وروسته له دې چې د امریکا د عدلیې وزارت د کعبې شریفې د کسوه یوه برخه خپره کړه چې پکې د امریکايي مالي پانګه‌وال، سوداګر، او پر کم عمره نجونو د جنسي تیري په تورونو کې مشهور کس، ته د سعودي عربستان لخوا د امارتي سوداګرې عزیزالاحمدي لخوا ډالۍ شوې وه،؛ تازه د حرم شریفینو ادارې د مسلمانانو لپاره خبرداری ورکړی چې په ټولنیزو رسنیو کې خپور شوی عکس، چې وايي د کعبې کسوه پر ځمکه ایښودل شوې، واقعیت نه لري.

د یادې ادارې د راپور له مخې، متخصصینو د داخلي ارزونې او د اصلي کسوه د مستندو حوالو پرتله کولو وروسته ویلي، د خپور شوي عکس ټوکر د اصلي کسوه سره مطابقت نه لري.

په راپور کې د عکس د غلطیو اصلي ټکي په دې ډول یاد شوي: د اندازې څرګنده ناسمون، د څنډو او رنګونو نشتون، د حدودو او بڼو ناسمه جوړښت، د نقشونو او موتیفونو توپیر.

دغه ادارې له ټولو مسلمانانو غوښتنه کړې چې دغه عکس د تایید شوي شواهدو په توګه مه خپروئ او مخکې له دې چې خبرې وکړئ، حقیقت ته پام وکړئ.

د نوبل د سولې جایزې ګټونکې او د ایران د بشري حقونو فعالې نرګس محمدي وکیل مصطفی نیلي خبر ورکړی، چې د مشهد انقلاب محکمې نوموړې ته د «اجتماع او پټې هوکړې» په تور شپږ کاله او د «تبلیغاتي فعالیت» په تور یو نیم کال بند سزا ورکړې ده.

سربېره پر دې، محکمې پر هغې دوه کاله د هېواد څخه د وتلو بندیز او دوه کاله تبعید د خراسان جنوبي ولایت خوسف ولسوالۍ ته هم حکم کړی دی.

د نرګس محمدي مېړه تقي رحماني دا پرېکړه «بې‌رحمانه» بللې او ویلي یې دي، چې دا درنه سزا یوازې د یوې جنازې په مراسمو کې د ګډون او وینا له امله صادره شوې ده.

د هغه په وینا، محمدي له ۵۹ ورځو راهیسې په بند کې ده او یوازې یو ځل یې له کورنۍ سره د اړیکې اجازه ورکړل شوې ده.

نرګس محمدي تر دې وړاندې ویلي وو چې د ایران قضايي نظام نه مني او یوازې به په علني محکمه کې له ځانه دفاع کوي.

۲۵ تنه ایراني ډاکتران او د روغتیايي سکتور فعالان، چې دننه او بهر مېشت دي، په یوه پرانیستي لیک کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو ته ویلي، چې د ایران خلک نور د مذاکراتو او اصلاحاتو غوښتنه نه کوي، بلکې د اوسني نظام د پای غوښتونکي دي.

په دغه لیک کې ټینګار شوی، چې له اوسني ایراني حکومت سره هر ډول خبرې اترې د تویې شوې وینې سپکاوی، د یوه بشپړ نسل د راتلونکې له منځه وړل او د معافیت فرهنګ ته مشروعیت ورکول دي.

لیکوالانو ویلي، چې معافیت له سزا څخه نور هم تاوتریخوالی زیاتوي او د خلکو غوښتنې نه شي پوره کولی.

دوی زیاته کړې، چې د ایران خلک نور د ځنډ حوصله نه لري او د عملي اقدام غوښتنه کوي، نه په راتلونکې کې او نه د بلې مذاکراتي پروسې وروسته، بلکې همدا اوس.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج‌الدین مهرالدین له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د افغانستان د امنیتي او اقتصادي ستونزو د حل لپاره خپلې مرستې زیاتې کړي.

نوموړي د یوې خبري ناستې پر مهال وویل، تاجکستان او افغانستان د ګډې پولې په اوږدو کې د امنیت د ټینګښت لپاره ګډ کار کوي، خو په وروستیو میاشتو کې هلته وسله‌وال بریدونه او جنايي فعالیتونه زیات شوي دي.

مهرالدین زیاته کړه، افغان چارواکو تاجکستان ته ډاډ ورکړی چې د دغو پېښو د مخنیوي لپاره به جدي اقدامات کوي او هر ډول سرغړونې به په بشپړ ډول وڅېړي.

