د افغانستان او پاکستان ترمنځ تورخم دروازه د پنجشنبې په ورځ له لنډ مهاله پرانیستلو وروسته نن د جمعې ورځ یو ځل بیا وتړل شوه.

راپورونه وایي، دا پرېکړه هغه مهال وشوه چې د پاکستان یو سرحدي ساتونکی د افغان لوري څخه د سنایپر په ډزو ټپي شو، خو د طالبانو حکومت مسولینو د پېښې د لاملونو په اړه څه نه دي ویلي.

وړمه ورځ دغه دروازه د پاکستاني لوري له خوا د بند پاتې افغان کډوالو پرمخ پرانیستل شوې وه، خو د وروستي امنیتي وضعیت له امله بېرته وتړل شوه.

په لندن کې د طالبانو د مخالفانو د غونډې یو ګډونوال، عزیز بارز، پر ایکس لیکلي چې د «باور او همغږۍ پر لور» تر سرلیک لاندې دوه ورځنۍ غونډه د «د افغانستان لپاره ښځې» بنسټ له خوا جوړه شوې وه.

د هغه په وینا، په دې غونډه کې د سیاسي همغږۍ پیاوړتیا او د سولې لپاره د خبرو اترو پر لارو چارو خبرې وشوې، او همدا رنګه، د غونډې په دویمه ورځ د بریتانیا د پارلمان د استازو په ګډون، د “چیونینګ” تعلیمي ویزو، بورسونو او د افغانانو د ملاتړ په اړه هر اړخیز بحث وشو.

بارز زیاتوي چې ګډونوالو د افغانستان د روان کړکېچ مهم لاملونه د واک انحصار او د سیاسي مشروعیت نشتون وباله، او د خلکو پر ارادې ولاړ نظام او د قانون پر حاکمیت یې ټینګار وکړ.

د افغانستان د پخواني ولسمشر ویاند شاه حسین مرتضوی، لندن کې د طالبانو د مخالفانو پر وروستۍ غونډې نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د دې غونډې د ځینو ګډونوالو خبرې «سطحي او د چایخانې د کیسو په څېر» دي.

مرتضوي ویلي، د غونډې ګډونوال داسې خبرې کوي لکه ګواکې د یوه رسمي دولت استازیتوب کوي، حال دا چې د هغوی دریځونه له واقعي وضعیت سره اړخ نه لګوي.

نوموړي همداراز نیوکه وکړه چې د غونډې په پیل کې د پاکستاني پوځ بمبار لخوا د معتادینو «کمپ امید» د قربانیانو د درناوي لپاره یوه دقیقه چوپتیا ونه نیول شوه، او نه هم په وروستۍ اعلامیه کې د پاکستان د وروستیو اقداماتو غندنه وشوه.

مرتضوي پوښتنه وکړه، که د دغو مهمو موضوعاتو یادونه د غونډې لپاره لومړیتوب نه لري، نو ایا یوازې یادګاري عکسونه اخیستل د ګډونوالو اصلي هدف دی؟.

د هغه په وینا، دا ډول غونډې باید له سمبولیکو حرکتونو تېرې شي او د افغانستان د مهمو ستونزو په اړه واضح او مسوولانه دریځ غوره کړي.

د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړی استازی ضمیر کابلوف ویلي روسیه په افغانستان کې د امریکا د پوځي تاسیساتو بیا جوړېدل او د امریکا د بګرام اډې ته بېرته ستنېدل «په بشپړه توګه د منلو وړ نه» ګڼي.

هغه زیاته کړه چې د ولسمشر ټرمپ حکومت تل غوښتنه کړې چې د بګرام هوايي اډه بېرته امریکا ته وسپارل شي.

کابلوف د روسیې ریانووستي خبري اژانس ته ویلي چې روسیه د افغانستان او یا هم د دې هېواد په ګاونډیو کې د امریکا او ناټو د پوځي اډو او بنسټونو جوړېدل، د هرې پلمې لاندې، په کلکه ردوي.

هغه د طالبانو له حکومت څخه هېله کړې چې ورته دریځ ته ژمن پاتې شي.

څانګه صدیقي، د هالنډ د ډیموکرات D66 ګوند د رهبرۍ شورا سیاسي غړیتوب د زوترمیر په ښار کې ترلاسه کړی دی.

اغلې صدیقي په خپله فېسبوک پاڼه لیکلي چې د سیاست او ډیموکراسۍ په برخه کې د ښځو د فعال رول د پیاوړتیا لپاره ژمنه ده.

