶۸ کسان د تورخم او ۳۹ نور د سپین‌ بولدک له لارې را اوښتي دي او یاد کسان په اړونده آمریتونو کې له ثبت او بشري مرستو ترلاسه کولو وروسته خپلو اصلي سیمو ته لېږدول شوي دي.

په دې وروستیو کې له پاکستان د افغان کډوالو راتګ زور اخیستی چې ډېری یې له نیول کېدو او بندي کېدو وروسته په زوره هېواد ته را شړل کیږي.

یوناما:د طالبانو د ښځې او مېړه د جلاوالي فرمان د ښځو بنسټیز حقونه تر پښو لاندې کوي

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندوی پلاوي یا یوناما د طالبانو حکومت له‌ خوا د نوي فرمان پر خپرېدو اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي دا اقدام د افغان ښځو او نجونو حقونه نور هم محدودوي.

یوناما ویلي، د طالبانو حکومت د عدلیې وزارت له‌خوا د تازه خپور شوي فرمان ۱۸مه ګڼه د مېړه او مېرمنې د جلاوالي یا بېلتون اصول تنظیموي، خو په کې ښځو ته د نارینه‌وو په شان برابر حقونه نه دي ورکړل شوي.

د راپور له مخې، نارینه لا هم کولی شي په یو اړخیز ډول طلاق ورکړي، خو ښځې باید د جلاوالي لپاره د محکمې له سختو او محدودو لارو تېرې شي.

د یوناما سرپرستې جورجیت ګانیون ویلي، دغه فرمان د هغو محدودیتونو دوام دی چې د ۲۰۲۱ کال راهیسې پر افغان ښځو او نجونو لګول شوي دي.

د هغې په وینا، دا ډول قوانین تبعیض لا زیاتوي او ښځې له عدالت، خپلواکۍ او اساسي حقونو محروموي.

یوناما په ځانګړي ډول د ماشومانو د ودونو په اړه اندېښنه ښودلې ده او زیاته کړې یې ده: “په فرمان کې د هغو نجونو لپاره ځانګړی فصل شته چې بلوغ ته رسېدلې او واده شوې وي چې دا د ماشومانو د ودونو د منلو معنا ورکوي.”

یوناما د طالبانو له حکومت غوښتي چې خپل قوانین او تګلارې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره برابرې کړي، د ماشومانو ودونه پای ته ورسوي او د ښځو حقونو ته درناوی وکړي.

خو هم مهاله، د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد د زوجینو د تفریق په نوم د دوی د نوې اصولنامې په اړه اندېښنې او نیوکې بې ځایه او له اسلامي احکامو سره په ټکر کې بللي او په وینا یې: “دا د اسلام پرېکړه ده، نه زموږ.”

د طالبانو حکومت د عدلیې وزرت د روانې می میاشتې په ۱۴مه نېټه د «زوجینو تفریق اصولنامې» په نوم ۳۱ مخیز فرمان تصویب کړ چې په ۱۸مه ګڼه کې د واده، طلاق او د مېړه او د ښځې د جلاوالي په اړه نوي یو اړخیز فرمانونه شامل دي.

په هېواد د طبیعي پېښو دوام؛ ورښتونو او سېلابونو ۱۶ کسانو ته مرګ ژوبله اړولې

د طبیعي پېښو پر وړاندې د طالبانو حکومت د چمتووالي ادارې خبر ورکړی چې په تېر یو شواروز کې په بېلابېلو ولایتونو کې د ورښتونو او سېلابونو راوتو له امله ګڼ زیانونه اوښتي.

د دغې ادارې ویاد محمد یوسف حماد ویلي، په کندهار، تخار، غور او هرات ولایتونو کې د تالندې او برېښنا، توپانونو، ورښتونو او سېلابونو راوتو له امله ۶ کسان مړه شوي او یوولس نور ټپیان شوي دي. همداراز شل کورونه په بشپړ ډول او لس نور په جزوي ډول ویجاړ شوي او په ټوله کې ۲۲۶ کورنۍ زیانمنې شوي دي.

د نوموړي په وینا، د روان لمریز کال د وري میاشتې له شپږمې نېټې راهیسې تر دې دمه په هېواد کې د بېلابېلو طبیعي پېښو له امله ۲۵۰ تنه مړه او ۳۴۴ تنه ټپیان شوي، ۱۷۰۸ کورونه په بشپړ ډول او ۶ زره ۴۹۴ کورونه په جزوي ډول ویجار شوي دي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې ورځو کې هم په بېلابېلو ولایتونو کې د درنو ورښتونو او سېلابونو راوتو اټکل شوی دی.