هغه همداراز وویل چې تاجکستان د افغانستان د ټولنیز او اقتصادي وضعیت د ښه کېدو لپاره د نړیوالې رغنده همکارۍ ملاتړ کوي او په ۲۰۲۵ کال کې یې افغانستان ته له ۶۰ زره ټنو ډېرې بشري مرستې لېږلې دي.

د پاکستان حکومت پرېکړه کړې چې نږدې ۲۰ زره افغان کډوال چې امریکا ته د لېږد په انتظار دي، بېرته افغانستان ته جبري ستانه کړي.

د راپورونو له مخې، د پاکستان حکومت لخوا اړوند ولایتونو، پولیسو او د اسلام آباد کمېشنر ته لارښوونې استول کېږي څو دا کډوال ژر تر ژره بېرته خپل هېواد ته ستانه کړي.

دا پریکړه په داسې حال کې شوې چې پاکستان کې افغان کډوال له څلورو کلونو راپدېخوا د نورو هېوادونو، په ځانګړي ډول امریکا، ته د لېږد په انتظار دي.

همدا رنګه، په وروستیو میاشتو کې هم پاکستاني حکومت څو افغانان چې د امریکا لپاره د انتقال په لیست کې شامل وو، بېرته افغانستان ته جبري ستانه کړي دي.

د ټیکنالوژۍ میلیاردر ایلون ماسک ویلي چې د هغه شرکت اسپیس ایکس د انسانانو د مریخ استوګنې پر پلان لږ تمرکز کړی او اوس یې لومړیتوب د سپوږمۍ پر لور بدل کړی.

ایلیون ماسک په خپله ایکس پاڼه اعلان وکړ، چې شرکت یې پلان لري د سپوږمۍ پر سطحه “یو پر ځان وده کونکی ښار” جوړ کړي، چې هغه وایي د دې کار بشپړیدل د مریخ په پرتله په لسو کلونو کې امکان لري، په داسې حال کې چې د مریخ لپاره ورته پلان تر ۲۰ کلونو زیات وخت ته اړتیا لري.

ماسک زیاته کړه: «اصلي لومړیتوب د بشریت د راتلونکي خوندي کول دي، او سپوږمۍ دا کار چټک کوي.

همدارنګه د سي اېن اېن د راپور له مخې، مریخ ته سفر یوازې هغه وخت ممکن دی چې سیارې هر ۲۶ میاشتو کې یو ځل سمون وخوري (شاوخوا شپږ میاشتنی سفر)، خو سپوږمۍ ته هر ۱۰ ورځو کې (د دوه ورځني سفر) توغونې ترسره کېدای شي.»

سره له دې چې ماسک سپوږمۍ ته د پام تمرکز زیات کړی، هغه وویل چې اسپیس ایکس لا هم د مریخ ښار جوړولو ته ژمن دی او پلان لري دا کار په پنځه تر اووه کلونو کې پیل کړي.

د راپور له مخې، ماسک د پلان مهمه برخه د هغه د Starship سیستم کارول دي — چې تر ټولو لوی فضایي بیړۍ او راکټ سیستم دی — ترڅو انسانان سپوږمۍ ته ورسوي. خو دا بیړۍ لا هم د ازموینو په لومړنیو مرحلو کې ده او څو ځله یې په ازموینو کې چاودنې کړې دي.

دا مهال د اسپیس ایکس د سپوږمۍ بیړۍ د NASA د Artemis درېیمې ماموریت لپاره جوړېږي، چې هدف یې د سپوږمۍ پر سطحه د انسانانو کیناستل دي.

د طالبانو حکومت د مالیې وزارت اعلان کړی، چې له نن ورځې څخه وروسته به له پاکستان نه هېڅ ډول درمل هېواد ته نه واردېږي.

د طالبانو حکومت د مالیې وزارت د ویاند عبدالقیوم نصیر په وینا، دغه بندیز به د هېواد په ټولو ګمرکونو کې عملي کېږي او همدارنګه به د قاچاقي لارو له لارې د درملو او نورو توکو د انتقال مخه هم ونیول شي.

نصیر وویل: « که چا د قاچاق هڅه وکړه، نیول کېږي به، محکمې ته به وسپارل شي او قاچاق شوي توکي به له منځه یوړل شي.»

چارواکو سوداګرو ته هم لارښوونه کړې، چې پر پاکستاني درملو تکیه ونه کړي او د بدیلو سرچینو څخه درمل وارد کړي.

وزارت ویلي، په دې برخه کې سوداګرو ته ځانګړې اسانتیاوې هم برابرې شوې دي.

د امریکا حکومت پلان لري چې په راتلونکو څو اونیو کې د ملګرو ملتونو پورونو یوه برخه ورکړي.