په وروستیو کلونو کې، ګڼ شمېر افغان وګړي چې په لوېدیځو هېوادونو کې مېشت دي، په ځانګړې توګه ښځې، توانېدلي چې د دغو هېوادونو سیاسي جوړښتونو ته لاره ومومي.

تر دې وړاندې، هوسي اندړ چې په جرمني کې مېشته افغانه ده، د دې هېواد د فرانکفورت ښار د ښاروالۍ شورا غړیتوب ترلاسه کړی و.

د امریکا د خزانې وزارت وایي چې د روان میلادي کال له پای څخه به د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لاسلیک د ډالرو پر بانکنوټونو چاپ شي.

دا پرېکړه د امریکا د تاسیس د ۲۵۰مې کلیزې په مناسبت شوې او بې‌ساری ګام بلل کیږي چې بل هیڅ امریکایي ولسمشر نه دی ترسره کړی.

په دې بدلون سره به ټرمپ لومړنی برحاله ولسمشر وي چې لاسلیک یې پر بانکنوټونو ښکاري، او نوم به یې د خزانې وزیر Scott Bessent ترڅنګ ولیکل شي.

راپورونه وایي چې دا اقدام د ټرمپ د سیاسي میراث د پیاوړتیا یوه برخه ده.

د پاکستان د اېم‌کیو‌اېم ګوند مشر الطاف حسین د پاکستان له حکومته غوښتي، چې پر افغانستان د بمبارۍ پر ځای له کابل سره د خبرو لاره غوره کړي.

نوموړي د پنجشنبې په ورځ په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، که اسلام‌اباد د انسانیت او ښه ګاونډیتوب سیاست غواړي، نو باید له افغانستان سره خپل اختلافات د مذاکراتو له لارې حل کړي، نه د پوځي فشار له لارې.

الطاف حسین همدارنګه ټینګار کړی، چې پاکستان باید د ایران او امریکا ترمنځ د منځګړیتوب پر ځای لومړی له کابل سره خپلې سیاسي او امنیتي ستونزې حل کړي.

د سعودي خبري اژانس راپور ورکړی، چې د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلنسکي سره د جدې په ښار کې لیدنه کړې ده.

د راپور له مخې، دواړو مشرانو د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا ترڅنګ د سیمې او نړۍ پر وروستیو سیاسي بدلونونو هم خبرې کړې دي.

په ځانګړي ډول د منځني ختیځ روان تاوتریخوالی او د اوکراین جګړه د دې لیدنې د مهمو موضوعاتو له جملې بلل شوې دي.

دواړو لوریو ټینګار کړی چې نړیوال کړکېچونه باید د سیاسي حل لارو او ډیپلوماټیکو هڅو له لارې حل شي، ځکه د سیمې او نړۍ روان وضعیت د نوو سیاسي بدلونونو لامل ګرځېدلی دی.

ننګرهار ولایت کې د دوو کورنیو ترمنځ د ماشومانو پر سر رامنځته شوې شخړه په مرګ پای ته رسېدلې ده.

د ننګرهار ولایت د طالبانو حکومت د امنیې قومندانۍ په وینا، دغه پېښه درې ورځې وړاندې د جلال‌اباد ښار د اتمې امنیتي حوزې اړوند سیمه کې د لفظي لانجې په توګه پیل شوه، خو وروسته تاوتریخوالي ته واوښته.

د ننګرهار امنیه قومندانۍ ویاند سید طیب حماد وايي، په پېښه کې یو کس سخت ټپي شوی و چې د امنیتي ځواکونو له لوري د درملنې لپاره حوزوي روغتون ته ولېږدول شو، خو نوموړي نن سهار د ټپونو له امله ساه ورکړه.

د نوموړي په خبره، امنیتي ځواکونو د پېښې په تړاو دوه تنه نیولي او دا مهال تر پلټنو لاندې دي.

د اسراییل لومړي وزیر، بنیامین نتانیاهو، ویلي چې د سپاه پاسداران د بحري ځواک قومندان، علیرضا تنگسیري، وژنه د اسراییل او امریکا د همکارۍ «بله بېلګه» ده.

نتانیاهو د یوه ویدیو پیغام په ترڅ کې اعلان وکړ چې اسراییل به په ټول ایران کې د خپلو اهدافو پر وړاندې قاطع بریدونه جاري وساتي.

هغه تکرار کړه چې تنگسیري په ایران کې د « هرمز تنګي د اغېزمن تړلو» مهم رول درلود او لاس یې د ډېرو خلکو په وینه کې ککړ و.

نتنیاهو ټینګار وکړ چې دا پېښه د دواړو هېوادونو ګډو اهدافو د ترلاسه کولو یوه څرګنده نښه ده.