په دې اړه د ملګرو ملتونو په سازمان کې د امریکا استازي، مایک والټرز، ویلي چې دغه ګام به سازمان ته مالي ثبات راولي او ملګري ملتونه به وکولی شي خپلې اصلي دندې، لکه د سولې او امنیت ساتنه، په ښه ډول ترسره کړي.

مایک والټرز د ملګرو ملتونو ځینې تشکیلات هم انتقاد کړي او ویلي یې دي، چې ځینې ادارې له اړتیا پرته فعالیت کوي.

هغه د امریکا د اقدام اصطلاح «سخته مینه» یاده کړې، چې موخه یې د سازمان اصلاح او له بیوروکراسي پاکول دي.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، د سازمان د عادي بودجې د پورونو ۹۵ سلنه امریکا ته پاتې ده، چې د فبرورۍ تر پیل پورې ۲٫۱۹ میلیارد ډالره ته رسېدلي.

همدارنګه امریکا د سوله ساتو ماموریتونو لپاره ۲٫۴ میلیارد او د ملګرو ملتونو محکمو ته ۴۳٫۶ میلیون ډالر پاتې دي.

تیر کال امریکا ۸۲۷ میلیونه او د ۲۰۲۶ کال لپاره ۷۶۷ میلیونه ډالر د عادي بودجې په توګه نه‌دي ورکړي.

ایراني چارواکو څلور سیاسي څېرې د هېواد د «سیاسي او ټولنیز نظم د ګډوډولو» په تور نیولي دي او ادعا کوي چې یاد کسان د امریکا او اسراییلو په ګټه فعالیت کاوه.

د الجزیرې د راپور له مخې، د ایران د قضایي ادارې له قوله، دغه کسان د جنورۍ د پراخو اعتراضونو پر مهال د حکومت پر ضد فعالیتونه تنظیم کړي او هڅه یې کړې چې په هېواد کې بې‌ثباتي رامنځته کړي.

په نیول شویو کې درې تنه د اصلاح غوښتونکي جریان مخکښ سیاستوال دي:
آذر منصوري – د ایران د اصلاحاتو جبهې مشره
محسن امین‌زاده – د بهرنیو چارو وزارت پخوانی مرستیال
ابراهیم اصغرزاده – پخوانی پارلماني غړی
څلورم کس لا تر اوسه رسماً نه دی معرفي شوی.

د اصلاحاتو جبهې ویلي چې آذر منصوري د کور له دروازې د سپاه پاسداران د استخباراتي ځواکونو له‌خوا نیول شوې او یو شمېر نورو لوړپوړو غړو ته هم د حاضرېدو احضاریې ورکړل شوې دي.

دا نیونې وروسته له هغو خونړیو اعتراضونو ترسره کېږي چې د روان کال په جنورۍ کې د اقتصادي بحران له امله پیل شول او وروسته په ټول هېواد کې د حکومت ضد پاڅونونو ته واوښتل.

د ایران حکومت وایي چې د دغو اعتراضونو پر مهال ۳،۱۱۷ کسان وژل شوي، خو د امریکا مېشت د بشري حقونو فعالانو اداره (HRANA) ادعا کوي چې تر دې دمه یې ۶،۸۵۴ وژل شوي کسان ثبت کړي او د لس زره نورو قضیې تر څېړنې لاندې دي.

ایراني چارواکو معترضان «ترهګر» بللي او تور یې پورې کړی چې دا پاڅونونه د امریکا او اسراییلو له لوري تنظیم شوي، خو ملګري ملتونه او نړیوال بشري بنسټونه وایي چې ډېری وژنې د دولتي ځواکونو له‌خوا شوې دي.

د نړیوالو شمېرو له مخې، ایران په ۲۰۲۵ کال کې د سرو زرو د پېر په برخه کې د نړۍ په کچه د پنځو سترو هېوادونو په ډله کې ځای خپل کړی دی.

راپورونه ښيي چې چین د ۸۳۰ ټنه تقاضا سره د جدول په سر کې ولاړ دی او هند د ۷۱۰.۹ ټنه تقاضا سره دوهم مقام لري.

امریکا د ۱۷۵.۳ ټنه تقاضا سره درېیم ځای خپل کړی دی.

له ترکیې وروسته چې ۱۰۳.۹ ټنه تقاضا لري، ایران د ۷۲.۷ ټنه سرو زرو په پېر سره د نړۍ په کچه پنځم مقام ترلاسه کړی دی.

کارپوهان وايي، د ایران له لوري د سرو زرو لوړه تقاضا د اقتصادي بې‌ثباتۍ، د اسعارو د ارزښت ټیټېدو او د پانګې د خوندي کولو د هڅو پایله ده.